Hyperbare zuurstoftherapie bij kanker

Deze informatie is gecontroleerd door deskundigen.

Naar colofon

Opslaan

Ben je in het verleden bestraald voor kanker? En heb je daar klachten aan over gehouden? Dan kun je baat hebben bij hyperbare zuurstoftherapie. Je hebt hiervoor een verwijzing nodig van je huisarts of arts in het ziekenhuis.

Wat is hyperbare zuurstoftherapie?

Hyperbare zuurstoftherapie is een behandeling waarbij je via een masker 100% zuurstof inademt bij een druk die hoger is dan de normale omgevingsdruk. Dit gebeurt in een grote ruimte waarin de druk verhoogd kan worden.

Door de verhoogde druk kan het lichaam ongeveer 12,5 maal zoveel zuurstof in het bloedplasma opnemen als normaal. Daardoor worden de weefsels waar te weinig zuurstof komt, beter van zuurstof voorzien. 

Lees hoe een behandeling met hyperbare zuurstoftherapie gaat

Wanneer wordt hyperbare zuurstoftherapie toegepast? 

Hyperbare zuurstoftherapie wordt toegepast:

  • Om klachten in bestraald weefsel te verminderen of te doen verdwijnen
  • Als voorbereiding op een operatie in bestraald weefsel, bijvoorbeeld een borstreconstructie na amputatie of het plaatsen van implantaten in een bestraalde onder- of bovenkaak
  • Om ontstekingen en botnecrose in de kaak te voorkomen. Botnecrose is het afsterven van botweefsel door een verminderde bloedtoevoer.
  • Om genezing te bevorderen als het na de bestraling nodig is om tanden te trekken

Welke effecten heeft hyperbare zuurstoftherapie op bestraald weefsel?

De hogere concentratie zuurstof in het bloed heeft een aantal positieve effecten op het bestraalde weefsel:

  • Er gaan nieuwe bloedvaatjes groeien.
  • Stamcellen verplaatsen zich vanuit het beenmerg naar het bestraalde gebied.
  • Afweer- en genezingscellen gaan beter werken.
  • Sommige antibiotica gaan beter werken.
  • Stug littekenweefsel (fibrose) kan soepeler worden.
  • Wonden genezen beter.
  • Pijn wordt minder.
  • Bloedingen stoppen (bijvoorbeeld bloedingen van de blaas).

Het effect verschilt per persoon

Bij de een heeft hyperbare zuurstoftherapie meer effect dan bij de ander. Dit verschil in effect heeft onder andere te maken met:

  • de aard en de ernst van de aandoening
  • medicijngebruik
  • de voedingstoestand
  • roken
  • andere ziekten die je hebt

Je beïnvloedt het genezingsproces positief door te stoppen met roken en op je gewicht te letten (je mag niet afvallen).
 

    Kom ik in aanmerking voor hyperbare zuurstoftherapie? 

    Hyperbare zuurstoftherapie kan een behandeling zijn als je na bestraling voor een tumor klachten hebt gekregen in het bestraalde gebied. 

    Je kunt niet behandeld worden met hyperbare zuurstof als:

    • je een klaplong hebt
    • je ernstig hartfalen hebt
    • je ernstig COPD hebt
    • je nog behandeld wordt met bepaalde chemotherapie

    De hyperbaar arts zal specifieke maatregelen nemen als:

    • je nog kanker hebt
    • je een pacemaker of AICD hebt die niet drukbestendig is
    • je last hebt van claustrofobie (angst in kleine ruimten)
    • je last hebt van onbehandelbare epilepsie
    • Je je oren niet kunt ‘klaren’. Dit is de druk in het middenoor egaliseren door kort te persen met gesloten mond en neus. Soms krijg je buisjes in het trommelvlies om dit probleem op te lossen.

    Wordt hyperbare zuurstoftherapie vergoed?

    Het College van Zorgverzekeringen heeft hyperbare zuurstoftherapie in 2009 erkend voor specifieke indicaties, waaronder late bestralingsschade. Daarom wordt hyperbare zuurstoftherapie voor deze toepassing volledig vergoed uit het basispakket van de  zorgverzekering.

    Hoe lang duurt een behandeling met hyperbare zuurstoftherapie?

    Hyperbare zuurstoftherapie is een intensieve behandeling. Gemiddeld krijg je 30 tot 40 sessies van 2 uur gedurende 6 tot 8 weken. De behandelingen vinden iedere werkdag plaats.

    Vaak krijg je na 20 sessies en aan het einde van de reeks een controle-afspraak bij de hyperbaar arts. Die bespreekt met je de voortgang en het verdere beleid.

    De werking van de behandeling kan nog tot 3 maanden na de behandeling aanhouden.

    Behandelcentra voor hyperbare zuurstoftherapie 

    In Nederland zijn dit de behandelcentra voor hyperbare zuurstoftherapie:

    •  Amsterdam UMC
    • Antonius Ziekenhuis
    • Da Vinci Kliniek
    • Hyperbaar Geneeskundig Centrum in Rijswijk
    • Instituut voor Hyperbare Geneeskunde in Arnhem, Hoogeveen, Rotterdam en Waalwijk
    • Medisch Centrum Hyperbare Zuurstoftherapie in Goes

    Colofon

    Met medewerking van:

    Drs. Albert van den Brink

    Arts hyperbare geneeskunde, ADRZ

    Drs. Ariën Hilhorst

    Arts hyperbare geneeskunde, Instituut voor Hyperbare Geneeskunde (IvHG)

    Drs. Coen Persijn

    Adjunct-directeur, Instituut voor Hyperbare Geneeskunde (IvHG)

    Gemaakt door de redactie van kanker.nl

    Laatste update: maart 2017