REISVERHALEN ,Deel 3 , KERKEN EN KASTELEN

Zoals ik al eerder vertelde: wanneer we op reis gaan, zwerven we gewoon wat rond, als zwaluwen die de zon achterna vliegen.

Tegenwoordig is dat een fluitje van een cent. Je hebt internet, je googelt simpelweg de weerberichten en klaar is Kees. (En dan natuurlijk hopen dat het weer zich ook aan die voorspellingen houdt.) Vroeger was dat een stuk lastiger. Dan stapten we altijd een warenhuis binnen, eentje met een kioskafdeling, en daar bladerden we door de kranten op zoek naar het weerbericht.Soms was dat behoorlijk vervelend, want als die weerberichten ergens op een willekeurige pagina diep in de krant verstopt stonden, zat je daar tien minuten te zoeken. Het winkelpersoneel keek dan niet altijd even blij; we voelden ons soms net verstekelingen die stiekem informatie probeerden te ontfutselen.

Maar goed, uiteindelijk bepaalden we wel een richting, en dan gingen we op pad. Altijd met een stapel groene Michelin-gidsen bij de hand, zodat we op voorhand ongeveer wisten wat we konden verwachten.

En dan rijden maar. Waar iets moois onze aandacht trok, werd er gestopt. Dat kon een natuurwandeling zijn, een bezienswaardigheid, een pittoresk dorpje, kerk of kasteeltje. De mogelijkheden waren eindeloos, als een buffet van avonturen waaruit je onbeperkt kon kiezen.

Kastelen bezoeken doe ik eigenlijk het liefst.

Nu zijn er natuurlijk wel een aantal grote, prachtige kastelen, maar die liggen me niet zo. Veel te veel volk, als mieren die over elkaar heen krioelen, en vaak zwaar overdreven toegangsprijzen. En dat met ons beperkte vakantiebudget. Zoals ze in België zeggen: "Dat kan dien bruine niet trekken."

Maar er zijn oplossingen.
Gewoonlijk beginnen we met een verkennende rondwandeling. Veel tuinen hebben toegangspoortjes die niet altijd afgesloten zijn, of een defect stuk omheining, of... of...
Ja, en dan ben je binnen. Niets zo spannend als wat rondstruinen op verboden terrein, alsof je een ontdekkingsreiziger bent die onbekend gebied betreedt.

Maar, zoals ik al zei, meestal is het bij de grote kastelen te druk, dus doen we liever de kleintjes. Al moet ik zeggen dat veel van die "kastelen" eigenlijk opgelapte ruïnes zijn. En daarnaast hebben ze, vooral in Schotland en Ierland, de gewoonte om elke boerderij met wat versterkte muren en een torentje al een burcht te noemen.

En als je daar dan ook nog voor moet betalen...Dan bekijken we ze alleen van buitenaf. Vaak kun je ze van heel dichtbij bewonderen.

Maar wat prettig is, is dat veel van die "burchten" voor en na sluitingstijd wel toegankelijk zijn, misschien met een beetje moeite, maar... Dus meestal stoppen we dan, zoeken een slaapplaatsje in de onmiddellijke nabijheid, en gaan we op ontdekkingstocht. 's Avonds laat of 's morgens vroeg, als de wereld nog slaapt en de mist als een deken over het land ligt.

Het lukt niet altijd, maar heel vaak geraken we dan toch binnen. En dat is zalig. Zo'n hele burcht voor ons alleen, dat is pas vakantie. Dan voel je je even de koning te rijk in je eigen sprookje.

Met kerken heb je dat probleem niet.

Op een enkele uitzondering na zijn die altijd vrij toegankelijk, uiteraard binnen de openingstijden. En tijdens de mis blijf je ook best buiten.

Hoewel...

Ooit, het was ergens in Zweden, stapten wij een kerkje binnen. Er was net een begrafenismis bezig. Wij discreet terug naar buiten, wat rondgewandeld. Op een gegeven moment stroomt de stoet naar buiten, dus wij weer naar binnen.
Kerk helemaal leeg, alleen de kist stond daar nog. Het was alsof de tijd even stil had gestaan.
We waren wat aan het rondkijken, toen plots de begrafenisondernemer binnengestormd kwam.
Oei? Toch verboden terrein? Worden we eruit gezet?
Maar nee hoor. Het bleek dat de eigenlijke begrafenis pas in de namiddag gepland was, en intussen was iedereen naar de koffietafel. Maar die kist moest nog verplaatst worden, naar een klein wachtlokaaltje op het kerkhof. En die begrafenisondernemer stond daar moederziel alleen.

Ik heb toen met die man de kist naar buiten gedragen, trapje af, en dan kon ze verder gereden worden op een karretje. Gelukkig lag er in die kist maar een klein mager mannetje (of vrouwtje), dus het was nog niet zo loodzwaar.

We hebben er jarenlang met een glimlach aan teruggedacht, die onverwachte rol als drager op een Zweedse begrafenis.

Die noordelijke kerken zijn trouwens enorm gastvrij. Je wordt er behandeld als een welkome gast, niet als een toerist.

Aan de ingang een bord met 'Welkom', een tafeltje met koffie en versnaperingen, echt aangenaam.

En ze hebben daar ook nog een enorm vertrouwen in de mensheid. Giften worden niet in een collectebus gestopt. Nee, gewoon in een mandje dat op de tafel staat, en daar lagen dan toch snel enkele tientallen euro's in. Behalve natuurlijk die beroemde houten Noorse staafkerken. Dat is puur toerisme.

Elders, zeker in de grotere kerken, is het allemaal big business. Je kunt gratis naar binnen, maar om de twee meter staat er wel een collectebus. Voor een kaarsje, voor een postkaart, voor een of andere heilige (en er zijn er veel in zo'n kerk hoor), voor de verbouwingswerken, of om het licht aan te doen, enzovoort.

Sommige kerken gaan zelfs mee met de moderne tijd. Geen collectebus meer. Niet nodig. Aan de ingang staat een computerscherm met betaalautomaat. Op het schermpje kun je kiezen waar je je geld aan wilt besteden, je geeft het bedrag in, pint, en klaar is Kees.

Kan het nog gemakkelijker?

Veel kerken, vooral die Duitse barokkerken, zijn ongelooflijk prachtig, als toerist absoluut de moeite waard. Maar godsdienst en geloof vind je er niet meer terug. Een gelovig iemand kan er eigenlijk niet meer bidden of mediteren. Veel te veel drukte, als in een mierenhoop vol krioelende bezoekers.

Behalve in Polen. Daar zijn de mensen nog diep katholiek. Rustig een kerk bezichtigen kan je niet. Altijd zijn er biddende mensen, sommigen die gewoon op het gangpad geknield zitten en bidden.

Je voelt je bijna een indringer als bezoeker.

En in de Oosterse kerken is het nog erger. Daar word je als westerse toerist sowieso al met argusogen bekeken. Ze hadden ooit mijn vrouw betrapt omdat ze een foto nam. Een angstig moment. Ik dacht echt even dat ze slaag zou krijgen.

Gelukkig zijn er toch nog een aantal grote kerken of bedevaartsoorden waar je én als toerist én als gelovige nog aan je trekken komt.

Maar dat is een verhaal voor een volgende keer.