Mijn ervaring als nabestaande
En of het hier gesneeuwd heeft
Tijdens een wandeling zag ik gisteren een wortel uit de sneeuw steken. Het groene loof fier bovenop het oranje. Het vervreemdde me even. Toen zag ik dat de wortel dienst had gedaan als neus van een sneeuwpop die er scheefgezakt onder lag. Aandoenlijk.
Mijn liefde Voor Jim begon in een winter. In de kou gloeide mijn lijf. Ik herinner me ook de koude dagen dat mijn lief met spoed naar het ziekenhuis ging en ik dagelijks de hond uitliet in de snijdende wind. Ik waardeerde dat. Het hield me wakker. Het hield me scherp.
De eerste winter, vorig jaar, twee maanden na zijn overlijden, vermeed ik. Ik ging naar Indonesië. Warmte. Ik leerde er de symboliek van de mangrove kennen: een boom die ruimte en veiligheid biedt aan jonge vissen, tot zij sterk genoeg zijn om tussen de luchtwortels vandaan de oceaan in te gaan.
Deze winter bleef ik.
Ik zocht de kou op, en soms de warmte. Ik genoot van de heldere lucht. Het was stil. Leeg. Soms zocht ik anderen op, dan weer verkoos ik de terugtrekking.
Paul Loomans noemt deze fase het koude winterbos: een tijd na het verdriet waarin het leeg is. Stil. Gevoelig.
Rouwen is voor mij het steeds opnieuw aankijken van wat zich aandient.
Ook in de tram, als ik langs plekken kom waar hij vertelde over zijn jeugd, en het verlies als een bliksemschicht door me heen schiet.
Ook in mijn buurt, als ik iemand zie met zijn postuur en wil rennen, om te kijken of hij het echt niet is.
Ook als ik de doos naar de woonkamer sleep waarin hij elk jaar de kunstkerstboom zorgvuldig opborg. ‘Laat mij dat maar doen,’ zei hij altijd.
Ik snijd de duct tape door. Het voelt alsof ik een band verbreek.
Loslaten…
of is het vrijlaten?
Dan vind ik onverwacht een kaart met een gedicht van Judith Herzberg.
En of het hier gesneeuwd heeft*
Eerste sneeuw. Ja eerste sneeuw,
maar wie heeft ogen voor de laatste,
de laatste sneeuwpop, het smelten
van de voeten, wie let daarop?
Zo gaat het ook met pijn.
Je voelt het onbarmhartige
begin maar het verdwijnen
maak je op uit het verdwenen zijn.
Daar ben ik nog niet.
Maar het geeft hoop.
