Doorleven

Ik las via het onvolprezen Storytel het e-book Doorleven van Danielle Hermans. Verhalen van mensen met kanker die tegen alle verwachtingen in hun ziekte lang overleven. We kennen ze hier ook, ik hoef de namen niet te noemen. Er blijft uiteraard inhoudelijk weer weinig hangen bij mij, behalve dat langer doorleven geen onverdeeld genoegen is. Ook dat kennen we hier. Wie waarom of waardoor in de doorleefcategorie valt, is onduidelijk. Is het door een behandeling die verbazend goed aanslaat terwijl je eigenlijk al tot de palliatiefjes wordt gerekend? Is het juist door het achterwege laten van behandeling waardoor je in ieder geval geen nieuwe iatrogene schade oploopt? Kanker blijft een wrede loterij; de een die niets liever wil dan doorleven wordt genadeloos afgestraft, de ander die meer van het 'go with the flow' is blijft per ongeluk doorleven terwijl hij/zij zich al met de naderende dood heeft verzoend.

In dat kader hoop ik dat ik hier de Volkskrant-column van Ionica Smeets kan plaatsen. Ze schrijft doorgaans over wetenschap en wiskunde in het bijzonder op een toegankelijke manier in haar rubriek 'Ionica zag een getal'. Het getal is deze keer 365. De titel deze week: Mentaal was ik afscheid aan het nemen van mijn moeder. Maar toen ging het ineens minder slecht. Een jaar geleden bleek Ionica's moeder uitgezaaide borstkanker te hebben. Ze wilde geen behandeling en ging hard achteruit, maar maakte een miraculeuze comeback. Hoe dan??

De laatste alinea's: Soms voel ik me schuldig als vrienden vertellen over ouders die wel een loodzware chemokuur kozen en desondanks snel overleden. Mijn moeder krijgt zonder zo’n levensrekkende behandeling toch zomaar een heleboel extra tijd. Het is geweldig en soms moeilijk. Hoe ga je enigszins terug naar je dagelijks leven als je eerst je hele agenda had leeggeveegd om bij elkaar te zijn? Hoe praat je over kleine dingen nadat je van die diepe, betekenisvolle gesprekken over de dood hebt gehad? Hoelang kan iedereen in haar omgeving zo lief en betrokken blijven? En vooral: hoeveel dagen krijgt ze nog? Als wetenschapper zou ik dat laatste het liefst heel precies weten, maar als dochter ben ik blij dat ik geen idee heb en de dagen kan nemen zoals ze komen.

Ik vraag me naar aanleiding van dat boek en die column af of ik niet iets te snel met de flow meega richting einde verhaal. Het zou zomaar kunnen dat er zich bij mij ook zo'n ongevraagd mirakel voordoet; waarom niet, kanker is immers een loterij. Al denk ik niet dat ik daar veel kans op maak, maar wie denkt dat nu wel? Ik heb nooit zo stilgestaan bij 'doorleven'. Je bestaan opnieuw inrichten, doorgaans wel met beperkingen zoals vermoeidheid, niet meer kunnen werken en noem maar op, maar hé, je leeft nog en maak er maar wat van. Ik weet niet wat ik ervan moet denken.