Over empathie
Ooit zei Mevr Willy aan een kennis : ā Mijn man heeft kanker ā
Antwoord : ā Daar wil ik niks mee te maken hebben ā
Nou , een origineel en eerlijk antwoord , waar ik nog altijd om kan lachen .
Want eigenlijk verwachten wij teveel van anderen
Aan de ene kant heb je de gewone mens , vrij van de verwoestende greep van kanker . Die stapt door het leven in een gezond lichaam , en als enige kopzorg de dagdagelijkse beslommeringen . Je alleen maar druk moeten maken over vuile kinderhanden of een omgestoten glas chocomelk , de prijzen in de supermarkt , die vakantiereis die in't water valt , omdat er staking is , een ruzie met de buurman wiens hond halve nachten licht te blaffen , een boeman van een werkgever die je het bloed onder je nagels vandaan haalt , enz , enz .
Toch een zalig ongecompliceerd leven , niet ?
Aan de andere kant heb je Mr Willy ( en talloze anderen ) , gediplomeerde kankerlijers
En die beseffen , wars van de lichamelijke klachten , dat ze palliatief zijn , dat doodgaan , dikwijls na een lange lijdensweg , geen verre toekomstmuziek is , maar een harde realiteit .
Het confronteert je met de onontkoombaarheid van de dood en brengt een complexe mix van gevoelens met zich mee - angst, verdriet, woede en berusting. Een zware last , vol emotionele pijn , waar je constant mee opgezadeld zit , die zwarte kraai op je schouder .
En hoe kan je nu van een gezond iemand , met een onbekommerd leventje , verwachten dat ie daar begrip voor heeft ?
Empathie?
Kijk , empathie is een krachtige menselijke eigenschap die ons in staat stelt om met mededogen en begrip naar anderen te kijken. Het stelt ons in staat om ons in te leven in de gevoelens en ervaringen van anderen, zelfs als we ze niet persoonlijk hebben meegemaakt.
Maar empathie heeft zijn grenzen en volledig begrip te hebben voor de innerlijke strijd van iemand die palliatief is en geconfronteerd wordt met het onvermijdelijke einde van het leven , ja da's voor veel mensen een brug te ver .
Mr Willy heeft nooit empathie gehad . Mensen met kanker of een andere nare ziekte of levensprobleem , daar liep in in een grote boog omheen . Mevr Willy mocht de honneurs waarnemen .
āt Is pas door zelf ziek te worden , door zelf geconfronteerd te worden met die mallemolen in je hoofd , door het contact met al die lotgenoten op de site , dat ie geleerd heeft wat empathie hebben betekent .
En , hoe droevig de reden ook is , het is een verrijking van je leven .
Een nicht van mij heeft borstkanker ( gehad ) . Mevr Willy had daar regelmatig contact mee .
Tot de dag dat Mr Willy ziek werd. Dan heeft die nicht alle contact verbroken . Want die was , na een borstamputatie , genezen verklaard en wou dus totaal niks meer met kanker te maken hebben . Wou rust in haar hoofd .
Om maar te zeggen , begrip en empathie krijgen is niet zo voor de hand liggend , zelfs bij mensen van wie je het wƩl zou denken . .
Nou , om een heel lang verhaal kort te maken .
Mr Willy verwacht dus niks van niet-kankerlijers . āt Is natuurlijk leuk als ze eens vragen van hoe het ermee gaat , en een enkeling is zelfs oprecht geĆÆnteresseerd en vertoont medeleven , maar voor het overige ā¦.
En een beetje hulp is altijd welkom , eens naar de kliniek rijden of zoiets ...
Maar voor veel buitenstaanders is omgang met palliatieve mensen te moeilijk , brengt een aantal emoties mee , waar ze niet mee kunnen omgaan , een inbreuk op hun veilig , onbekommerd leventje .
En daar heb ik begrip voor , ben ik helemaal niet kwaad of ongelukkig over .
Als ik eens iets te vertellen of te klagen heb , doe ik het hier wel . Antwoord verzekerd .
24 reacties
Dear Mr. Willy,
Wat een verrukkelijk schrijven, doordrenkt met een prachtige nuchterheid. En begrip. Nee, niemand wil over de dood spreken. En er al helemaal niet aan dĆØnken. Toch is het een simpel feit; van leven ga je dood.
En weet je, dear Mr. Willy? Onlangs had ik zomaar een mooie meditatie waarin het leek of ik al was overgegaan en ik lag daar zo zalig in de aarde. Een plek voor mij. Het was goed. Tot zover de meditatie.
Ik weet dat ik eens ga. Geen enkel punt. Maar als ik iets mag inbrengen: tot die tijd ga ik een hoop lol maken. En lekker blijven relativeren. Dat leerde ik bovenal door dat hoofdstuk kanker, welke ik nu totaal anders bekijk (!)
En het is goed om dingen van u af te schrijven, dear Mr. Willy. Ik groet u en zie u en schenk u een lied;
" kom hier dat ik u draag "
(Van Kommil Foo)
ā¤
Aurinka
Prachtig mooie tekst .
Je weet , of je eet niet , dat ik boekjes schrijf , "parallel universum". Over de lotgenoten hier , hun blogs , hun gedichten , hun verhalen .
En de tekst van bovenstaand lied komt er zeker nog ergens tussen .
Wat een prachtige tekst:
Kom hier dat ik u draag.
ā¤ļø
Lieve mr. Willy,
inderdaad reactie verzekerd hier š.
Het klopt dat niet altijd even empatisch wordt gereageerd, maar ik wijt dat altijd maar aan angst van de ander en reageer daar dan maar weer met veel empathie op š.
fijne zondag en liefs, Monique
Klopt . Empatisch reageren betekent ook dat je de ander zijn pijn en verdriet aanvoelt , dat je zelf ook pijn en verdriet hebt . En niet iedereen kan of wil dat baas kunnen .
Met de regelmaat van de klok denk ik eraan om hier op de site gewoon af te haken . Zoveel pijn , zoveel verdriet .
Maar dan denk ik weer aan al die heilzame momenten , dus ja .....
Hoi Willy
Wat weet je dit weer goed te omschrijven.Zodra kanker in je leven komt wordt je je er meer van bewust dat elk leven nietig is en vooral die van jezelf. Normaal denk je daar niet veel aan behalve als je geconfronteerd wordt met een levensbedreigende ziekte. Wat de uitkomst ook is, het āonbezorgdeā is weg. Sommige mensen ( zoals jij) krijgen te horen dat ze niet meer beter worden en aan de ziekte gaan overlijden. Je gaat dit slechte nieuws verwerken, het is een zware weg en voor sommige is dit maar kort. Ikzelf hoor mogelijk bij de groep die van kanker gaat genezen. Op het moment dat ik hoorde dat ik kanker had hield ik er serieus rekening mee dat ik hieraan zou overlijden, ik koos samen met de artsen voor een grote operatie en nu bevind ik mij in een soort āgrijs gebiedā. In mijn hoofd hou ik nog steeds rekening met een slechte uitslag en durf ik nog steeds niet echt blij te zijn maar ga ondertussen wel proberen wat van het leven te maken. Misschien dat dat voor mensen die palliatief zijn iets raars is. Ik hoop dat het in de loop van de jaren mijn kanker wat minder op de voorgrond komt te staan. Dit betekent niet dat ik mijn neus hier niet meer laat zien en ook niet dat ik met een boog om andere mensen heen blijf lopen met kanker maar ik kan mij wel voorstellen dat er mensen zijn zoals je nicht die daar anders mee om gaan. Het is hun manier om door te leven na kanker, mogelijk uit zelfbescherming. Sommige mensen kunnen namelijk slecht omgaan met mensen die anders zijn verschillende ziektes en kunnen zich moeilijk inleven in het leven van anderen of hun gevoel.
Ik hoop ook dat je geneest . Dat je nog lang hier op de site blijft rondsurfen , al mijn blogs leest , en daar toch steeds een lieve , waardevolle reactie op geeft .
ā¤ļø , willy
Dankjewel voor je lieve woorden
Een goudeerlijke blog!
Ben bang dat ik empathisch geboren ben... daarvoor heb ik in ieder geval geen kanker hoeven krijgen. Als gevoelsmens heb ik altijd kunnen voelen en invoelen. TĆ© goed, denk ik wel eens... Daardoor viel het me zo erg tegen dat ik zelf minder (weinig, geen) empathie kreeg. Waarbij ik moet bekennen dat ik die wel verwachtte... ja, natuurlijk, omdat die - lees het geven ervan - voor mij zo vanzelfsprekend was...
Ik wist het wel, maar toch heeft mijn kanker me dat geleerd, verwacht niet dat een ander doet wat jij gedaan zou hebben. Of dat een ander geeft wat jij gegeven zou hebben. Sja...
Ik heb je al vaak en veel bewonderd mr Willy! Maar bewonder nu zeker ook jouw eerlijkheid! Je bent gewoon de meest schattige Belg die ik ken :-)
En waag het niet hier op te houden!
Knufs xxxxxxx Hebe
Hebe toch, je maakt mij verlegen .
Maar , met alle respect voor pa en ma Willy , ik kom dus uit een koud nest . Het tonen van emoties was taboe .
En Mevr Willy , die kwam dus uit een heel warm nest , die heeft daar de scherpe kanten wel van afgeschaafd .
Maar ik heb wel die rotkanker moeten krijgen om echt te ontdooien . Nou , dan is er toch nog iets goed aan , niet ?
xxx , Willy
Na ja...
Het geeft mij en veel anderen met mij in ieder geval de rijkdom jou te hebben mogen leren kennen... En om je geven. Zoiets als houden van. En best veel ook...
:-):-)
xxxxx Hebe
Klopt...
Ik heb het al eens eerder gezegd; ondanks dat je uit een koud nest komt wil dat nog niet zeggen dat je geen empathie hebt. Misschien zat het wel ergens verborgen waar je in je jeugd niet bij kon.
Het zat er wel... je moest er even bij kunnen komen.
Net als Hebe ben ik invoelend en gevoelig maar heb van jongs af al geleerd dat ik van anderen niets hoef te verwachten. En dat doe ik nog niet. Het vervelende is dat ik genoeg zie en dan ben ik vaak weer op mij zelf aangewezen.
Deze site is gewoon fijn, met fijne mensen en dat vind ik een hele rijkdom š
Misschien heb je wel gelijk . Dat het er altijd wel gezeten heeft , maar dat ik er niet bij kon . Maar , nu dus wel , en da's een verrijking in je leven .
Empathie staat en valt hoe zeer iemand zich betrokken voelt en ervaring heeft met de gevoelens die dat oproepen. Tevelen tonen slechts oppervlakkige interessen, vragen om het vragen en vervolgens glijdt het van hen af. Want zij hebben niet de ervaring en kunnen zich er niets bij voorstellen dat het leven voortijdig ophoudt.
Toch zijn er mensen, collegas, vrienden en kennissen die oprecht geĆÆnteresseerd zijn en ook de goede vragen stellen. En er zijn vrienden die afstand nemen, juist omdat de verschrikkelijke toekomst te reĆ«el is. En het is niet zo dat die laatste groep geen empathie toont, het is te beangstigend, want zij weten waarover wij praten.
Lieve willy
Empathie leert een mens niet ,je beschikt er wel of helemaal niet over ,verschilt dus per mens ,gelukkig kun jij hier wel rekenen op empathie en zelfs liefde al krijg je die thuis in overvloed en dat heb je helemaal juist antwoord verzekerd ,heel ontwapenend goudeerlijk blog ,dikke knuff liefs hes šš
Ben ik met Nicy eens: je hebt het of niet... je kunt het niet leren of een studie volgen.
Dank voor je mooie blog; uit het hart geschreven.
Dear Mr. Willy, benieuwd naar het boek en wat tof dat het lied een plaatsje krijgt..
Aurinka
P.s. ik vertrek morgen naar het zuiden en zal ook gaan genieten van het Vlaamse land en de Ardennen!
Empathie... Ik betrap me erop dat ik het soms ook niet heb bij anderen. Maar ik moet ook toegeven dat ik al eens meer zal vragen aan iemand hoe hij of zij het maakt.
En nu ik KKK heb, ben ik er veel gevoeliger voor geworden.
En ja, mijn collegas... toen ik mijn werk hervatte na mijn bestralingen, kon het eerst niet op. Iedereen moest weten hoe het ermee ging.
Maar dat veranderde vlug in onverschilligheid, toch vanwege de meesten. En dan was er natuurlijk die ene collega waarmee ik deugddoende gesprekken heb gehad maar wat daarna verkeerd is gelopen en wat tot vandaag een onoplosbare vete is gebleken.
En wat me emmers aan tranen heeft gekost...
Leve mijn vaste huisarts. Wanneer ik bij haar binnenstap, heeft zij drie woorden klaar : "Hoe gaat het?"
Al is dat dan wellicht beroepsmatig...
En dat woord Empathie, dat heb ik ook al aangehaald bij mijn uroloog. Zijn antwoord : "Mr. Liebens, er is geen Empathie".
Marc. šš
"Mr. Liebens, er is geen Empathie".
Met zo'n antwoord ben je toch ook niks ?
??
Denk dat ik gezegd dat "ik hoop dat u geen kanker krijgt"... of zoiets..
Of: dan heeft u het verkeerde beroep gekozen. Grrrr.
De uroloog was heel praktijkgericht. Weet alles van urineleiders, plasorganen, prostaten en blazen (urine), maar heeft geen idee waar de empathie als orgaan in het menselijk lichaam is gelocaliseerd.
Of misschien was de vraagstelling verkeerd? "Mijnheer, waar is de empathie?" "Die is er niet." Net zoals mevrouwen geen prostaat hebben.
Daarom nog eens : Leve mijn huisarts!
Zij vraagt gewoon die drie eenvoudige woordjes die een wereld van verschil maken...
Helaas hoor je die woordjes uit te weinig monden.
En wat mijn uroloog betrof... ik denk dat hij gewoon wilde zeggen dat het zo was. Daarom had hij niet noodzakelijk geen empathie.
Marc. šš