Langetermijneffecten en late gevolgen
Veel (ex-)patiënten met kanker ervaren op hun werk belemmeringen door de gevolgen van kanker en de behandelingen, zoals vermoeidheid en een verminderde conditie.
Belangrijk om te weten
- Veel mensen die kanker hebben gehad, hebben last van gevolgen van de behandeling. Dit heeft vaak invloed op werk en werkplezier.
- Het kan om 1 klacht gaan, bijvoorbeeld vermoeidheid. Of om meer klachten.
- Mensen die veel beperkingen ervaren bij werk door 'late gevolgen' van kanker hebben meestal last van: vermoeidheid, verminderde lichamelijke conditie, problemen met geheugen en concentratie, klachten door schade aan zenuwen (neuropathie).
- De werkende of de omgeving legt lang niet altijd de relatie tussen problemen in het werk en de eerder doorgemaakte kanker(behandelingen). Zeker als de diagnose en de behandelingen langer geleden zijn. Dit is bijvoorbeeld het geval bij AYA’s (Adolescents and Young Adults).
Langetermijneffecten
Langetermijneffecten zijn nadelige effecten van kanker(behandelingen) die meer dan 90 dagen na de behandelingen nog aanwezig zijn. Bijvoorbeeld: tintelingen in vingers (neuropathie) door chemotherapie die na de kuur niet meer weg gaan.
Wees alert op stapeling van bijwerkingen. Behandelingen zoals hormoontherapie (bijvoorbeeld voor borstkanker) en corticosteroïden geven bijwerkingen op cognitief en emotioneel gebied, maar veroorzaken ook een vervroegde menopauze en botontkalking.
Informatie over de bijwerkingen van oncologische middelen is te vinden op bijwerkingenbijkanker.nl van IKNL:
Late gevolgen
Bij late gevolgen gaat het om klachten van kanker(behandelingen) die pas jaren later uiting komen. Bijvoorbeeld hartproblemen die pas 10 jaar na bestraling op de borstkas ontstaan. Of onvruchtbaarheid die pas later aan het licht komt.
Overzicht gevolgen van kanker(behandelingen)
Zie het 'Overzicht stoornissen in anatomische eigenschappen of structuren en in lichamelijke functies' in de Richtlijn Kanker en werk.
Wat kun je doen?
- Vraag welke behandelingen tegen kanker de werknemer heeft gehad.
- Vraag de werknemer welke klachten hij of zij ervaart in het dagelijks leven als gevolg van de kankerbehandeling. Let op: soms legt de cliënt zelf niet de link tussen klachten en eerdere kankerbehandelingen.
- Vraag hoe deze klachten invloed hebben op zijn of haar werk.
- Vraag naar de behoeften van de werknemer.
- Overleg met de werkgever en/of betrokken zorgverleners welke aanpassingen er mogelijk zijn.
- Wijs op de mogelijkheid van ondersteuning door een gespecialiseerd re-integratiebureau of een bedrijfsarts consulent oncologie (BACO).
Cijfers over late gevolgen
- 70% heeft beperkte problemen (inschatting).
- 25% heeft naar verwachting een vorm van monodisciplinaire of medisch specialistische revalidatiezorg bij oncologie nodig voor de problemen die ze ervaren.
Fysieke late gevolgen
- 68% is moe
- 54% heeft een verminderde lichamelijke conditie
- 44% heeft last van seksuele problemen
- 38% ervaart klachten door schade aan zenuwen (neuropathie)
Cognitieve late gevolgen
- bijna 50% ervaart cognitieve gevolgen
- 40% heeft concentratieproblemen
- 37% kampt met geheugenproblemen
Psychische late gevolgen
- bijna 50% is angstig
- 33% heeft depressieve klachten
- 85% ervaart op enig moment zorgen of angst vanwege hun vorm van kanker
De cijfers hierboven zijn gebaseerd op deze bronnen:
IKNL, Kankerzorg in beeld, over leven met en na kanker, 2019
NFK, Doneer Je Ervaring 2017, Zorgen of angst bij kanker, wat is jouw ervaring?
NFK Doneer Je Ervaring 2017, Late gevolgen van kanker: wat zijn jouw ervaringen?
NFK Doneer Je Ervaring, 2019, Kanker bij jou of je naaste, wat betekent dit voor je werk?