Feiten en cijfers over werk en kanker

Werk en kanker voor zorgprofessionals

Steeds meer mensen in de werkzame leeftijd krijgen kanker en overleven kanker. Of leven met kanker. Kanker heeft vaak gevolgen voor werkvermogen en functioneren op het werk.

Hoeveel mensen in de werkzame leeftijd krijgen jaarlijks kanker? 

Jaarlijks krijgen ongeveer 135.000 mensen in Nederland de diagnose kanker. Het gaat om ongeveer 60.000 mensen in de werkzame leeftijd. 

Van alle werkenden heeft 44% geen vast dienstverband. Ruim 1 op de 4 heeft een flexibel contract, 1 op de 6 is zelfstandige. Het gaat daarbij vaak om mensen jonger dan 55 jaar (bron: CBS).

Welke soorten kanker komen het meest voor bij mensen in de werkzame leeftijd? 

Kanker van de spijsverteringsorganen, borstkanker en huidkanker (respectievelijk 10.830, 10.559 en 7.848).

Niet kunnen werken na kankerdiagnose naar kankersoort

Veel mensen ervaren problemen met werk na kanker. Dat kan leiden tot minder werken, aangepast werken, stoppen met werken of de zoektocht naar ander werk. De verschillen tussen kankersoorten zijn groot. Dat heeft te maken met verschil in intensiviteit van behandelingen.

N.B. Dit zijn cijfers over een groep mensen. Het kan per individu anders zijn.

Afbeelding met tekst, schermopname, lijn, nummer

Door AI gegenereerde inhoud is mogelijk onjuist.
Bron: IKNL

De waarde van werk

Onderzoek laat zien dat werk, als dat passend is, een positieve rol kan spelen tijdens of na ziekte:

Werk helpt bij herstel en gezondheid

Werken naar vermogen kan helpen. Het geeft structuur en kan een positief effect hebben op de gezondheid. Mensen die werken, voelen zich vaak lichamelijk en mentaal beter (Waddell & Burton, 2006; Timperi et al., 2013).

Werk kan samengaan met een betere kwaliteit van leven

Werk kan zorgen voor afleiding, zingeving en een gevoel van nut. Veel mensen ervaren daardoor meer plezier en tevredenheid in het dagelijks leven, ook na of tijdens kanker (Peteet, 2000).

Werk nu helpt inzetbaar te blijven in de toekomst

Blijven werken, of weer aan het werk gaan, kan helpen om langdurige uitval te voorkomen. Het verkleint ook de kans op financiële problemen (Waddell & Burton, 2006).

Cijfers over de gevolgen van kanker voor werk

  • 88% van de mensen met of na kanker en 73% van de naasten geeft aan dat de werksituatie (tijdelijk) verandert na diagnose. Van deze mensen met of na kanker werkt 24% (tijdelijk) minder en 27% is (tijdelijk) gestopt.
  • Bij 18% van de mensen met kanker in de leeftijd tussen de 18 en 65 jaar verandert de werksituatie na diagnose, waarvan 41% minder werkt en 30% gestopt is.
  • 60% van de mensen met of na kanker geeft aan dat de gevolgen van kanker voor werk niet besproken zijn door zorgprofessionals in het ziekenhuis.
  • Mensen met of na kanker zonder betaald werk hebben een groter risico op financiële problemen dan mensen met of na kanker met betaald werk (27% versus 16%).
  • Mensen met of na kanker hebben vaak een lange verzuimperiode, die gepaard gaat met hoge kosten voor zowel werkgever als werknemer.
  • Mensen na kanker hebben een grotere kans om werkloos te zijn dan gezonde mensen (33,8% versus 15,2%).

Kanker en werk bij AYA's (Adolescents and Young Adults)

  • 78% van de AYA's in Nederland ervaart financiële problemen versus 75% in Europa.
  • 45% van de AYA’s geeft aan minder werk- en carrièremogelijkheden te ervaren en 41% van de AYA's in Europa gaf aan dat hun werksituatie is gewijzigd na het verkrijgen van de diagnose.

Cijfers over lange termijneffecten en late gevolgen

In 2024 heeft de Nederlandse Federatie van Kankerpatiëntenorganisaties (NFK) een ‘Doneer Je Ervaring’-peiling gedaan onder mensen die minimaal 2 jaar geleden hoorden dat ze kanker hebben of hadden. De centrale vraag was: wat is de invloed van kanker op je leven in de loop van de tijd? 

Aan deze peiling deden 5710 (ex-)kankerpatiënten mee. Zij konden zich zelf voor de peiling aanmelden.

Uit de peiling komen de volgende inzichten naar voren:

  • 89% van degenen die langer dan 2 jaar geleden de diagnose kanker kregen, geeft aan in de afgelopen 3 maanden last te hebben van 1 of meer klachten door de kanker(behandelingen): lichamelijk, psychisch of cognitief.
  • 85% van de groep die langer dan 10 jaar geleden de diagnose kanker kregen, hadden in de afgelopen 3 maanden (nog) één of meer lichamelijke en/of psychische klachten.
  • 67% van de respondenten die klachten ervaren en betaald werk hebben, geeft aan in de afgelopen 3 maanden last te hebben gehad van de gevolgen van kanker(behandelingen) in het werk.

Top 5 klachten bij werk

Bij mensen die meededen aan de peiling en veel beperking ervaren in hun werk door 'late gevolgen' van kanker gaat het meestal om deze klachten:  

  1. vermoeidheid (88%)
  2. slechtere lichamelijke conditie (69%) 
  3. concentratieproblemen (63%) 
  4. geheugenproblemen (57%) 
  5. neuropathie (33%)

Gevolgen > 10 jaar

Bijna de helft van de respondenten die langer dan 10 jaar geleden kanker(behandelingen) hebben gehad, kampt nog steeds met vermoeidheid. 

Een deel van de respondenten heeft meer dan 10 jaar na diagnose en kankerbehandelingen last van psychische klachten. Bijvoorbeeld depressieve gevoelens en angsten, waaronder angst voor terugkeer van de kanker.

Wetenschappelijke bronnen

1. NFK (2019). Doneer Je Ervaring | Kanker bij jou of je naaste, wat betekent dit voor je werk? 

2. IKNL, & NFK. (2019). Kankerzorg in beeld: over leven met en na kanker.

3. Zegers, A. D., Coenen, P., van Belzen, M., Engelen, V., Richel, C., Dona, D. J. S., van der Beek, A. J., & Duijts, S. F. A. (2021). Cancer survivors’ experiences with conversations about work-related issues in the hospital setting. Psycho-oncology, 30(1), 27–34.4

4. IKNL, & NFK. (2019). Kankerzorg in beeld: over leven met en na kanker. En Pearce, A., Tomalin, B., Kaambwa, B., Horevoorts, N., Duijts, S., Mols, F., van de Poll-Franse, L., & Koczwara, B. (2019). Financial toxicity is more than costs of care: the relationship between employment and financial toxicity in long-term cancer survivors. Journal of cancer survivorship : research and practice, 13(1), 10–20.

5. Roelen, C. A. M., Koopmans, P. C., Schellart, A. J. M., & Van Der Beek, A. J. (2011). Resuming Work After Cancer: A Prospective Study of Occupational Register Data. Journal of Occupational Rehabilitation, 21(3), 431.

6. De Boer, A. G. E. M., Taskila, T., Ojajärvi, A., Van Dijk, F. J. H., & Verbeek, J. H. A. M. (2009). Cancer survivors and unemployment: a meta-analysis and meta-regression. JAMA, 301(7), 753–762.

7. J.M. Vancoppenolle, S.H.M. Janssen, N. Franzen, W.T.A. van der Graaf, V. Retel, O. Husson, W. van Harten. (2025). Socioeconomic impact among and socioeconomic supportservices for adolescents and young adults with cancer: A European perspective. Int. J. Cancer; 1-13.

8. J.M. Vancoppenolle, S.H.M. Janssen, N. Franzen, W.T.A. van der Graaf, V. Retel, O. Husson, W. van Harten. (2025). Socioeconomic impact among and socioeconomic supportservices for adolescents and young adults with cancer: A European perspective. Int. J. Cancer; 1-13.