REISVERHALEN DEEL 5 , POLEN

Da's nu toch al een jaar of 10 geleden dat wij eens een maandje rondgereden hebben in Polen . 
Eigenlijk daar wel naar toe gegaan met een klein hartje .
Pools is een ongelooflijk moeilijke taal . En de doorsnee Pool spreekt alleen maar Pools , soms wat Oekraïens  of Russisch , een enkele keer Duits
Alleen in de grote toeristische trekpleisters kan je met Engels wel terecht . 

Dus geen beginnen aan . Gewoon tot 10 tellen , onmogelijk , zelfs niet na een maand .  Een paar courante Poolse woorden leren , vergeet het maar . Enige woord dat we toen geleerd kregen was dobry dzień ( goededag)  , kwestie van toch iets te kunnen zeggen als we een wandelaar tegen kwamen . 
En toen had ik nog geen chemobrein .

Maar in de winkels kan je met de kaart kon betalen . Geen getallen nodig.
Wel soms lastig om binnen te geraken wejście =  ingang   wyjście = uitgang . 
Goed dat er altijd wel wat volk rondliep , hadden we maar te volgen
Tanken was lastiger . De eerste automaat waar we stopten  was al een probleem . Normaal krijg je instructies op een schermpje , in 't Nederlands of in 't Engels . 
Hier niet dus . Eentalig Pools
    wybierz język, włóż kartę, wprowadź kod, wprowadź numer pompy, odbierz kartę, możesz zatankować
Het volgend tankstation was gelukkig in 't Engels . 
En na een tijdje wisten we het . In de oudere terminals moest je eerst je eerst ingeven dat je Engels sprak .
                  wybierz język = kies je taal 
Rondrijden in het verkeer gaf dus dezelfde ellende . Totaal onbegrijpelijke verkeersinstructies .
Internet hadden we toen nog niet . Wel een boekje " Pools voor op reis " .  En daar stond het dus allemaal wel in . 
Alleen , tegen dat je het gevonden had , was je al wel drie straten verder.
Niet dat er zoveel verkeer was in Polen . Brandstof is , naar onze normen , niet duur , ca 1.5 €/L , maar een gemiddelde Pool heeft een maandinkomen van 900 € , dus omgerekend betaald die man zowat 6€ / L.
Onbetaalbaar.

Rondrijden was dus best aangenaam . 
En Polen is groot , heeft voor elk wat wils . Steden , kerken , kastelen  , natuurgebieden  , massa's bezienswaardigheden

Wat , met kop en schouders , het meeste indruk gemaakt heeft , was Auschwitch . Geen ontspannend bezoek , maar een absolute must .
Het grootste en meest beruchte concentratiekamp . Meer dan 1 miljoen Joden vergast , en ook nog een paar honderdduizenden anderen , zigeuners en gewooniedereen die voor een of andere reden ongewenst was . 
Als je d'r rondwandelt krijg je een ongelooflijk indringend en beklemmend beeld van de gruwel van toen . 
Maar wat de diepste indruk achterliet dat waren niet de beelden en verhalen van de gaskamers , niet de verhalen over uithongering en foltering  , niet de verhalen over de dagelijkse strijd tot overleven 
Neen , dat was de tentoonstelling over hetgeen die mensen achterlieten . 
Zalen vol met schoenen , tot aan het plafond opgestapeld , zalen vol met reiskoffers , prothesen , andere kledingstukken . 
Een zaal propvol gevuld met haar . Dat kwam van de vrouwen . Die werden kaalgeschoren en van hun haar werden matten en kledingstukken geweven . 

Dan pas kan je je een voorstelling maken over wat het betekent : 1 miljoen doden . 

En overal stonden informatieborden . Waar de mensen doodgeschoten of opgehangen werden , waar en hoe ze gestraft werden enz . 

Een van de populairste straffen was dat een groepje gevangenen buiten in de vrieskou zetten , urenlang , naakt en natgespoten . 
De gelukkigen die in het midden stonden , overleefden het wel , de rest vroor gewoon dood . 
En dat verhaal is me altijd bijgebleven , omdat jaren later , we een vriendin van mijn moeder op bezoek kregen . Die haar man had daar gezeten . Had niks misdaan , gewoon op straat opgepakt , papieren afgenomen en weggevoerd .  
En die was dus een paar keer zo behandeld geworden . Was dus een van de gelukkige overlevers. 

Maar de gemiddelde Pool ligt daar niet wakker van . Niet dat die echt antisemiet is , maar Poolse bevolking heeft in de oorlog zoveel afgezien en die vinden dat de Joden na de oorlog meer dan voldoende gecompenseerd zijn , terwijl zij eigenlijk in de kou gebleven zijn . En als je de geschiedenisboeken leest , hebben zij eigenlijk wel wat gelijk .

Neen , als je een Pool spreekt over de oorlog , dan heeft die het over de Russen

Tijdens WOII is Polen binnengevallen door zowel Duitsland als Rusland , en die hebben dan het land in twee verdeeld .
Westelijk deel werd door Duitsland bezet , en het Oostelijk deel door Rusland . En beiden hebben daar lelijk huisgehouden .
Iedereen weet van de wreedheden van de Duitsers , maar dat de Russen even erg waren , is minder gekend . 
De hele bevolking van Oost-Polen werd beschouwd als Sovjetburger , en zij die daar niet mee akkoord waren werden gewoon verbannen . 
Miljoenen Polen zijn gedeporteerd , honderdduizenden zijn naar Goelags , de Russische strafkampen gestuurd , of vermoord . 
En na de oorlog zijn de Duitsers onmiddellijk tot orde geroepen , maar de geallieerden hebben Rusland nog heel lang laten betijen 
En die Russische overheersing is dus nog een hele tijd blijven duren , tot in de jaren '50
En dat zijn die Polen nog lang niet vergeten . Vandaar die ongelooflijke haat . 

't Is bv het enige land waar wij  oorlogsmonumenten gezien hebben ter nagedachtenis van gesneuvelde Vlaamse Zwartrokken . In het Nederlands zelfs . 
Voor degenen die dat niet kennen . 
Tijdens WOII waren er in Vlaanderen heel wat collaborateurs , extreem rechts nationalistisch gezind , die aan het Oostfront samen met Duitsland gingen vechten tegen de Rus .En die noemden ze zwartrokken.
Vanwaar die naam komt weet ik niet juist . Een zwartrok is eigenlijk een scheldnaam voor een priester . En een van de bekendste Vlaamse collaborateurs , die actief in de Vlaams Nationalistische partij werkzaam was , was Cyriel Verschaeve , een priester . Waarschijnlijk komt de naam daarvan . 
Ja , en die Vlaamse oostfrontstrijders gingen daar dus ook wel eens dood , vandaar die monumenten . 
Maar hier in België een oorlogsmonument zetten ter nagedachtenis van gesneuvelde collaborateurs ??? D'r zou gelijk een nieuwe oorlog beginnen . 
Maar ginder gaat dat dus wel . 

En nu heeft Poetin nog wat olie op het vuur gegooid . 

Als het aan de Polen zelf zou liggen , zat morgen het halve Poolse leger al in Oekraïne om mee te vechten tegen de Rus .