Wat is…?

NET in de dunne darm

Opslaan

Deze informatie gaat over NET graad 1 en NET graad 2

Neuro-endocriene tumoren (NET) zijn zeldzaam en hebben hun oorsprong in het neuro-endocriene systeem. Neuro-endocriene cellen zitten in allerlei weefsels in het lichaam. De tumor kan daarom overal in het lichaam ontstaan. De meeste NET ontstaan in het maag-darmkanaal, de alvleesklier (pancreas) en de longen.

Neuro-endocriene tumoren worden verdeeld in drie groepen. Dit heeft te maken met de snelheid waarmee de tumor groeit. Hoe sneller de tumor groeit, hoe kwaadaardiger. Het is daarom belangrijk om van uw specialist te horen welke soort NET u heeft. De soort tumor en de groeisnelheid bepalen welke behandeling er mogelijk is en wat de kansen voor overleving zijn.

Tabel van drie typen Neuro-endocriene kanker

Tabel van drie typen Neuro-endocriene kanker
© 2014, Stichting NET-groep

NET in de dunne darm

Bij NET groeien neuro-endocriene cellen ongeremd en kunnen ze hormonen en hormoonachtige stoffen produceren (zoals serotonine, tachykinine, neuropeptiden en insuline). Hormoonproducerende tumoren worden functionerende tumoren genoemd.

Hormonen geven signalen af via het bloed. Deze signalen beïnvloeden de werking van bepaalde organen. Bij overproductie van hormonen of hormoonachtige stoffen kunnen allerlei klachten optreden, zoals: 

  • opvliegers (ook wel flushes genoemd) 
  • diarree
  • benauwdheid
  • misselijkheid 
  • duizeligheid
  • (buik)pijn

Langdurige en hoge serotonineproductie kan uiteindelijk een beschadiging van de hartkleppen veroorzaken. Als er sprake is van uitzaaiingen, worden deze meestal als eerste in de lever aangetroffen.

NET in de dunne darm 

NET kunnen overal in het lichaam voorkomen, maar worden het meest aangetroffen in het maag-darmkanaal, de alvleesklier en de longen. De klachten en symptomen bij NET in de dunne darm zijn heel divers, evenals het onderzoek en de behandeling die daarbij passen. 

NET in de dunne darm worden ook wel carcinoïd tumoren genoemd. Deze ontstaan uit een bepaald type neuro-endocriene cellen, die bekend staan om de productie van het hormoon serotonine.

Soms wordt de tumor bij toeval ontdekt, bijvoorbeeld tijdens een blindedarmoperatie. In andere gevallen wordt de tumor ontdekt aan de hand van de klachten van de patiënt in combinatie met medisch onderzoek. Bij een deel van de patiënten wordt de primaire tumor niet gevonden. Vaak blijkt dan tijdens het verdere verloop van de ziekte dat de tumor in de dunne darm zit.

Dunne darm

Dunne darm

Het endocriene systeem

Het endocriene systeem is een systeem waarbij een hormoonproducerende cel een stof (hormoon) afgeeft aan bloedbaan. Bijvoorbeeld na een bepaalde prikkel. Dit hormoon informeert vervolgens via hormoonreceptoren (een soort antennes) de organen voor wie de boodschap bedoeld is (doelwitorganen).

Voorbeeld 1

Na de maaltijd stijgt de bloedsuikerspiegel in het bloed, doordat er veel koolhydraten in de darm worden afgebroken. De vrijgekomen suikers worden door de darm opgenomen. De alvleesklier geeft in reactie hierop het hormoon insuline af aan de bloedbaan. Dit zorgt voor de opslag van glucose in lever en spieren in de vorm van glycogeen. Het hormoon insuline moet hiervoor eerst aangrijpen op de insuline-receptoren op de lever- en spiercellen. Bij het neuro-endocriene systeem is er een verdere koppeling tussen het endocriene systeem en het zenuwstelsel.

Voorbeeld 2

Een stressreactie (schrik/angst) activeert het autonome zenuwstelsel. Dit gebeurt door de afgifte van catecholamines (stresshormonen) door het bijniermerg. Deze hormonen bereiken vervolgens via de bloedbaan de doelwitorganen, zoals het hart. Dit leidt tot een snellere hartslag. De catecholamines moeten hiervoor eerst aangrijpen op de catecholamine-receptoren op de hartcellen.

Wat zijn NET?

Film over neuro-endocriene tumoren (NET), een zeldzame kankersoort, met uitleg van medisch specialisten uit de drie NET-kenniscentra.

Over deze pagina

De informatie in de bibliotheek is getoetst door medisch specialisten en andere deskundigen.

Laatste update: september 2014

Dit artikel is geschreven door NET-groep, neuro-endocriene tumoren.