Hormonale therapie

Tmc over deze informatie

Hormonale therapie is de behandeling van kanker met hormonen. Dit wordt ook wel hormoontherapie, hormonale behandeling of hormoonbehandeling genoemd.

Hormonale therapie is eigenlijk een antihormoontherapie. U krijgt namelijk medicijnen die de werking van hormonen remmen of blokkeren. Of de aanmaak ervan verminderen. 

Hormonale therapie wordt vooral bij de volgende kankersoorten gebruikt:

Hormonale therapie kan aanvullend op andere behandelingen worden gegeven:
  • adjuvant: na de andere behandelingen
  • neo-adjuvant: voorafgaand aan de andere behandelingen

Het doel van een aanvullende hormonale behandeling is de kans op genezing vergroten en de kans op terugkeer van de ziekte verkleinen.

Hormonale therapie wordt ook toegepast als palliatieve behandeling. Deze behandeling is gericht op het tijdelijk remmen van de ziekte en/of het verminderen of voorkomen van klachten.

Hormoongevoelig

Hormonale therapie heeft alleen effect bij hormoongevoelige tumoren.

De borsten en het baarmoederslijmvlies bij vrouwen en de prostaat bij mannen hebben geslachtshormonen nodig voor hun groei en functioneren. Als in deze lichaamsdelen kanker ontstaat, zijn de kankercellen voor hun groei vaak afhankelijk van de aanwezigheid van die geslachtshormonen. Als dat zo is, wordt de tumor ‘hormoongevoelig’ genoemd.

Zolang het lichaam zelf geslachtshormonen maakt, kunnen de kankercellen zich delen en kan de tumor blijven groeien. Zonder die ‘eigen’ hormonen overleven de kankercellen minder goed of helemaal niet.

Hormonale therapie maakt van dit principe gebruik. De hormonale therapie beperkt de productie van bepaalde eigen hormonen of vermindert de invloed ervan. De groei van de tumor of van eventuele uitzaaiingen neemt dan af. In het gunstigste geval kunnen de kankercellen zelfs helemaal verdwijnen.

Hormonen

Hormonen zijn stoffen die door een aantal klieren en organen worden gemaakt. Bijvoorbeeld:
  • bijnierschors
  • eierstokken
  • schildklier
  • zaadballen

Via het bloed komen de hormonen bij de plekken waar ze gaan werken. Hormonen zorgen er bijvoorbeeld voor dat:
  • bepaalde organen goed functioneren
  • de stofwisseling en de menstruatiecyclus goed werken
  • bepaalde organen of weefsels groeien of zich ontwikkelen

Geslachtshormonen

Een belangrijke groep hormonen in het lichaam zijn de vrouwelijke en mannelijke geslachtshormonen. 

Mannelijke geslachtshormonen heten androgenen. Het belangrijkste androgeen is testosteron. Testosteron wordt voornamelijk door de zaadballen gemaakt. Een deel komt uit de bijnierschors.
 
Er zijn 2 soorten vrouwelijke geslachtshormonen: progesteron en de groep oestrogenen. Het belangrijkste oestrogeen is oestradiol. Progesteron en oestrogenen worden voornamelijk in de eierstokken gemaakt. Een deel komt uit de bijnieren en onderhuids vetweefsel. 

Na de overgang stopt de productie van geslachtshormonen in de eierstokken. De aanmaak in de bijnieren en vetweefsel gaat wel door.