Hoe werkt het? (klik om te openen)
Via Vraag het een professional kun je vragen stellen aan een deskundige op kanker.nl. Bijvoorbeeld een vraag over je diagnose of de onderzoeken die je krijgt. Of vragen over je behandeling en de bijwerkingen daarvan. Ook kun je bij ons terecht voor vragen over je leven met/na kanker. De deskundige kan met je meedenken en uitleg geven. Goed om te weten: de professionals vervangen nooit je eigen arts, verpleegkundige of hulpverlener. Die blijft altijd je eerste aanspreekpunt.
Hoe kunnen we je het beste helpen?
Heb je een vraag over iets in je online patiëntendossier? Bespreek die altijd eerst met je arts. Heb je er daarna nog vragen over, dan kun je bij ons terecht. Maar vraag altijd eerst je arts.
Stel je vraag zo duidelijk mogelijk
Wat zet je in je vraag? Dit kan belangrijk zijn om te noemen:
- Welke onderzoeken je hebt gehad
- Het stadium van de ziekte
- Kenmerken van de tumor, bijvoorbeeld hormoongevoeligheid of genmutaties
- Uitslagen van onderzoeken: bijvoorbeeld de PSA-waarde of de CIN-uitslag
- De eindconclusie in het verslag van weefselonderzoek
Heb je vragen over bijwerkingen of gevolgen van de behandeling? Schrijf dan bijvoorbeeld:
- Welke medicijnen je gebruikt of hebt gebruikt
- Wanneer je bestraling kreeg
- Wanneer je geopereerd bent
Heb je vragen over omgaan met kanker? Schrijf dan bijvoorbeeld:
- Welke problemen je ervaart. Heb je bijvoorbeeld last van angst of onzekerheid, of problemen met je relatie? Of heb je vragen over hoe het gaat met je werk?
Wat kun je beter niet doen?
- Plaats niet het hele verslag van weefselonderzoek.
- Plaats geen afbeeldingen van scans of röntgenfoto's.
- Plaats geen foto’s van bobbeltjes, vlekjes en dat soort dingen.
- Plaats geen namen, telefoonnummers, mailadressen van jezelf of zorgverleners.
Gebeurt dit toch? Dan moeten we dit soort extra gegevens helaas verwijderen.
Vind je het moeilijk om een vraag te stellen? Dan kunnen de voorlichters van kanker.nl helpen bij het maken van een vraag.
Goed om te weten:
- Alle vragen en antwoorden zijn openbaar. Elke bezoeker van kanker.nl kan de vraag en het antwoord meelezen. Gebruik daarom altijd de naam die je hebt gekozen toen je een account aan hebt gemaakt.
- Onze professionals stellen geen diagnose, geven geen second opinion en geen behandeladvies. Heb je klachten die door kanker kunnen komen, dan kun je het beste naar je huisarts gaan.
Hoe werkt het?
- Om een vraag te kunnen stellen heb je een account nodig. Heb je een account dan moet je eerst inloggen.
- Kies de professional(s) aan wie je een vraag wilt stellen. Klik op Stel je vraag en klik daarna op vraag versturen.
- De professional probeert je vraag zo snel mogelijk te beantwoorden.
- Je krijgt een melding op je overzicht met activiteiten als je vraag beantwoord is.
Vraag over PSA-interpretatie na radiotherapie en biochemisch recidief
Geachte Urologen,
Graag vraag ik uw advies over de juiste interpretatie van mijn PSA-verloop na eerdere radiotherapie voor prostaatkanker.
Medische voorgeschiedenis
2012: behandeling voor prostaatcarcinoom met externe radiotherapie
Oorspronkelijke diagnose: Gleason 3+4=7
2019: laagste PSA-waarde (nadir) 0,56 ng/mL
De huisarts kreeg destijds het advies om jaarlijkse PSA-controles te verrichten
PSA-verloop
2023: PSA 1,57 ng/mL
13-05-2026: PSA 2,55 ng/mL
Mijn vragen
Phoenix-definitie
Klopt het dat bij patiënten na radiotherapie de Phoenix-definitie wordt gebruikt voor biochemisch recidief, namelijk:
PSA-nadir + 2,0 ng/mL?
In mijn geval zou de drempel dan zijn: 0,56 + 2,0 = 2,56 ng/mL.
Beoordeling van mijn PSA-verloop
Hoe zou u dit PSA-verloop beoordelen, nu de PSA met 2,55 ng/mL vrijwel op deze drempel ligt en er sprake is van twee opeenvolgende stijgingen (2019 → 2023 en 2023 → 2026)?
Vervolgstappen
Wat zou in deze situatie doorgaans het meest aangewezen vervolg zijn?
herhaling van de PSA-bepaling op korte termijn
PSMA PET/CT
andere diagnostiek
Interpretatie in de eerste lijn
Mijn huisarts leek de PSA vooral te beoordelen op basis van de algemene laboratoriumreferentiegrens (5,50 ng/mL).
Klopt het dat voor patiënten in follow-up na radiotherapie juist de Phoenix-definitie leidend is, en niet de algemene screenings-/referentiegrens?
Alvast hartelijk dank voor uw reactie.
Met vriendelijke groet,
Stram
Antwoord
Beste Meneer Stram,
U heeft inderdaad gelijk dat voor u de Phoenix definitie van toepassing is en niet de screenings referentiewaarde. Dit kan soms verwarrend zijn voor huisarten en praktijkondersteuners, maar staat vaak in de brief van uw uroloog of radiotherapeut naar uw huisarts.
In uw geval ligt de PSA waarde inderdaad bijna op de grens waarbij er mogelijk weer prostaatkanker kan spelen. Wat wel geruststellend is, is de lange tijd (14 jaar) die het geduurd heeft om op dit niveau te komen. Dit kan mogelijk door gezond prostaatweefsel verklaard worden wat zich hersteld heeft na de radiotherapie.
Het is voor nu verstandig om op niet al te lange termijn (1-2 maanden) het PSA opnieuw te bepalen en bij verder stijgen een verwijzing naar de uroloog te overwegen. U kunt met de uroloog of eventueel met uw huisarts de afweging maken wat u aan verder onderzoek of eventueel behandeling zou willen. U vermeldt uw leeftijd en huidige gezondheid niet, maar dat kan meespelen met de wens en zin van verdere stappen en zal uw eigen arts meenemen in de overweging van vervolgstappen.
Succes,
Anton Kalsbeek,
Uroloog
Geachte dokter Kalsbeek,
Hartelijk dank voor uw duidelijke reactie.
Het is voor mij vooral belangrijk dat u bevestigt dat bij follow-up na radiotherapie de Phoenix-definitie van toepassing is, en niet de algemene PSA-referentiewaarde van het laboratorium. Dat helpt mij om mijn PSA-verloop beter te begrijpen.
Inmiddels ben ik opnieuw gezien door de uroloog. Omdat mijn PSA met 2,55 ng/mL vrijwel op de Phoenix-grens van 2,56 ng/mL ligt, en er sprake is van een geleidelijke stijgende trend sinds de nadir van 0,56, is besloten een PSMA-PET/CT te verrichten. De uitslag daarvan moet nog besproken worden.
Wat mij in dit traject vooral duidelijk is geworden, is dat de interpretatie van PSA na radiotherapie in de eerste lijn gemakkelijk verwarrend kan zijn. Mijn PSA werd eerder vooral naast de algemene laboratoriumreferentiegrens gelegd, terwijl bij mij juist de oncologische context, de nadir, de Phoenix-definitie en de PSA-trend bepalend zijn.
Daarom zou ik graag willen dat in de communicatie richting huisarts expliciet wordt vastgelegd dat mijn PSA-controles niet als algemene PSA-screening moeten worden geïnterpreteerd, maar als follow-up na behandelde prostaatkanker. Daarbij hoort naar mijn begrip: beoordeling volgens Phoenix, aandacht voor opeenvolgende stijgingen en zo nodig tijdige terugverwijzing naar de uroloog.
Aanvullend op uw opmerking over leeftijd en gezondheid: ik ben 76 jaar. Mijn algemene gezondheid en belastbaarheid spelen inderdaad mee in de afweging. Relevant zijn onder andere COPD/astma, een TIA in het verleden met clopidogrelgebruik, osteoporose/osteopenie en een licht verminderde nierfunctie. Juist daarom vind ik het belangrijk om eerst goed te weten waar eventueel ziekte zit, zodat eventuele vervolgstappen niet alleen medisch zinvol zijn, maar ook proportioneel en passend bij kwaliteit van leven.
Ik begrijp goed dat de lange periode sinds de radiotherapie en de trage stijging relatief gunstige factoren zijn. Tegelijk wil ik voorkomen dat een eventueel behandelbaar recidief te laat wordt herkend. Daarom vind ik het prettig dat dit nu verder wordt uitgezocht.
Nogmaals dank voor uw toelichting.
Met vriendelijke groet,
Stram