Hoe werkt het immuunsysteem

Opslaan

Het immuunsysteem (afweersysteem) is een onmisbaar onderdeel van het lichaam. Het ruimt iedere dag ziekteverwekkers op en beschermt tegen infecties. Ook kan het immuunsysteem kankercellen doden en opruimen. Als dit niet goed gaat, kan een tumor ontstaan.

Wat zijn immuuncellen?

De immuuncellen zijn een belangrijk onderdeel van het immuunsysteem. Ze zitten in het bloed, maar kunnen vanuit het bloed ook in weefsels en lymfeklieren komen. Het zijn zogenaamde witte bloedcellen.

Er zijn meerdere soorten witte bloedcellen. Macrofagen, dendritische cellen, T-cellen en B-cellen zijn allemaal soorten witte bloedcellen. Ze hebben elk een eigen taak binnen het immuunsysteem en ze werken vaak samen om een afweerreactie te ontwikkelen.

Bij kanker en de behandeling met immunotherapie zijn vooral de T-cellen en de dendritische cellen belangrijk.

Wat zijn T-cellen?

T-cellen zijn immuuncellen. Ze zitten in het bloed en worden gemaakt in de thymus. Daarom worden ze T-cellen of T-lymfocyten genoemd. De thymus zit achter het borstbeen.    

Wat doen T-cellen bij kanker?

De T-cellen proberen vreemde of beschadigde cellen in het lichaam op te ruimen. Dat kunnen oude cellen zijn of cellen die door virussen geïnfecteerd zijn. De T-cellen herkennen deze cellen met hun ‘voelspriet’, de T-celreceptor.

T-cellen kunnen ook kankercellen herkennen. Kankercellen zijn anders dan normale cellen, omdat er foutjes in hun erfelijk materiaal (DNA) zitten. Daardoor zien kankercellen er aan de buitenkant ook anders uit dan gewone cellen.  

Als een T-cel een kankercel herkent, klikt de T-celreceptor vast aan de kankercel. Vervolgens gebeurt er van alles in de T-cel. De T-cel maakt bijvoorbeeld stoffen aan waarmee de kankercel gedood kan worden.

Ook kunnen T-cellen cytokines maken. Cytokines zijn signaalstoffen tussen afweercellen; ze kunnen ervoor zorgen dat andere afweercellen extra actief worden.

Kankercellen kunnen het afweersysteem tegenwerken

Het immuunsysteem kan kankercellen opruimen. Dit gebeurt alleen niet altijd. Kankercellen kunnen het immuunsysteem misleiden of remmen waardoor de immuuncellen de kankercellen niet kunnen vernietigen. Hierdoor kan een tumor ontstaan.

Er zijn meerdere manieren waarop kankercellen het afweersysteem kunnen tegenwerken:

  • Kankercellen zorgen ervoor dat ze zoveel mogelijk op gewone cellen lijken. Dan herkent het immuunsysteem ze niet en worden ze niet vernietigd.
  • Kankercellen zetten een rem op de T-cellen. Hierdoor vernietigen de T-cellen de kankercellen niet. Een bepaalde vorm van immunotherapie (de checkpointremmers) probeert dit tegen te gaan en de rem van het immuunsysteem te halen. Hierdoor gaan de afweercellen de tumor weer aanvallen.

Ook kan immunotherapie het afweersysteem harder laten werken.   

Over deze pagina

De informatie in de bibliotheek is getoetst door medisch specialisten en andere deskundigen.

Laatste update: november 2018

Dit artikel is geschreven door kanker.nl.