'Ik ben een luisterend oor en geef opties voor zorg'

De diagnose kanker kan veel losmaken. Dan kan het helpen om op kanker.nl een vraag te stellen aan een zorgprofessional. Een van die zorgprofessionals is Matthijs de Wit. “Het is bijzonder om mensen op deze manier te kunnen ondersteunen. Zo krijgen ze hopelijk genoeg houvast om hun leven weer op te pakken.” 

Tekst: Eduard Herkes en Merel Roze, januari 2022

Matthijs de WitDe impact van chemo, een trauma door scans in grote scan­apparatuur of de angst dat de kanker terugkomt. Het zijn maar een paar voorbeelden die je leven zo kunnen beheersen dat je nauwelijks nog verder kunt. Dat je vastloopt in de dingen die ooit eens vanzelfsprekend waren. “Ik ben echt zo blij dat iemand dan een vraag stelt op kanker.nl en voor zichzelf opkomt, want dat is het,” vertelt Matthijs.
 

Behoefte aan extra zorg 
“Jaarlijks krijgen ongeveer 115.000 mensen de diagnose kanker. Daarvan heeft een groot deel behoefte aan extra zorg naast de behandeling in het ziekenhuis. Helaas weten we uit onderzoek dat mensen die zorg helaas niet altijd krijgen of weten te vinden. Kanker.nl en de zorgprofessionals die online vragen beantwoorden, kunnen echt een rol van betekenis spelen voor deze groep.”  

Matthijs weet waar hij over praat: na zijn studie klinische psychologie deed hij onderzoek aan de VU naar Oncokompas, een zelfhulptool voor mensen met kanker. Hij is verbonden aan Het Behouden Huys, dat psychologische zorg bij kanker biedt, en sinds 2015 beantwoordt hij op kanker.nl vragen over psychische klachten rondom kanker.  

‘Het lijkt misschien te gaan om een kleine vraag, maar kan het effect groot zijn’
 

Een kleine vraag met groot effect 
“Het mooie van e-health (digitale toepassingen in de zorg) is onder andere dat je op een heel laagdrempelige manier zorg kunt bieden. Op Vraag het een professional (VAP) op kanker.nl kan iedereen een vraag stellen. Over van alles. En soms lijkt het misschien te gaan om een kleine vraag, maar kan het effect groot zijn. Soms zijn mensen alleen al geholpen omdat ze zich realiseren dat ze niet de enigen zijn die met dit probleem zitten. Het mooie is: de vragen en antwoorden zijn anoniem, maar openbaar. Dus ook als je geen eigen vraag stelt, kun je de vragen en antwoorden op andere vragen wel lezen. Je kunt in één keer dus veel mensen bereiken en hopelijk weer op weg helpen.”  

Ingezonden brieven in de krant 
De vragen op kanker.nl die hij beantwoordt, ziet hij als een soort ingezonden brieven in de krant. “Zo probeer ik ook te reageren. Om te beginnen door te erkennen in wat voor nare situatie diegene zich bevindt. Ik benoem vervolgens het probleem, leef me in en kom met suggesties en antwoorden op de vragen. Dit vul ik aan met linkjes naar relevante informatie op kanker.nl, want ik probeer iemand verder te helpen. Overigens, vaak is diegene door z’n probleem op te schrijven al geholpen, omdat alleen al het uiten van gevoelens en gedachten zo enorm helpend kan zijn.” 

Voorbeeldfunctie 
“Ik weet ook dat een groep mensen gebaat is bij deze informatie en zelf geen vragen stelt. Ik hoop dat kanker.nl een voorbeeldfunctie heeft voor deze patiënten, waardoor ze zich realiseren dat het heel gewoon is om hulp te vragen. En dit geldt natuurlijk net zozeer voor de naasten van deze patiënten.” 

Vragen gaan bijvoorbeeld over wat je antwoord is op de vraag ‘Hoe is het?’, terwijl je een uitgezaaide vorm van kanker hebt. Of over hoe moeilijk het is om positief te blijven, terwijl het woord kanker steeds in je hoofd zit en je er niet met je partner over kunt praten. En wat je ervan moet denken als je niet emotioneel wordt, nadat je hebt gehoord dat je kanker hebt.  

“Ik neem altijd een paar dagen de tijd om een vraag tot me door te laten dringen om met een goede reactie te komen. Bij sommige vragen overleg ik eerst ook nog met collega’s. Ik formuleer mijn antwoord vervolgens zo, dat iemand kan kiezen uit verschillende opties. Soms ben ik juist dwingender, als dat in mijn ogen passend is en als het echt van belang kan zijn voor de vraagsteller. En als iemand twijfelt om hulp te zoeken, probeer ik diegene te activeren.” 

“Het is geen therapie, ik ben vooral een luisterend oor en geef mogelijkheden. Voor zelfhulp bijvoorbeeld, zoals trainingen om om te gaan met angst voor terugkeer van kanker, of op adem komen na borstkanker. Iedere persoonlijke reactie blijft me bij. Ik voel me altijd verbonden met de vraagsteller.”

Tips van Matthijs:

  • Zoek hulp, vraag hulp! Deel met je behandelend arts wat er in jou omgaat. Als de tijd daar te beperkt is, kan je vragen of je arts je kan doorverwijzen naar andere zorgprofessionals (zoals een psycholoog).
  • In Nederland is heel goede psychologische zorg beschikbaar voor (ex-)kankerpatiënten en hun naasten. Deze zorg in de zogenaamde psycho-oncologische centra, wordt door het hele land aangeboden. Bekijk op kanker.nl het overzicht van deze centra.
  • Stel je vraag op kanker.nl! Alleen al het ‘van je afschrijven’ kan vaak al helpen.
  • Via de pagina 'Vind hulp bij kanker' op kanker.nl vind informatie per thema. Als je iets naar beneden scrolt, zie je verschillende thema’s. De relevante, gecontroleerde, en goed onderbouwde informatie op kanker.nl is via deze pagina’s gebundeld terug te vinden per thema.
  • Bekijk de vragen en antwoorden die al gesteld zijn op Vraag het een professional.

Wereldkankerdag 2022

Dit interview is afgenomen voor Wereldkankerdag 2022.
Ga voor meer interviews en informatie naar kanker.nl/wereldkankerdag