Nazorg en controle na bestraling

Opslaan

Na de behandeling van kanker kom je nog regelmatig op controle. 
Ook als je niet meer beter kunt worden, kun je je arts blijven zien. De controles kunnen in het ziekenhuis maar soms ook bij de huisarts plaatsvinden.  

Heeft de behandeling effect? 

Tijdens de controles wordt gekeken of de behandeling effect heeft. Deze controles worden ook wel nacontrole of follow-up genoemd. De onderzoeken die tijdens de controle gedaan worden, kunnen de volgende doelen hebben:

  • Heeft de behandeling effect?  
  • Heb je last van bijwerkingen? 
  • Is de kanker niet teruggekomen? 

Ook als je niet meer beter kunt worden, kun je je arts of verpleegkundige blijven zien. De arts kan bijvoorbeeld onderzoeken doen om de ontwikkeling van de ziekte bij te houden.  

Heb je last van de gevolgen? 

Tijdens de controle kun je ook met je arts bespreken of je last hebt van de gevolgen van kanker. Bijvoorbeeld of je klachten hebt door de behandeling of last hebt van late gevolgen van de ziekte.   

Misschien maak je je zorgen of heb je last van mentale klachten. Ook dit kun je met je arts bespreken. Als je behoefte hebt aan meer begeleiding kan hij je doorsturen naar bijvoorbeeld een diëtist, fysiotherapeut of psycholoog. 

Angst voor controles 

Iedereen beleeft de controles anders. Het kan zijn dat je het een veilig idee vindt om regelmatig naar het ziekenhuis te gaan. Maar misschien zie je juist op tegen de controles. Bijvoorbeeld omdat je bang bent dat de kanker terugkomt of de ziekte zich heeft uitgebreid. Dit is niet vreemd, veel mensen hebben deze angst.  

Bespreek met je arts hoe je de controles beleeft en wat je wensen zijn. Misschien kun je vaker of minder vaak op controle komen. De controles zijn niet verplicht.  

Als je klachten hebt tussen de controles in 

Misschien heb je tussen de controles door pijn of klachten. Die klachten kunnen door de ziekte komen, maar dat hoeft niet. Bespreek je klachten met je huisarts of vervroeg je afspraak met de arts. Zij kunnen je onderzoeken en proberen de oorzaak van de klachten op te sporen. 

Controle na bestraling

Een aantal weken na de laatste bestraling heb je een controle-afspraak. Je bespreekt met de bestralingsarts hoe je de bestraling heeft verdragen en hoe het met de bijwerkingen en andere klachten gaat.

Soms kan de bestralingsarts al tijdens de eerste controle beoordelen of de tumor goed op de bestraling heeft gereageerd. Dat verschilt per kankersoort: sommigen tumoren verkleinen of verdwijnen snel, anderen langzamer.

Maar het kan ook voorkomen dat er bij de eerste controle nog weinig duidelijk is over de uitkomst. Dit kan het geval zijn als je de bestraling aanvullend op een operatie hebt gekregen. De tumor is na een operatie vaak niet meer zichtbaar of meetbaar op een scan. Controles in de toekomst moeten uitwijzen of de tumor na de behandeling weg blijft.

Bij de eerste controle bespreekt de bestralingsarts hoe de verdere controles eruit zullen gaan zien. Sommige mensen blijven op controle komen bij de bestralingsarts, anderen bij een andere arts of en soms wisselen de controles tussen de verschillende specialisten. Dit ligt aan de soort tumor, de soort behandeling en de afspraken die hier landelijk of in de ziekenhuisregio over zijn gemaakt.

Angst voor controles

Sommige mensen vinden het een prettig en veilig idee om regelmatig naar het ziekenhuis terug te gaan. Anderen zien juist erg op tegen de controle, ook nog jaren na de behandeling. Voor hen is elke controle weer spannend.

Veel mensen zijn bang dat de ziekte terugkomt of erger wordt. Die angst zit vaak diep, en kan zomaar ineens opkomen. Lees meer over de angst voor terugkeer van kanker.

Niet verplicht

De controles zijn niet verplicht. Je kunt ervoor kiezen van de afspraken af te zien. Overleg daarover met de arts. Misschien is een telefonische controle een mogelijkheid als je een bezoek aan het ziekenhuis te zwaar vindt. Bespreek met de arts op welke signalen van het lichaam je kunt letten.

Liever langer onder controle

Er zijn ook mensen die langer onder controle willen blijven dan de periode die de arts heeft voorgesteld. Geldt dit voor jou, bespreek dit dan met je arts. Vertel hem waarom je onder controle wilt blijven. En probeer daar een redelijke afspraak over te maken.

Over deze pagina

De informatie in de bibliotheek is getoetst door medisch specialisten en andere deskundigen.

Laatste update: februari 2018

Dit artikel is geschreven door de redactie van kanker.nl, KWF Kankerbestrijding.

Met medewerking van

Prof. dr. Luca Incrocci, radiotherapeut-oncoloog en seksuoloog, Erasmus MC Rotterdam, Dr. Irene Lips, radiotherapeut-oncoloog, LUMC Leiden, Drs. Saskia van de Ven, radiotherapeut-oncoloog in opleiding, UMC Utrecht