Kanker en je relatie

Opslaan

Wanneer je partner kanker heeft, kan dat de verhouding tussen jou en je partner beïnvloeden. Dat is logisch, want kanker brengt vaak ingrijpende veranderingen met zich mee. De ziekte kan jullie  dichter bij elkaar brengen, maar de relatie ook onder druk zetten.

Lees meer over:

Lees ook: Tips om de relatie goed te houden en Gevoelens uiten naar je partner, hoe doe je dat?

Verschuiving van rollen

Wanneer je partner ziek is, krijg je in de meeste gevallen een verzorgende rol. Vaak krijg je er ook huishoudelijke taken en gezinstaken bij en regel je allerlei praktische dingen. Ook wordt er waarschijnlijk van je verwacht dat je familie, vrienden en collega’s over het ziekteproces informeert.

Je zieke partner kan minder doen dan voorheen en wordt meer afhankelijk van jou. Jullie kunnen deze veranderde rolverdeling als minder gelijkwaardig ervaren. Mogelijk voelen jullie je allebei ook ongemakkelijk in die veranderde rol.

Misschien heb je de neiging om de dingen alleen te regelen, omdat je zieke partner al genoeg aan zijn of haar hoofd heeft. Dit kan je partner het gevoel geven dat hij of zij niet meer meetelt. Ook kun je zelf het gevoel krijgen dat je overal alleen voor staat.

Tips:

  • Probeer hier open en eerlijk met elkaar over te praten. 
  • Ga samen na waar je zieke partner nog wel energie voor heeft. 
  • Zoek samen naar mogelijkheden om er het beste van te maken.

Veranderingen bij je partner

Kanker en alles daaromheen kan mensen behoorlijk uit balans brengen. Je partner kan door de ziekte bijvoorbeeld angstige of depressieve gevoelens krijgen. Het kan ook voorkomen dat je partner een andere kijk op het leven krijgt en/of een andere weg in wil slaan. Voor jou kan het moeilijk zijn om dit te begrijpen, en om mee te gaan met deze veranderingen bij je partner.

Tip:

  • Maak een afspraak met je partner om wekelijks of tweewekelijks even bij te praten met een kop koffie of thee erbij. Vraag: “Wat gebeurt er allemaal in je hoofd?” Luister. Je hoeft het niet te begrijpen of op te lossen (onmacht en angst laten zich slecht oplossen) maar het lucht op om er woorden aan te mogen geven. Hou het bij een uurtje en doe daarna iets leuks samen.

Verschil in emoties

Je eigen emoties lopen niet altijd gelijk met die van je zieke partner. Hij of zij is bijvoorbeeld verdrietig, terwijl jij juist hoopvol gestemd bent. Of andersom: jij ziet het helemaal niet meer zitten, terwijl je partner er juist weer tegenaan wil.

Tip:

  • Geef elkaar de ruimte om te verschillen. De ervaring is voor jou ook daadwerkelijk verschillend.

Verschillende manieren van verwerken

Iedereen gaat op zijn eigen manier om met kanker. Mogelijke verwerkingsstijlen zijn:

  • ontkenning: niet over de ziekte willen praten, doen alsof er niets aan de hand is
  • boosheid
  • zich terugtrekken: alleen willen zijn, niet over de ziekte willen praten
  • somberheid en depressie
  • afleiding zoeken, bijvoorbeeld in werk of hobby’s
  • er veel over praten
  • actief op zoek gaan naar informatie en middelen om met de ziekte om te gaan. Bijvoorbeeld boeken lezen, googelen, contact zoeken met lotgenoten

Je partner kan kanker op een andere manier verwerken dan jij. Bijvoorbeeld door zich terug te trekken, geen emoties te tonen of te doen alsof er niet veel aan de hand is. Als jij wel veel emoties hebt of veel over de ziekte wilt praten, kan dat problemen geven.

Ook kan het zijn dat de verwerking van je partner niet gelijktijdig verloopt met jouw verwerking. Je partner wil het oude leven misschien weer snel oppakken, terwijl jij nog vol emoties zit. Dit kan jullie beiden een onbegrepen gevoel geven.

Tips:

  • Probeer hier met elkaar over te praten. Luister naar elkaar zonder te oordelen en geef elkaar de ruimte om te verschillen. Er geen goed of fout als het gaat om het verwerken van kanker. Ieder verwerkt het op zijn eigen manier
  • Er zijn veel trainingen die kunnen helpen om met elkaar in gesprek te blijven. Een voorbeeld is de ‘Houd me vast training’. Deze training kan goed helpen om te herkennen waar je elkaar kwijt raakt en hoe je elkaar weer kan vinden.

Wanneer jij of je partner vastloopt in bijvoorbeeld boosheid en somberheid, kan begeleiding rond verwerking nodig zijn. Gesprekken met een psycholoog kunnen dan uitkomst bieden.

Soms te weinig tijd voor elkaar

Na de diagnose kun je veel tijd kwijt zijn aan het regelen van allerlei dingen. Ook komen er misschien extra taken op je af, zoals het huishouden en/of de zorg voor de kinderen. Hierdoor schiet aandacht en tijd voor elkaar er soms bij in en bestaat het gevaar dat je het contact verliest.

Tips:

  • Probeer zo veel mogelijk dingen te blijven bespreken. 
  • Wees duidelijk over wat je van elkaar verwacht. 
  • Maak als het kan tijd vrij om samen iets leuks te doen

Wisselende stemmingen

De stemmingen van iemand met kanker kunnen heel wisselend zijn. Het ene moment is iemand somber, het andere moment vol goede moed. De ene dag voelt iemand zich fysiek sterk, de volgende dag weer niet. Vaak hangt dit samen met hoe uitgerust of moe iemand is.

Ook jouw stemming kan verschillen van verdrietig tot opgewekt en alles wat daar tussenin zit. Je kunt door kleine dingen flink uit balans raken. Je hebt er een hoop taken en zorgen bij gekregen. Soms ben je gewoon moe. Ook dan kun je emotioneel van slag zijn.

Het kan voor jullie beiden lastig zijn elkaar op moeilijke momenten te steunen. Je partner is vooral bezig met zijn of haar ziekte. Jij zelf met alles daaromheen en je eigen zorgen en onzekerheden.

Valt je zieke partner tegen u uit, bedenk dan dat dit kan komen doordat hij of zij er even doorheen zit door de ziekte. Gedraagt je partner zich agressief of keert hij of zij zich juist in zichzelf, dan merk je dat natuurlijk in uw relatie. Je kunt er begrip voor hebben, maar je kunt niet altijd je eigen gevoelens uitschakelen.

Tip:

  • Soms is het beter elkaar even met rust te laten en er later over te praten. Dan krijg je vaak weer begrip voor elkaar.

Niet gezien of gehoord worden

Het is logisch dat iemand met kanker veel aandacht krijgt. Als partner kun je het echter ook zwaar hebben en steun nodig hebben. Je kunt het gevoel hebben niet gezien te worden, als niemand vraagt hoe het met je gaat. Dat kan leiden tot eenzaamheid, boosheid of frustratie.

Tips:

  • Het kan helpen om je gevoelens (angst, onzekerheid, verdriet etc.) te bespreken, bijvoorbeeld met een goede vriend of vriendin of met een zorgverlener. Zij kunnen je steun geven.
  • Het kan ook voorkomen dat bepaalde mensen steeds weer vragen hoe het met u gaat. Ook op momenten waarop u juist even niet met de ziekte bezig wilt zijn. Geef dan eerlijk aan dat je even niet over de situatie wilt praten.

Over deze pagina

De informatie in de bibliotheek is getoetst door medisch specialisten en andere deskundigen.

Laatste update: maart 2018

Dit artikel is geschreven door kanker.nl.

Met medewerking van

Drs. Van Walsem-Van Bekhoven (psycho-oncologisch therapeut), Drs. Vermeer, J. (psycholoog), Zaalen, R. van (ervaringsdeskundige)