Via Vraag het een professional kun je vragen stellen aan een deskundige op kanker.nl. Bijvoorbeeld een vraag over je diagnose of de onderzoeken die je krijgt. Of vragen over je behandeling en de bijwerkingen daarvan. Ook kun je bij ons terecht voor vragen over je leven met/na kanker. De deskundige kan met je meedenken en uitleg geven. Goed om te weten: de professionals vervangen nooit je eigen arts, verpleegkundige of hulpverlener. Die blijft altijd je eerste aanspreekpunt.
Hoe kunnen we je het beste helpen?
Heb je een vraag over iets in je online patiëntendossier? Bespreek die altijd eerst met je arts. Heb je er daarna nog vragen over, dan kun je bij ons terecht. Maar vraag altijd eerst je arts.
Stel je vraag zo duidelijk mogelijk
Wat zet je in je vraag? Dit kan belangrijk zijn om te noemen:
- Welke onderzoeken je hebt gehad
- Het stadium van de ziekte
- Kenmerken van de tumor, bijvoorbeeld hormoongevoeligheid of genmutaties
- Uitslagen van onderzoeken: bijvoorbeeld de PSA-waarde of de CIN-uitslag
- De eindconclusie in het verslag van weefselonderzoek
Heb je vragen over bijwerkingen of gevolgen van de behandeling? Schrijf dan bijvoorbeeld:
- Welke medicijnen je gebruikt of hebt gebruikt
- Wanneer je bestraling kreeg
- Wanneer je geopereerd bent
Heb je vragen over omgaan met kanker? Schrijf dan bijvoorbeeld:
- Welke problemen je ervaart. Heb je bijvoorbeeld last van angst of onzekerheid, of problemen met je relatie? Of heb je vragen over hoe het gaat met je werk?
Wat kun je beter niet doen?
- Plaats niet het hele verslag van weefselonderzoek.
- Plaats geen afbeeldingen van scans of röntgenfoto's.
- Plaats geen foto’s van bobbeltjes, vlekjes en dat soort dingen.
- Plaats geen namen, telefoonnummers, mailadressen van jezelf of zorgverleners.
Gebeurt dit toch? Dan moeten we dit soort extra gegevens helaas verwijderen.
Vind je het moeilijk om een vraag te stellen? Dan kunnen de voorlichters van kanker.nl helpen bij het maken van een vraag.
Goed om te weten:
- Alle vragen en antwoorden zijn openbaar. Elke bezoeker van kanker.nl kan de vraag en het antwoord meelezen. Gebruik daarom altijd de naam die je hebt gekozen toen je een account aan hebt gemaakt.
- Onze professionals stellen geen diagnose, geven geen second opinion en geen behandeladvies. Heb je klachten die door kanker kunnen komen, dan kun je het beste naar je huisarts gaan.
Hoe werkt het?
- Om een vraag te kunnen stellen heb je een account nodig. Heb je een account dan moet je eerst inloggen.
- Kies de professional(s) aan wie je een vraag wilt stellen. Klik op Stel je vraag en klik daarna op vraag versturen.
- De professional probeert je vraag zo snel mogelijk te beantwoorden.
- Je krijgt een melding op je overzicht met activiteiten als je vraag beantwoord is.
Curatieve behandelopties voor fitte 75 plus patiënt
Geachte dokter Kalsbeek en dokter Bangma,
Wat fijn dat u via kanker.nl deze vraagbaakfunctie biedt!
Hierbij een vraag ten behoeve van mijn vader die prostaatkanker heeft.
Hij is een fitte 83 jarige met 1 lichte chronische aandoening: astma.
Zijn leefstijl is actief (dagelijks wandelen of fietsen; vele sociale activiteiten) en gematigd.
In januari 2026 kreeg hij na 5 jaar met laag-risico prostaatkanker de diagnose: agressieve prostaatkanker.
Uitkomsten biopsie (6 vd 12 biopten met tumorweefsel. 5 met Gleason 7; 1 met Gleason 9)
Gleasonscore 4+5 = 9.
Met lokaal cribriforme groei.
Zijdigheid: beiderzijds
Extraprostatische uitbreiding: niet aangetoond. (Ook in kapsel geen tumorweefsel gevonden)
U hebt in deze vraagbaakrubriek eerder aangegeven dat bij Gleason 7 + MET cribriforme groei gewoonlijk actief ingrijpen het devies is.
De uroloog van mijn vader heeft hem echter meegedeeld dat watchful waiting met zo nodig op den duur hormoonbehandeling het beleid zal zijn. PA gaf later als toelichting dat dit vanwege zijn leeftijd is.
In het rapport 'kankerzorg in beeld, de oudere patient' (IKNL, 2016) stelt het IKNL vast :
Bij 70- patienten in T1 en T2 curatieve behandeling wordt gegeven in 85 % vd gevallen en
Bij 80+ patienten in T1 en T2 curatieve behandeling wordt gegeven in 16 % van de gevallen.
IKNL pleit ervoor dat aan fitte 75 plussers vaker een curatieve behandeling wordt gegeven.
Dat pleidooi houden ook Philipp Mandel (2017) en zijn groep. In hun artikel 'Radical prostatectomy in patients aged 75 years or older, review of the literature'. Mandel, Philipp1; Chandrasekar, Thenappan2; Chun, Felix K3; Huland, Hartwig1; Tilki, Derya1,3,
Asian Journal of Andrology 21(1):p 32-36, Jan–Feb 2019. | DOI: 10.4103/aja.aja_43_17.
Oudere patienten hebben maar licht verhoogde risico's op peri- en post operatie overlijden en slechts licht verlaagde oncologische en functionele uitkomsten, blijkt uit hun literatuuroverzicht.
10 jaarsoverleving van fitte 75 plussers wordt door artsen vaak onderschat, volgens Mandel c.s. Screening op co-morbiditeit is een key-factor bij de 75 plus patienten, geven zij aan.
U begrijpt het waarschijnlijk: ons vermoeden is dat mijn vader behoort bij de fitste 75 plussers.
En dat hij mogelijk puur op leeftijd nu geen curatieve behandeling heeft aangeboden gekregen.
Onze vraag: welke adviezen en overwegingen hebt u voor ons als het gaat om:
- Radicale prostatectomie (hij heeft 3x een TURP ondergaan) Is RP met Da Vinci dan evt een optie?
- Inwendige bestraling
- Uitwendige bestraling
- Watchful waiting met op termijn ('zo laat mogelijk, vanwege de eindige effectiviteit')
hormoonbehandeling
- Watchful waiting - is er n optie, waarbij alsnog vóór uitzaaiïng curatief ingrijpen mogelijk is?
(dit om bestraling en incontinentie niet onnodig aan te gaan)
Alvast reuze bedankt voor uw tijd en aandacht!
Vriendelijke groeten, Stine
Antwoord
Beste Stine,
Ik begrijp je overwegingen en jullie hebben dit uitgebreid onderzocht.
Wat erg belangrijk is in deze vraag is wat jouw vader wil. Als hij 100 wil worden en daar bijwerkingen van behandelingen voor accepteert (met name plasproblemen / incontinentie) kun je verder met de overweging om actief te behandelen.
Het artikel dat je stuurt gaat over 75 plussers die een operatie krijgen. Rond de 75 jaar worden patiënten ook regelmatig geopereerd in Nederland voor prostaatkanker. Rond en zeker boven de 80 zijn de meeste urologen terughoudender omdat de afweging tussen bijwerkingen/complicaties (die zijn meer bij hogere leeftijd, we zien daar iets vaker langdurige incontinentie bijvoorbeeld) en de winst van de operatie (die levert minder levensjaren op naarmate je ouder wordt) lastiger wordt om te maken. De vraag is dan hoe zinvol de behandeling echt is voor jouw vader, en of een behandeling niet meer gezondheidswinst en kwaliteit van leven zou opleveren voor een andere patiënt (het aantal beschikbare robotoperaties en bestralingen is helaas niet oneindig in Nederland)
De andere behandelingen die jij (en je vader?) overweegt zijn uitwendige bestraling, dit is een mogelijkheid voor je vader. Inwendige bestraling is minder effectief bij hooggradige prostaatkanker zoals bij jouw vader.
Het onderscheid tussen active surveillance (actief vervolgen) en watchful waiting is dat bij active surveillance inderdaad voordat een kanker mogelijk uitzaait wordt behandeld. Binnen active surveillance zou jouw vader nu op het punt zijn dat behandelen verstandiger is dan afwachten, omdat een hooggradige kanker een hogere kans heeft om in de komende jaren uit te zaaien.
Watchful waiting zou inderdaad wachten met behandelen tot er symptomen zijn, bijvoorbeeld lokaal van ingroei in blaas of darm of van uitzaaiing in botten. Het zou kunnen dat dit nog jaren duurt voor je vader hier aan toekomt en dan nog jaren met hormoonbehandeling zijn leven kan leiden. Mogelijk dat hij binnen 10-15 jaar dan wel aan prostaatkanker overlijdt. Als jullie dit niet acceptabel zouden vinden kun je verder gaan met beoordeling door een specialist ouderen geneeskunde en eventueel een second opinion in een ander ziekenhuis of bij een radiotherapeut om definitieve behandeling te bespreken.
Een goede volgende stap is een beoordeling door een specialist ouderengeneeskunde, dit om te objectiveren hoe fit je vader echt is en in te schatten hoeveel conditie of kwaliteit van leven hij mogelijk na een operatie, bestraling of hormoonbehandeling zou inleveren. Mocht hij inderdaad als bijzonder fit ingeschat worden en beoordeeld dat hij relatief goed hersteld van bestraling of een operatie is dit voor jullie eigen uroloog of radiotherapeut misschien een argument om wel een definitieve behandeling te overwegen.
Dit is helaas voor zowel jullie als je behandelend arts geen makkelijke keuze, hopelijk vinden jullie samen wijsheid om verder te kunnen.
Succes,
Anton Kalsbeek
Geachte dr Kalsbeek,
Hartelijk bedankt voor uw aandachtige reactie. Dat stellen we zeer op prijs.
Uw advies over een objectieve fitheidsmeting begrijp ik heel goed.
Ik ben het volledig met u eens: belangrijk in de overweging is dat we opties met hun gevolgen kunnen bespreken met een arts en dat daarbij wordt meegewogen wat voor mijn vader van waarde is.
Mijn vader heeft de laatste jaren 4 broers en zusters aan kanker verloren ( tussen 45 en 75 jaar), elk na een periode met uitzaaiïngen in de botten. Ze hebben daar - soms jaren - veel pijn aan ondervonden, die niet eenvoudig te bestrijden was. Dus u begrijpt: de afweging tussen actief ingrijpen of het pad met wachten en zo nodig alleen palliatieve behandeling gaat voor hem niet alleen over kwantiteit van leven, maar ook over kwaliteit van leven (omdat immers de hormoon behandeling gemiddeld maar 2 jaar effectief is). Dit element mis ik wel eens in de informatie.
Vraag: kan het zijn, dat uitzaaiïngen in de botten bij prostaatkanker minder pijnlijk zijn?
Vooral dank voor uw uitleg over inwendig versus uitwendig bestralen; en
het verschil tussen watchful waiting (nu door uroloog gekozen) en actieve surveillance.
Dat is nieuwe informatie voor ons.
Morgen heeft mijn vader in zijn eigen streekziekenhuis een gesprek met de PA over zijn wens doorverwezen te worden naar een radiotherapeut, om te horen wat de mogelijkheden van bestraling voor hem zouden zijn.
Wij hopen op een open en informatief gesprek en vervolg.
Eenvoudig lijkt het mij inderdaad niet, voor mijn vader noch de betrokken zorgwerkers.
Nogmaals dank voor uw betrokkenheid en aandacht! vriendelijke groet, Stine
Beste Stine,
Ik hoop dat jullie inmiddels een goed gesprek hebben gehad met de PA en daar mogelijk nog een verwijzing uit is gevolgd.
Wat betreft pijn in de botten kan dit erg wisselend zijn. Sommige mannen hebben veel uitzaaiingen maar eigenlijk weinig klachten en andere mannen hebben van 1 uitzaaiing in rug of been heel veel klachten. Het hangt dus in ieder geval af van de locatie. Wat ook meespeelt is de groeisnelheid van de kanker, en prostaatkanker groeit vaak trager dan andere kankersoorten, mogelijk dat daardoor de pijnklachten wel milder zijn. Ook het type uitzaaiing is bij prostaatkanker meestal anders dan van bijvoorbeeld long of soms bij borstkanker. Bij prostaatkanker is de metastase sclerotisch (enige botopbouw) en bij longkanker vaak lytisch (botafbrekend), hierdoor breken de botten sneller bij andere kankersoorten met meer pijn tot gevolg.
Meer informatie hierover kunt u ook vinden bij de prostaatkankerstichting: https://prostaatkankerstichting.nl/pijn-bij-prostaatkanker/
Met vriendelijke groet,
Anton Kalsbeek