Veelgestelde vragen over protonentherapie

Deze informatie is gecontroleerd door deskundigen.

Naar colofon

Opslaan

Hier vind je antwoorden op de meest gestelde vragen over protonentherapie.
 

Vergoedt de zorgverzekering de kosten van protonentherapie?

Zorgverzekeraars vergoeden de kosten van de behandeling met protonentherapie. Dat doet de zorgverzekeraar als protonentherapie een standaardbehandeling is. En ook als uit de planningsvergelijking blijkt dat met protonentherapie de kans op bijwerkingen kleiner is.

Hoe zit het met reiskosten en verblijfskosten?

De zorgverzekeraar vergoedt je reiskosten van en naar het protonencentrum.

Voor sommige mensen is het niet mogelijk om iedere dag op en neer te reizen. Dan kan het nodig zijn om te verblijven in de buurt van het protonencentrum. De medewerkers van het protonencentrum kunnen je helpen en adviseren bij het vinden van een tijdelijk verblijf.

De zorgverzekeraar vergoedt ook je verblijfskosten, als op en neer reizen niet lukt. Het is wel verstandig om dit te bespreken met de zorgverzekeraar voordat de behandeling start.

Kan ik een second opinion voor protonentherapie aanvragen?

Het is belangrijk dat je vertrouwen hebt in de behandeling die de arts voorstelt. Wanneer je twijfelt, heb je misschien behoefte aan een second opinion. Dat is een tweede, onafhankelijke mening over de behandeling van een andere arts in een ander ziekenhuis.

Voor protonentherapie kun je een second opinion aanvragen in een protonencentrum. Je kunt dit doen als de radiotherapeut in je eigen ziekenhuis aangeeft dat protonentherapie niet zinvol is, terwijl het voor jouw kankersoort een standaardbehandeling is, of wanneer een planningsvergelijking nog niet is gedaan.

Overweeg je een second opinion voor protonentherapie? Bespreek dit met je radiotherapeut, en met je zorgverzekeraar. De radiotherapeut kan de second opinion aanvragen. Een andere behandelend arts of je huisarts kan het ook doen.

Bekijk de uitgebreide informatie over een second opinion.

Kan ik bij protonentherapie last krijgen van bijwerkingen?

Bij protonentherapie is de kans op bijwerkingen minder dan bij de gebruikelijke bestraling met fotonen. Maar ook bij protonentherapie kan het gezonde weefsel soms toch beschadigen. Je kunt dus ook bij protonentherapie last hebben van bijwerkingen. Want bijwerkingen ontstaan door schade aan het gezonde weefsel.

De bijwerkingen zijn vergelijkbaar met die van ‘gewone bestraling’. Maar bij protonentherapie zijn ze vaak minder hevig, en komen ze ook minder vaak voor. Welke bijwerkingen je kunt verwachten, hangt vooral af van de soort kanker, en wat voor weefsel en organen straling krijgt.

In de informatiedossiers van de kankersoorten kun je de bijwerkingen van bestraling per kankersoort vinden. De arts en verpleegkundige vertellen je welke bijwerkingen je kunt verwachten en wat je eraan kunt doen.

Waarom krijgt niet iedereen protonentherapie?

Een deel van de patiënten heeft door protonentherapie een kleiner risico op bijwerkingen. Maar dat is niet bij iedereen zo. Het risico op bijwerkingen hangt af van de soort kanker, en van de precieze plek en vorm van de tumor. Protonentherapie levert niet bij iedere patiënt dezelfde voordelen op. Daarom maakt de arts bij de meeste kankersoorten een planningsvergelijking.

Moet ik rust houden tijdens de periode van de bestraling?

De protonencentra in Nederland zijn voor de meeste mensen verder weg dan het eigen ziekenhuis. Het kan je meer tijd kosten om van en naar het protonencentrum te reizen, en het kan ook vermoeiend zijn.

Vermoeidheid door bestraling is een bijwerking waar veel mensen last van hebben. Het kost het lichaam veel extra energie om de dode kankercellen op te ruimen en het gezonde weefsel dat straling heeft gekregen, te herstellen.

Het advies is om tijdens de bestraling meer rust te pakken dan je normaal doet. 

Kan ik werken of sporten in de bestralingsperiode?

Het is van tevoren lastig te zeggen of je in de periode van de bestralingen kunt blijven werken en sporten. Dat verschilt per persoon. Een deel van de mensen blijft in de bestralingsperiode actief in het dagelijks leven. Andere mensen zijn daar niet toe in staat.

Hoe dat bij jou is, hangt af van hoe je lichaam reageert op de bestraling, wat voor werk je doet en hoe je conditie is. Het is belangrijk om naar je lichaam te luisteren en rust te pakken als dat nodig is.

Kan ik zwemmen of naar de sauna?

Tijdens en na de protonentherapie kun je in principe gewoon zwemmen, en naar de sauna gaan. Maar niet als je last hebt van huidklachten door de bestraling. Bijvoorbeeld van roodheid, jeuk, bultjes, uitslag of een schilferige huid. Dan kun je beter wachten met zwemmen en saunabezoek, totdat je huid weer hersteld is.

Mag ik zeep, crème en andere producten op mijn huid smeren?

Tijdens de behandeling kun je je huid gewoon verzorgen zoals je dat gewend bent. Zeep, douchegel, crème, bodylotion, deodorant, parfum, haargel en haarverf kun je allemaal gewoon gebruiken. Ook bij het deel van de huid waar de straling op komt. Dit kan als je geen huidklachten krijgt.

Wel is het belangrijk dat je je huid goed in de gaten houdt. Bij sommige producten is er namelijk een kans dat er in combinatie met de bestraling een huidreactie ontstaat. Zoals bij parfum, sterk geparfumeerde body lotion en haarverf. 

Heb je last gekregen van een huidreactie door de bestraling? Neem dan contact op met het protonencentrum. Dan krijg je advies hoe je de huid het beste kunt verzorgen.

Hoe gaan de controles en de nazorg na de protonentherapie?

Nadat je klaar bent met de protonentherapie, kom je nog een paar keer terug in het protonencentrum voor een controle. De radiotherapeut controleert dan of de behandeling effect heeft gehad en of de kanker wegblijft. Soms krijg je ook onderzoeken tijdens de controle, maar die zijn niet standaard.

Hoe vaak je na de protonentherapie op controle komt, verschilt per kankersoort. Bij sommige tumoren kom je een paar keer per jaar op controle. Bij andere vormen van kanker is in een periode van enkele jaren maar 1 controle nodig.

Tijdens de controles vraagt de arts ook naar je klachten. Samen kun je bespreken wat er te doen valt aan eventuele bijwerkingen. Mogelijk kun je aanvullende zorg en hulp krijgen om aan deze klachten te werken.

Staat je vraag er niet tussen?

Heb je een vraag over protonentherapie die hier niet tussen staat? Het UMCG centrum voor protonentherapie beantwoordt nog meer vragen over protonentherapie.

Bekijk ook de FAQ van het UMCG protonentherapiecentrum.

Colofon

Met medewerking van:

illustratie-arts-vrouw

Crystal de Groot

Radiotherapeut, Isala

Foto Anne van den Hoek

Drs. Anne van den Hoek

Radiotherapeut-oncoloog, UMCG

Landelijk Platform Protonentherapie

Afbeelding mensen

Mensen die protonentherapie hebben gehad

Gemaakt door de redactie van kanker.nl

Laatste update: februari 2021