Les morts (de doden)
Ik heb al een tijdje geen contact meer gehad met Kirsten, een Nederlandse vrouw met wie ik vorig jaar soms aan de chemo hing. De laatste keer dat ik haar appte, antwoordde ze dat ze op het vliegveld naar Engeland stond voor een Downton Abbey tour. Hartstikke leuk, veel plezier. Ik voel me een beetje lullig dat ik sindsdien niets meer van me heb laten horen. Alsof het contact niet meer belangrijk is, nu het weer goed gaat. Maar als zij op vakantie gaat, zal ze zich ook wel weer beter voelen. Ik neem me voor haar na het weekend te bellen.
Zo gaan er weken voorbij. Hotel en restaurant lopen lekker. Een buurvrouw uit het dorp komt dagelijks voor de schoonmaak. Niet omdat ik het zelf niet kan, maar gewoon omdat ik geen zin meer heb om mezelf de hele tijd de tandjes te werken. En het is gezellig en informatief. Onder het werk legt ze me uit hoe de verhoudingen nou precies liggen in het dorp, wie aan wie verwant is, wie het doet met wie, maar vooral wie waaraan is overleden.
'Ze vonden hem aan een touw in de stal', vertelt Chantal, 'bij zijn koeien, er waren problemen met de bank.'
'Wie, Jean-Paul?', vraag ik. '
Nee, Alain', zegt ze, 'Jean-Paul was zijn broer. Hij was alcoholist, hij is verongelukt. Zijn vrouw was toen al dood. Ze had...eh, zoals jij'.
Veel leed. Maar veruit de meesten gaan aan kanker. Dat woord gebruiken we overigens niet.
'Bij mijn moeder zat het in de nieren', vertelt ze, 'toen ze er eindelijk achter kwamen, was er niks meer aan te doen. Drie maanden later gaf ze het gewoon op.. We kunnen hierover praten, toch?'
Ja, we kunnen hierover praten. Ik kan eerlijk zeggen dat ik zelf nog geen moment bang ben geweest dat de kanker terugkomt. Waarschijnlijk omdat ik gewoon nooit echt heb kunnen accepteren dat het er werkelijk zat. Dat was lastig toen ik mij moest onderwerpen aan 16 chemos en een mastectomie, maar nu werkt het wel in mijn voordeel. Ik slaap als een marmot. Statistisch gezien heb ik ook weinig reden om bang te zijn. De prognose voor vrouwen met mijn soort hormoongevoelige borstkanker is heel gunstig.
We zijn uitgenodigd om te komen eten bij Wies en Rene. Wies heeft, zoals gewoonlijk, honderdduizend verschillende soorten vlees, salades, sauzen en hapjes voorbereid. Alles wat er over is, zullen we op het einde van de avond in bakjes mee naar huis krijgen, zodat ik de komende dagen niet zelf hoef te koken. Het is heel gezellig. René schenkt goede wijn. Halverwege de avond vertellen ze me voorzichtig dat Kirsten is overleden.
11 reacties
Ow Niene, wat moet dat een schok gegeven hebben... Alles zo gezellig, gewoon haast en dan ineens dat nieuws...
Ik had me moeten realiseren dat het niet goed ging. Er waren wel degelijk aanwijzingen. Dus dit draag ik mee.
Er kwam zoveel op je af, je had zoveel te verstouwen... probeer toch maar wat mild te zijn voor jezelf.
Pfff dat is wel slikken zo’n bericht dat Kirsten is overleden. Kan me voorstellen dat je nu denkt: had ik maar. Maar wat geweest is kan je niet overdoen. Alleen wel meenemen naar de toekomst dat je niets uit moet stellen op dit gebied. Ik had dat met mijn broertje. Stelde het uit naar hem toe te gaan. Uiteindelijk zou ik zondags naar hem toegaan en is hij de avond ervoor overleden aan een hartstilstand.
Liefs, Monique
Ja, zoiets is moeilijk. Je kunt het niet terugdraaien, je kunt geen sorry zeggen. Je kunt inderdaad alleen maar proberen het niet nog een keer te doen. En anderen alvast vergeven, mochten ze het ooit bij jou doen.
Liefs, Niene
Ach Niene, wat een droevig bericht. Sterkte!
Veel herkenning in de opmerking 'ze had...eeh..net als jij'. Het woord kanker is ook hier op Mallorca nog geen dagelijks woordgebruik. En als het al gebruikt wordt moet je vragen of ze het herhalen want het wordt dan ook nog eens zo zacht gefluisterd...😉
Die angst voor dat woord zit heel diep hè. Het wordt zelfs in het ziekenhuis niet gebruikt. De artsen hadden het altijd over mijn 'lesions' en de verpleegsters over mijn 'petits zones'. Dat vertaal je ongeveer als 'plekjes'.
Ik stel me zo voor dat er veel culturele overeenkomsten zijn met betrekking tot ziekte tussen Mallorca en het Franse platteland.
Maar het is hier wel mooi weer😉. Hoest op Mallorca?
Liefs, Niene
Bij mij gaat het ook altijd over "de letsels" en nu je het zegt... het is erg lang geleden dat het woord "kanker" gevallen is. Zelfs niet bij diagnose. Een tumor, dat woord werd toen gelukkig wel gebruikt.
Nu je het zegt. Ik kan mij herinneren dat tijdens het gesprek waarin ik mijn diagnose kreeg, mijn man op een gegeven moment moest verifiëren: 'U bedoelt kanker, dokter?'
Oi! Dat is even schrikken. Ik kan mij uit je blogs herinneren dat je het over haar had. Een verstandige vrouw weet ik nog. Maar daar wordt geen rekening mee gehouden.
Tijd is kostbaar en doen wat kan prioriteit.
Ze wordt erg gemist. Terwijl de chemo en de emoties door mijn lijf joegen, was zij een van de weinigen die mij tot rede kon brengen. Tijd is inderdaad iets wat verstandig moet worden gebruikt.