Hoe zit het met kankerzorg in coronatijd?

Sjoerd Hovenga over de behandeling van kanker in coronatijdHet zijn spannende tijden. En dat geldt zeker voor mensen met kanker. Want hoe zit het met hun zorg? Komt die niet in de verdrukking nu ziekenhuizen zo druk zijn met coronapatiënten? Sjoerd Hovenga weet raad. Hij is internist-oncoloog in Drachten en zit in het bestuur van de beroepsvereniging voor medisch oncologen, de NVMO. En in die rol is hij betrokken bij het opstellen van een richtlijn voor oncologen over welke behandelingen wel en niet doorgaan in tijden van corona.

Tekst: Christi Waanders 

Hoe is de zorg voor mensen met kanker de komende weken geregeld?

De kuren gaan zoveel mogelijk door, en zeker de kuren die invloed hebben op de prognose. Wel kan het zijn dat de zorg anders is ingericht. We proberen het risico op besmetting zo laag mogelijk te houden, dus we laten patiënten niet naar het ziekenhuis komen als dat niet nodig is. Dat betekent dat we meer belconsulten doen, bijvoorbeeld. We maken minder CT-scans en we zorgen dat patiënten medicijnen hebben voor een langere periode. En als het kan, stellen we zorg uit.

Waarom stellen jullie zorg uit?

Als oncoloog kijk je bij elke patiënt wat het beste is. Is de behandeling nu nodig, of wordt de patiënt er te kwetsbaar door? Als iemand met kanker besmet raakt met het coronavirus, kan hij erger ziek worden dan een gezond persoon. Die afweging maak je per patiënt afhankelijk van de situatie. We hebben speciaal voor patiënten een informatiebrief gemaakt hierover.

Kunt u een voorbeeld geven?

Patiënten met borstkanker bijvoorbeeld, zij kunnen voor of na de operatie chemotherapie krijgen. Het effect is hetzelfde. In sommige gevallen geef je het liever vooraf, omdat de tumor door de chemo kleiner kan worden. Dan kun je borstsparend opereren. Maar in deze tijd kan het verstandiger zijn om de chemotherapie na de operatie te geven en de behandeling dus nog even uit te stellen.

Hoe gevaarlijk is het om besmet te raken?

We lezen in de media natuurlijk verschrikkelijke verhalen. Maar gelukkig verloopt bij een groot deel van de mensen de infectie met corona nog steeds vrij mild. Ja, als je weerstand minder is, kun je meer klachten krijgen. Maar het betekent niet dat je altijd in het ziekenhuis komt, ook niet als kankerpatiënt. En het betekent ook echt niet dat je altijd naar de IC moet. Je kunt ook op een gewone afdeling behandeld worden.

En hoe gaat het als je naar de IC moet?

Dat gebeurt niet zomaar. Er is altijd eerst overleg met je eigen oncoloog. Samen met de arts van de intensive care en de longarts kijkt hij of zij wat de voor- en nadelen zijn van een opname op de IC. Het is absoluut niet zo dat er voor jou als kankerpatiënt geen bed is. Als je met een behandeling bezig bent en je bent verder in goede conditie dan kun je alle recht hebben om te worden opgenomen op de IC. Maar als je niet meer kunt genezen, moet je je afvragen of het een zinvolle behandeling is. Geeft de behandeling op de IC dan niet meer leed in die laatste fase van je leven? Dat gesprek voeren we samen met de patiënt.

Wat kunnen patiënten verwachten als ze voor hun kuur in het ziekenhuis komen?

De zorg voor coronapatiënten is strikt gescheiden van de zorg voor de overige patiënten. Dus daar merk je weinig van. Wat je wel merkt, is dat het ziekenhuis leger is. We laten zo weinig mogelijk patiënten naar het ziekenhuis komen en behandelen zoveel mogelijk poliklinisch. We houden ons strikt aan de maatregelen van het RIVM. Vooraf is er een check of je coronaklachten hebt. Verder mag je als patiënt nog maar 1 begeleider meenemen en die persoon mag er op de dagbehandeling niet bij blijven. En we zorgen dat er meer ruimte is tussen de bedden.

Met wie ga je als patiënt in gesprek over wel of niet behandelen? Met je huisarts of oncoloog?

Voor een vraag over je behandelplan zou ik contact opnemen met je oncologieverpleegkundige of met je oncoloog. We maken daar zoveel mogelijk tijd voor. We zijn inderdaad druk, maar we vinden het erg belangrijk dat je goed geïnformeerd bent. Dus bel ons gewoon.