38. Afronden

Maart 2026

Het klinkt misschien heftiger dan het is hoor. Met afronden bedoel ik het afronden van mijn blog hier. Ik merk dat ik in herhaling ga vallen omdat rouw in een golvende beweging gaat. De pieken en dalen zijn bij mij aan het afvlakken. De rustige golven mogen van mij gerust blijven, zolang ze mij niet zodanig uit balans brengen dat ik vastloop. En dat doet het nu niet. Het gaat goed.

Het is bijna 3 jaar geleden dat Bas overleed. Af en toe komen bepaalde momenten uit zijn laatste weken voorbij, ik kies er soms voor om er dan bewust aan te denken en het gevoel ook weer omhoog te halen. Maar soms kies ik er ook voor om het te parkeren omdat ik voel dat ik er de energie niet voor heb of omdat ik er zelf niet voor open sta om zulke diepe gevoelens met degene te delen die toevallig op dat moment voor mij staat. Is dat raar? Ik weet het niet. Ik zag een interview van iemand op Instagram die rouw beschreef als glitters. Glitters van de persoon die je liefhad. Als het ‘feestje’ voorbij is, kom je soms weken of maanden later nog overal een glittertje tegen. Soms op plaatsen waarop je het niet verwacht. Prachtig omschreven. Want die emoties van rouw kunnen je ineens onverwacht overvallen, ze kunnen je stemming ineens om doen slaan. De tranen komen… of misschien juist een glimlach..

Palliatieve zorg blijft mijn passie, ondanks dat ik momenteel niet meer werkzaam ben in de zorg. Ik probeer mijn vakkennis enigszins op peil te houden. Zo kijk ik regelmatig op de website van Carend, het platform voor palliatieve zorg in Nederland. Ook vul ik regelmatig enquêtes in voor de Patiëntenfederatie die zich bezighoudt met het verbeteren van zorg in Nederland. Op een gegeven moment werd er een oproep gedaan aan personen die geïnterviewd zouden willen worden om Verzorgende IG’ers en anderen het belang te laten inzien van goede palliatieve zorg. Omdat ik als IGer in een hospice heb gewerkt, maar ook de andere kant van de zorg heb leren kennen (en wat het verschil maakt), had ik mij opgegeven. In november 2025 werd ik live geïnterviewd tijdens een webinar van Carend. Een verpleeghuisarts en een palliatief verpleegkundige gaven eerst uitleg over wat er in een lichaam gebeurt als iemand sterft en ook welke handelingen je juist wel kunt doen of juist moet laten. Mijn stukje ging over hoe ik als naaste de zorgprofessionals heb ervaren (Werd ik serieus genomen? Werd er echt naar mij geluisterd? Kreeg ik de steun die ik nodig had?) en vertelde ik ook welke signalen ik zag tijdens de laatste dagen van Bas (bijv. terminaal delier, lichamelijke veranderingen enz) Wat ik vooral iedereen op het hart probeerde te drukken was om vooral nieuwsgierig en leergierig te blijven, welke opleiding je nu wel of niet hebt gehad. Ik vond het super spannend want er waren meer dan 500 personen ingelogd, ik was blij dat het er op zat!

Een paar weekjes later kreeg ik opnieuw een berichtje van Carend. Ze wilden graag, na aanleiding van het interview, een podcast met mij opnemen over Hoop, verlies en rouw. Deze was gelukkig niet live, maar minstens zo spannend! Voor wie wil: deze is nog terug te beluisteren op Spotify -> De Carend Podcast - Zorg van dichtbij (25 januari 2026) 

Er staan daar nog veel meer mooie podcasts op, bijv over als je vastloopt in je rouw. Erg interessant!

In januari ben ik ook nog naar een congres van Carend geweest over Rouw en Nazorg. Mega interessant! Er werden lezingen gehouden door oa. Mustafa Bulut over Rouw in de interculturele zorg en Riet Fiddelaers-Jaspers over Leven met een gebroken hart. Deze laatste heeft mij echt gegrepen. Zij kon zo goed uitleggen welke emoties je kunt ervaren bij verlies. Dat alles te maken heeft met hechting. Dat je lichaam ontregeld kan worden door rouw. Zo was er iemand in de zaal die haar ongeboren kindje had verloren maar die toch soms het idee had dat ze een baby hoorde huilen, terwijl ze de huil van haar eigen baby nog nooit gehoord had. Doordat zij al zo gehecht was aan dit kindje en al voorstellingen had hoe het zou zijn als de baby er al was, had deze al een vast plekje gekregen in haar brein. Die kwam binnen… Maar ook een stukje waarin Riet het had over het Gebroken Hart syndroom, mensen die rouwen hebben een grotere kans op lichamelijke problemen. Zo stond er dat je door rouwstress de volgende klachten kunt hebben:

Longen en lever: longontsteking, bronchitis, darmproblemen

• Immuunsysteem: Ontstekingswaarden stijgen: Griep, gordelroos, longontsteking, bronchitis, enz.

• Endocriene systeem: hormonen. Menstruatieproblemen, versneld in de overgang, meer of minder zin in seks

• Zenuwstelsel: downregulatie, vagale reactie en rouwstress

• Het brein: piekeren, brainfog

Stem verliezen, huilen, verandering in eet-slaappatroon, meer of juist minder bewegen

En laat ik nu al ruim 1,5 jaar stemproblemen hebben! Ik heb dit nooit gelinkt aan rouw. Ik ben ervoor naar de KNO arts geweest, heb logopedie gehad. Er was niets afwijkends te vinden, hooguit was ik wat lui geworden in spreken (minder kracht gebruiken) en sprak ik, sinds ik uit de zorg weg ben, veel minder of soms de hele dag helemaal niet omdat ik alleen in een huis aan het schilderen was. De stembanden zijn ook spieren die getraind moeten blijven. Maar dat het mogelijk ook een link met rouw had, pfff alle radertjes gingen weer draaien in mijn hoofd.

En hoe gaat het nu? Het gaat goed met mij. Mijn klusbedrijf heeft het eerste jaar er op zitten en het is boven verwachting goed gegaan. Hoewel ik de palliatieve zorg mis en ik voel dat daar echt mijn passie ligt, ben ik er nog steeds van overtuigd dat ik voor nu de juiste keuze heb gemaakt. Ik heb meer balans in mijn leven, meer rust in mijn hoofd (dat was mijn belangrijkste reden om er uit te gaan) en tijd om te ontspannen en dingen te doen waar ik energie van krijg. Ik probeer mijn stem beter te gebruiken, dat lukt soms wel en soms niet, ik zet mijn keel soms nog wel ‘op slot’. Maar ik ben me er nu in ieder geval bewuster van. Ik sluit niet uit dat ik ooit terug ga in de zorg want daar ligt echt mijn hart.

Wat mijn hart betreft, ik merk dat ik er inmiddels wel voor open sta om weer te gaan daten maar dat ik mezelf daarin wat belemmer. Ik merk dat ik in mijn eentje een goed leven heb, ik ben zeker niet wanhopig. Maar ik denk nog wel regelmatig: wie zit er nu te wachten op een weduwe van 52? Er is altijd wel iemand mooier, grappiger, slanker, slimmer. Maar misschien straal ik ook wel ‘onbeschikbaar’ uit, want al zou iemand subtiel flirten, ik denk dat ik het niet eens zou zien of meteen zou denken dat ik het vast verkeerd heb gezien. Ik las laatst dat daten sowieso ingewikkelder is geworden, dat er steeds meer eenpersoonshuishoudens zijn, ook steeds vaker bewust zo gekozen…

We gaan zien wat de toekomst brengt: blijf ik alleen, dan is dat maar zo. Komt er iemand op mijn pad? Dat zou ik heel gezellig vinden, want voor altijd alleen vind ik ook geen gezellige gedachte. We gaan het zien ;)

Nou dit was het dan! Iedereen bedankt voor het lezen en voor de lieve reacties. Hopelijk heeft iemand iets aan ons verhaal. Uiteraard blijf ik hier nog wel eea volgen. Ik wens iedereen heel veel steun en kracht. Het ga jullie goed!