Als je volwassen kind kanker krijgt. Ruimte geven én betrokken blijven. Hoe doe je dat?
Door Yvonne, voorlichter kanker.nl infolijn
Het is woensdagmiddag als ik een bezorgde moeder aan de lijn krijg. Ik merk dat de emoties hoog zitten. Ze vertelt dat zij en haar man onlangs hebben gehoord dat hun volwassen zoon een uitgezaaide hersentumor heeft. Ze is radeloos, bang en voelt zich machteloos.
Ze vertelt dat zij en haar man een sterke behoefte voelen om dichtbij te zijn. Dat ze merkt dat haar moederinstinct op volle toeren draait. Ze willen hem steunen, en ook hun schoondochter en de kleinkinderen. Maar hun zoon en schoondochter zeggen dat ze genoeg hebben aan zichzelf. Dat ze de aandacht en zorg van hen als te veel ervaren. De moeder begrijpt dit, maar voelt zich ook op afstand gezet. Daarnaast heeft ze het gevoel dat ze tekortschiet.
Ze heeft de behoefte om haar verhaal te delen en is op zoek naar houvast. Hoe kunnen zij en haar man er zijn voor hun zoon, schoondochter en hun kinderen? Hoe kunnen ze dat doen zonder spanning te veroorzaken? Haar hart wil nabijheid, maar de situatie vraagt om ruimte.
Als je wereld op zijn kop staat
Als je volwassen kind de diagnose kanker krijgt, dan roept alles in je dat je wilt helpen, beschermen, alles wilt doen om het lichter te maken. Maar je kind is geen kind meer. Hij/zij heeft een eigen leven, misschien een partner, kinderen, werk en vrienden. En toch blijft het jouw kind. Hoe blijf je dichtbij zonder dat het te veel wordt voor je kind en zijn/haar gezin? Hoe geef je ruimte én laat je zien en merken dat je er bent?
Erken je eigen gevoelens
Als ouder kun je overspoeld worden door emoties: angst, verdriet, boosheid, machteloosheid. Soms merk je juist dat je minder voelt dan je had verwacht. Weet dat dit normaal is. Dit kan komen doordat je in de overlevingsstand staat. Dat betekent dat je vooral doet wat nodig is om de dag door te komen. Je zet stap voor stap, een voet voor de andere. Dat kan helpen om overeind te blijven.
Het is waarschijnlijk niet makkelijk, maar het helpt om je gevoelens niet weg te stoppen. Praat erover met je partner. Samen kun je bespreken hoe jullie er voor jullie kind kunnen zijn, en ook voor zijn of haar partner en gezin. Misschien lucht het op om met iemand anders te praten die dicht bij je staat en die je vertrouwt.
Het kan daarnaast fijn zijn om ervaringen te delen met andere ouders. Je kunt ook terecht bij ons, de voorlichters van kanker.nl. Je krijgt dan Kirsten, Mariska, Suzanne of mij (Yvonne) aan de lijn. We luisteren naar je verhaal en samen kunnen we zoeken naar wat jou kan helpen. We kunnen je zorgen niet wegnemen, we kunnen wel met je meedenken.
Vraag wat je kind nodig heeft
Je wilt er zijn voor je kind, maar wat heeft hij of zij écht nodig? Dat kan elke dag anders zijn. Soms is het praktische hulp, een rit naar het ziekenhuis, boodschappen doen. Soms is het ‘gewoon’ luisteren en nabij zijn. Vraag ernaar en bespreek het samen met je kind én zijn of haar partner. Zo weet je wat helpt en je voorkomt dat je dingen invult vanuit je eigen zorgen. Samen afstemmen geeft meer duidelijkheid en zorgt dat jullie steun aansluit bij wat nodig is.
Merk je dat ze soms afstand houden of minder reageren, probeer dat niet persoonlijk op te vatten. Zij zitten misschien ook in de overlevingsstand en doen wat voor hen nodig is om het hoofd boven water te houden.
Respecteer zelfstandigheid
Je kind wil misschien niet dat je overal bij bent, zoals bij medische afspraken. Dat kan moeilijk zijn en pijnlijk voelen, als je dat wel graag wilt. Toch is het belangrijk om die wens te respecteren. Zo blijft er ruimte voor je kind om zelf te bepalen wat goed voelt.
Bespreek samen waar en wanneer jouw hulp welkom is en waar en wanneer niet. Dat kan duidelijkheid geven en laat zien dat je er wilt zijn op een manier die goed voelt voor jullie als ouder(s) en voor je zoon of dochter en zijn/haar gezin.
In verbinding met ruimte
Ouder zijn stopt nooit, ook niet als je kind volwassen is. Maar je rol verandert wel. Luisteren naar elkaar en samen afstemmen kan helpen om in verbinding te blijven. Het is zoeken naar een nieuw evenwicht.
Ik merk dat het gesprek met de moeder mij raakt, die woensdagmiddag. Ik voel hoe groot haar liefde en zorg zijn. Hoe moeilijk het voor haar is om de juiste balans te vinden tussen ‘genoeg afstand’ en ‘dichtbij genoeg’. Door te luisteren en samen te praten hoop ik dat ze weer een beetje meer houvast heeft.
Misschien herken je jezelf in deze situatie?
Misschien is dit verhaal herkenbaar voor je, dat je volwassen kind kanker heeft. En dat je er wilt zijn, maar niet weet hoe. Weet dat je van harte welkom bent om contact met ons op te nemen. Bel, chat of mail ons via de infolijn van kanker.nl. Je kunt ons elke werkdag bereiken vanaf 09:00 uur via onze chat en van 12:00 tot 17:00 uur via 0800-0226622.
Deel jouw ervaring
Heb jij een volwassen kind met kanker? Hoe ga jij hiermee om? Wat helpt jou? Heb je misschien tips voor andere ouders in een vergelijkbare situatie?
Of ben jij zelf het volwassen kind met kanker, of de partner, en wil je ouders tips geven?
We horen graag jouw ervaringen.
10 reacties
Ja precies dat! Ik wordt op het moment overspoeld met emoties, probeer voor mezelf en de andere kinderen de ballen in de lucht te houden en te ondersteunen, terwijl ik zelf als bonusmoeder niet weet hoe ik er mee om moet gaan. Zoekend naar balans privé, fulltime job en gezin. Een man die niet communiceert over zijn gevoelens en het heel erg alleen doet (aan de ene kant begrijp ik dat ook wel omdat het zijn dochter is) maar ik voel me ook moeder en heb verdriet en angst.
Ik was de ‘schoondochter’. De echtgenote van de patiënt. Mijn schoonouders stortten zich indertijd op mijn man. Mijn man heeft al in 2006 voor het eerst kanker gehad. Nu, na zijn overlijden, eigenlijk al direct daarna ging het nog steeds alleen om hem. Voor de vorm deden ze wel iets aan contact met mij maar dat was voornamelijk om te halen. Met name mijn oudste zwager ontpopte zich als een oudere broer die ongevraagd en achter mijn rug zich met (op het eerste oog onbenullige) zaken ging bemoeien. Toen ik mijn grenzen aan ging geven was ik in de ogen van mijn schoonvader overgevoelig en wilde ik alles onder controle houden. Mijn oudste zwager schreeuwde mij toe ‘het is MIJN broer’ en ‘mijn rouw is waarschijnlijk erger dan die van jou’.
Ik heb driekwart jaar na het overlijden van mijn man het contact verbroken. en mijn kinderen uitgelegd dat er geen ruzie is maar dat ik behoefte heb aan warmte en rust en dat ik dat niet krijg.
De rauwe werkelijk is dus heel pijnlijk. Man weg en het besef dat mijn schoonfamilie nooit om ons heen heeft gestaan. Na 33 jaar met mijn man samen te zijn geweest. Na 18 jaar aanpassing rondom zijn ziekte. Ik ben er behoorlijk ziek van.
Wat een vreselijk verhaal! Zo pijnlijk, zo dom, dat jij niet gezien bent! Ik hoop heel erg dat je andere mensen om je heen hebt die jou wel zien, wel steunen. En ook erg voor jouw kinderen, ik hoop dat ze jouw terechte standpunt snappen. Veel sterkte
Afschuwelijk verhaal, afscheid nemen en rouwen is voor iedereen zo iets anders. Het zou zo mooi zijn als iedereen elkaar in zijn waarde kan laten, rouwen is voor niemand meer of minder.
Ik ben echt oprecht mijn weg hierin aan het zoeken, respect houdend voor ieder zijn eigen proces, eigen moeder èn mijn man ( haar vader) niet "overnemen", en het allerbelangrijkste wat mijn lieve bonusdochter wil. Ik kom er wel maar pfff wat is het een zoektocht.
Wat fijn dat je gereageerd hebt. Ik besef me ook heel goed dat hoe ik het ook doe, er achteraf vanalles nog kan gebeuren. Ik probeer mezelf maar steeds te zeggen dat alles oke is binnen de grenzen van bonusdochter en haar partner en mezelf. Mezelf moet ik zeker niet vergeten en mijn eigen dochter, voor haar voelt het als een echte zus omdat ze nog heel jong was toen bonusdochter in beeld kwam.
Mijn , toen 33 jarige, dochter kreeg haar diagnose baarmoederkanker 6 weken voor haar precies een jaar oudere broer trouwde. Zij heeft geen partner.
Gelukkig is ze schoon verklaard nadat eierstokken en baarmoeder zijn weggehaald. Ze hoefde geen verdere behandeling, wel elke 3 maanden op controle. En natuurlijk het feit dat ze geen kinderen kan meer kan krijgen is voor haar erg verdrietig.
We kunnen als gezin (ze heeft naast haar broer nog 3 brussen) goed met elkaar praten met een gezonde dosis humor. Maar op dat moment leefden we echt in een spagaat met zorg en blijdschap. Want we wilden er echt zijn voor onze zoon als onze dochter.
Ja is echt moeilijk. Het ondersteunen en elkaar vinden in het proces.
Voor ons erg lastig, ze gaat overlijden, zit in pallitieve fase en iedereen wil natuurlijk bij haar zijn. Vriendinnen zijn superlief voor haar en familie, alles. Het is gewoon ....k
Ze is te jong...het is tegennatuurlijk 😞
Ik ben ouder van een volwassen dochter met kanker. Zij heeft geen partner, daarom zijn mijn man ,haar bonus vader en ik meer betrokken bij alles. Toch probeer ik wat afstand te houden en regelmatig te vragen/kijken wat zij wil en nodig heeft .Ze heeft ook zelf volwassen kinderen, die hier ook mee om moeten gaan en ook hun eigen manier zoeken. Ik voel sterk die moeder/oma band en de bezorgdheid, maar probeer toch hun , eigen grenzen te laten hebben. Zij hebben zelf ook een moeder /kinderband ,daar wil ik niet zomaar tussen komen. Mijn eigen emoties kan ik gelukkig delen met mensen om mee heen. Verder ben ik dankbaar ,dat ik er voor mijn dochter en haar kinderen mag zijn.
Onvoorwaardelijke liefde
De liefde voor mijn kind is onvoorwaardelijk.
En juist daarom zou ik me niet willen opdringen.
Maar genegenheid en zorg zijn geen indringers —
ze komen voort uit verbondenheid.
Je kunt een moeder toch niet verbieden
om haar liefde te tonen,
haar zorgen te uiten,
en er te mogen zijn voor haar kind?
Zeker niet als de band altijd goed is geweest
dat is de bloedband, dat kun je niet negeren.
Diezelfde liefde sluit voor mij ook
de partner van mijn kind in.
Een schoondochter hoort net zo
in de armen gesloten te worden.
Ook zij draagt angst, verdriet en verantwoordelijkheid.
Ook zij heeft warmte nodig,
gezien worden, gesteund worden
in een tijd die alles op zijn kop zet.
Ik begrijp dat zij samen hun eigen ruimte nodig hebben.
Dat ze als partners een bubbel vormen
om overeind te blijven.
Die tijd, die intimiteit, dat samenzijn
is essentieel en moet er mogen zijn.
Maar nabijheid van ouders
hoeft die ruimte niet weg te nemen.
Het hoeft geen botsing te zijn
tussen liefde en autonomie.
Misschien is het geen kwestie van te veel of te weinig,
maar van zoeken naar een vorm
waarin zorg niet verstikt
en afstand niet breekt.
Er voor iemand zijn
betekent soms ook: aanwezig blijven
met open handen,
zonder jezelf terug te trekken uit liefde.
Lfs, Frennie
Als een 46 jarige dochter met kanker moet ik zeggen dat het een gevoelige kwestie is. Als ik eraan denk dat een van mijn dochters kanker zou krijgen.....weet ik niet wat ik zou doen...
Wel weet ik dat het verdriet van mijn ouders soms te groot was om ook te dragen naast mijn eigen zorg en verdriet. Hoe begrijpelijk ook.
Zelf was ik erg blij met de hele praktische hulp, een x mee naar de chemo of bestraling. Een ovenschotel kant en klaar zodat mijn man niet ook nog hoefde te koken. Opvang van de kleinkinderen op drukke en intense dagen en de hond laten wandelen. Dat soort dingen hebben echt geholpen. Maar ruimte voor hun verdriet....die was er niet. Nog steeds niet ook nu ik in herstel ben. Helaas is mijn moeder dementerende wat het helaas lastiger maakt en zij erg in haar verdriet blijft zitten. Het is accepteren van grenzen die gesteld, gegeven en gerespecteerd kunnen worden. Het is al lastig zat met zijn allen en alle emoties. En eenieder diet het beste wat kan op dat moment.
Loslaten en ruimte geven is ook houden van....
Dank je voor jouw reactie, dat is inderdaad wat we doen. Inmiddels ga ik 1 maal in de twee weken een middag naar haar toe, gewoon om te zijn, te knutselen of creatief bezig zijn...of gewoon ff niets alleen maar zijn. En dat is fijn voor mij en ook voor haar want daar is ze aan toe. Gewoon zijn in het moment en dat is genoeg. Niets hoeft, alles mag.
Af en toe overvallen tranen me, gewoon door een onderwerp wat betrekking heeft op haar overlijden, het bespreken van het afscheid.