Onderzoek en diagnose

Stadiumindeling bij peniskanker

Opslaan

Met de stadiumindeling schat de arts de vooruitzichten in en stelt hij of zij een behandeling voor. Het stadium geeft aan hoever de ziekte zich in het lichaam heeft uitgebreid. 

Hiervoor moet de arts weten: 

  • waar de tumor zit
  • hoe groot de tumor is
  • of de tumor in ander weefsel is gegroeid 
  • of er uitzaaiingen zijn en waar

TNM-indeling voor peniskanker

De stadium-indeling wordt weergegeven in een TNM-indeling. Elke kankersoort heeft een eigen TNM-indeling:
 

  • T is van tumor: de grootte van de tumor en/of hoever de tumor is doorgegroeid in het weefsel eromheen
  • N is van node dat Engels is voor lymfeklier: of er uitzaaiingen zijn in de lymfeklieren en in hoeveel
  • M is van metastase of uitzaaiingen: of er uitzaaiingen zijn in organen ergens anders in het lichaam

De letters worden met cijfers onderverdeeld. Bijvoorbeeld T1, waarbij de tumor een bepaalde grootte heeft maar niet is doorgegroeid in ander weefsel. Of N0 wat betekent dat er geen uitzaaiingen in de lymfeklieren zijn gevonden.

De TNM-indeling voor peniskanker is:

Tumor

  • Tis: carcinoma in situ, een voorstadium van peniskanker
  • Ta: niet diep ingroeiende, wratachtige tumor
  • T1: De tumor groeit in het onderliggende bindweefsel
  • T2: De tumor groeit door in de zwellichamen
  • T3: De tumor groeit door in de plasbuis of de prostaat
  • T4: De tumor groeit door in andere weefsels, bijvoorbeeld: endeldarm, kringspier, bekkenbodemspieren, bekkenwand

Lymfeklieren in het gebied van de prostaat

  • Nx: De lymfeklieren kunnen niet bestudeerd worden
  • N0: Er zijn geen uitzaaiingen in de lymfeklieren
  • N1: Er zijn uitzaaiingen in 1 oppervlakkige lymfeklier in de lies
  • N2: Er zijn uitzaaiingen in meerdere lymfeklieren in een lies of beide liezen
  • N3: Er zijn uitzaaiingen in de dieper gelegen lymfeklieren in de lies of in de lymfklieren in de buikholte

Uitzaaiingen op afstand

  • Mx: Uitzaaiingen op afstand zijn niet te beoordelen
  • M0: Er zijn geen uitzaaiingen op afstand
  • M1: Er zijn wel uitzaaiingen op afstand

Als voorbeeld betekent T1N1M0 dat de tumor alleen in het onderliggende bindweefsel groeit. Daarnaast zijn er uitzaaiingen in 1 oppervlakkige lymfeklier in een lies en er zijn geen uitzaaiingen in andere organen of weefsels.

Differentiatiegraad

Kankercellen lijken in meer of mindere mate op gezonde cellen. De differentiatiegraad van een tumor geeft aan hoe sterk de kankercellen afwijken van de gezonde cellen.

De differentiatiegraad zegt iets over de snelheid van delen, en daarmee iets over het gedrag van de tumor en de vooruitzichten. Een ander woord voor differentiatiegraad is tumorgradering.
 
Een patholoog stelt de differentiatiegraad van de tumor vast. Hij doet dit door de kankercellen onder de microscoop te onderzoeken.
Kwaadaardige tumoren worden meestal in 3 graderingen ingedeeld:

Graad 1: laaggradig

De kankercellen zijn goed gedifferentieerd. Dat betekent dat de tumorcellen voor een groot deel lijken op gezonde cellen van het orgaan waarin ze zijn ontstaan. De kankercellen groeien meestal langzaam.

Graad 2: intermediair

De kankercellen zijn matig gedifferentieerd. Ze lijken steeds minder goed op gezonde cellen. De kankercellen groeien meestal sneller dan normale cellen en plakken snel aan elkaar

Graad 3: hooggradig

De kankercellen zijn slecht gedifferentieerd. Ze lijken vrijwel niet meer op gezond weefsel. Deze kankercellen groeien bijna altijd veel sneller dan normale cellen.

Er bestaat ook een graad 4: dit zijn ongedifferentieerde cellen. Deze lijken helemaal niet meer op de gezonde cellen.

Bij sommige kankersoorten wordt een andere indeling gebruikt om de differentiatiegraad van de tumor aan te geven. Artsen gebruiken de gradering voor de keuze van behandeling.

Over deze pagina

De informatie in de bibliotheek is getoetst door medisch specialisten en andere deskundigen.

Laatste update: november 2015

Dit artikel is geschreven door kanker.nl.

Met medewerking van

Groot-Vink, B.M. (verpleegkundig specialist), Prof. dr. Horenblas, S. (chirurg-oncoloog, uroloog), Prof. dr. Incrocci, L. (radiotherapeut)