Hyperthermie bij kanker

Deze informatie is gecontroleerd door deskundigen.

Naar colofon

Opslaan

Hyperthermie is een behandeling bij kanker, bedoeld om het effect van bestraling en/of chemotherapie te versterken. In dit artikel lees je hoe hyperthermie werkt.

Op deze pagina vind je informatie over deze onderwerpen:

Wat is hyperthermie?

Hyperthermie is een behandeling waarbij de tumor een uur lang wordt verwarmd tot 40 à 43°C. Dit gebeurt met microgolfstraling. De straling komt via speciale apparatuur in het lichaam.

De straling en de temperatuurverhoging zijn in principe onschadelijk voor normale lichaamscellen, maar hebben wel effect op kankercellen. Die raken erdoor beschadigd of gaan dood. 

Je krijgt hyperthermie in combinatie met bestraling en/of chemotherapie. Er zijn geen aanwijzingen dat hyperthermie als enige behandeling succesvol kan worden toegepast.

Bestraling in combinatie met hyperthermie

Krijg je hyperthermie in combinatie met (uitwendige) bestraling, dan word je gedurende een aantal weken een aantal keer per week bestraald. Eén keer per week wordt de bestralingssessie gecombineerd met een hyperthermiebehandeling. Doel is het effect van de bestralingsbehandeling te versterken.

Je krijgt de behandeling met hyperthermie binnen enkele uren na de bestraling. Meestal is hiervoor geen opname nodig.

Hoe vaak je een behandeling met hyperthermie krijgt, hangt af van de soort kanker die je hebt en de grootte van het gebied dat behandeld wordt.

Chemotherapie in combinatie met hyperthermie

Krijg je hyperthermie in combinatie met chemotherapie, dan krijg je deze behandeling tegelijkertijd met de chemotherapie. Doel is het effect van chemotherapie te versterken.

Bij welke kankersoorten kan hyperthermie een behandeling zijn?

Hyperthermie wordt in Nederland – al of niet in onderzoekverband - toegepast bij:

Hyperthermie is bewezen effectief bij baarmoederhalskanker, teruggekeerde borstkanker in eerder bestraald gebied, melanoom en wekedelentumoren. Deze behandelingen worden daarom vergoed uit het basispakket van de zorgverzekering.

Er zijn aanwijzingen dat hyperthermie ook werkt bij kanker in het hoofdhalsgebied en bij terugkeer van kanker in het kleine bekken (endeldarmkanker, blaaskanker).

Ook is steeds meer bewijs dat verwarmde chemospoelingen (perfusiehyperthermie) effectief kunnen zijn bij oppervlakkige blaaskanker en bij uitzaaiingen in het buikvlies van eierstokkanker en endeldarmkanker (HIVEC en HIPEC).

Hoe werkt hyperthermie bij kanker?

Hyperthermie heeft de volgende effecten:

Hyperthermie vernietigt kankercellen

De warmte doodt voornamelijk kankercellen in de kern van de tumor. Die kankercellen zijn relatief ongevoelig voor de effecten van bestraling en chemotherapie, omdat er op die plek onvoldoende toevoer van voedingsstoffen en zuurstof is.

Hyperthermie zorgt voor een betere doorbloeding van de tumor

Hyperthermie zorgt voor een betere doorbloeding in het behandelgebied. Daardoor krijgen de kankercellen meer zuurstof. Dit maakt ze gevoeliger voor behandeling met bestraling of chemotherapie.

Hyperthermie verstoort het herstel van kankercellen 

Chemotherapie of bestraling beschadigt de kankercellen. Hyperthermie voorkomt dat deze cellen zich kunnen herstellen. Zo versterkt hyperthermie het effect van bestraling of chemotherapie.

Hyperthermie versterkt het afweersysteem

Er zijn aanwijzingen dat hyperthermie zorgt voor veranderingen aan het celoppervlak van kankercellen. Daardoor kan het afweersysteem die kankercellen makkelijker herkennen en opruimen.

Welke ziekenhuizen geven hyperthermie?

Er zijn in Nederland 3 ziekenhuizen die oppervlakkige hyperthermie geven:

  • Amsterdam UMC
  • Erasmus MC
  • Instituut Verbeeten

Voor diepe hyperthermie kun je terecht in 2 ziekenhuizen:
•    Amsterdam UMC
•    Erasmus MC

Deze 3 centra bieden de hyperthermiebehandeling alleen aan in combinatie met bestraling of chemotherapie, omdat daarvan het effect wetenschappelijk is aangetoond.

Andere vormen van hyperthermie zoals HIPEC en HIVEC worden ook in andere ziekenhuizen gegeven.

Colofon

Met medewerking van:

Foto Hans Crezee

Dr. Hans Crezee

Onderzoeker, Amsterdam UMC (locatie AMC)

Persoonlijke pagina

Dr. Martine Franckena

Radiotherapeut, Erasmus MC

Drs. Willemijn Kolff

Radiotherapeut, Amsterdam UMC (locatie AMC)

Gemaakt door de redactie van kanker.nl

Laatste update: januari 2018