‘Wie iemand is, is bepalend voor het behandelplan. Ik vraag altijd naar het werk’

Komt het onderwerp werk meteen ter sprake?  

“Ik zie mensen na het stellen van de diagnose. Dat is een fase waarin er veel op ze afkomt. De spreekkamer is vaak al gevuld met ingewikkelde vragen. Dan is werk misschien niet het eerste waar je bij stilstaat. Ik koos deze specialisatie ook omdat ik de tijd krijg om me te verdiepen in de mens achter de patiënt. Wie iemand is, is mede bepalend voor het behandelplan. Ik  vraag altijd naar werk. Het zegt iets over wie je bent, wat je belangrijk of leuk vindt. Maar het zegt ook iets over je financiële situatie. Niet iedereen kan het zich permitteren om níet te werken. In het algemeen zeg ik: geeft werk je energie? Doe wat je kunt. Nooit: het kan, dus het moet. Werken moet wel iets bijdragen aan conditie of herstel. Het pad dat iemand aflegt na de diagnose is bovendien nooit recht. Wat nu lukt, kan volgende maand te veel zijn. En andersom.”  

Werken als actief onderwerp tijdens het traject? Sta je daar zelf achter? 

“In de zorg staren we ons soms zo blind op het medische stuk. Het actief en fit houden van de patiënt is belangrijk. En werk kan dit stimuleren. Het is voor iedereen anders, maar mijn eerste idee is dat je na de diagnose niet meteen alles uit je handen moet laten vallen. We weten dat beweging en positieve impulsen bijdragen aan herstel. Maar ik denk niet dat je kunt zeggen dat het je prognose beïnvloedt. Dan doe je mensen tekort die het niet lukt. Dat zegt niet per se iets over hun inzet. Er zijn zoveel dingen die meespelen, bijvoorbeeld: heb je een baan die je energie geeft, met collega’s die aan je denken, met een werkgever die met je meedenkt of juist niet.”  

Hoe flexibel ga je om met het behandelplan?   

“Soms strookt iemands situatie of idee van kwaliteit van leven niet met het ideale behandelplan. Dan passen we het zo mogelijk aan. Je wint het vertrouwen van de patiënt, als je oprecht luistert en het niet per se beter weet. Dat is wel eens lastig. Maar ik heb dat te respecteren, vind ik. Ik denk dat vertrouwen ook bijdraagt aan herstel. Alles is bespreekbaar.” 

Zie jij ruimte voor verbetering als het gaat om werken en kanker?  

“Hoe intensiever de behandeling is, hoe groter de kans op bijwerkingen. In het traject is er wat minder tijd om door te vragen. Ik probeer een inschatting te maken: hoe gaat het fysiek, hoe gaat het mentaal. Daar hoort ook bij: hoe gaat het met werken. Dit wordt vooral begeleid door een bedrijfsarts. Ik kan verwijzen naar een revalidatietraject, dit kan op allerlei vlakken. Ik denk dat er ruimte is voor verbetering als het gaat om de samenwerking tussen bedrijfsarts en specialist. Ik spreek ze weinig, een enkele keer via de patiënt. Als die problemen tegenkomt op het werk, dan kan ik daar mogelijk meer in betekenen dan nu gebeurt. Deel het dus ook bij de oncoloog als er echt iets speelt. Ik kan me bijvoorbeeld voorstellen dat het zinvol kan zijn om – mits de patiënt dit goed vindt – na afloop van de behandeling kort en effectief uit te wisselen met de bedrijfsarts. Ieder geval is anders. In sommige ziekenhuizen wordt gebruik gemaakt van een casemanager, een gespecialiseerde verpleegkundige, die hier ook een belangrijke rol in kan spelen.”  

Wat helpt volgens jou?  

“We zijn ons continu aan het specialiseren, maar je moet ook oog blijven houden voor het geheel. Blijf breder kijken dan het strikt medische. Er zijn veel betrokkenen. Een patiënt heeft al zo’n heftige ervaring. Ik denk dat het goed is om elkaar én de omstanders te blijven informeren. Mensen zeggen gauw tegen een patiënt: rustig aan doen, hoor. Dat was vroeger de boodschap. Ik merk dat het soms het zetje is wat mensen nodig hebben: mijn bevestiging dat het goed is om actief te zijn, dingen te ondernemen. Je moet jezelf in acht nemen uiteraard, maar er kan vaak meer dan je denkt.”