Wat is…?

Ongedifferentieerd pleiomorf sarcoom

Opslaan

Een ongedifferentieerd pleiomorf sarcoom is een zeldzame, kwaadaardige tumor in bindweefsel of in het bot. Het kan dus een kwaadaardige wekedelentumor óf bottumor zijn.

Ongedifferentieerd pleiomorf sarcoom wordt afgekort tot UPS, naar het Engelse Undifferentiated Pleiomorphic Sarcoma.
UPS komt het meeste voor in de bovenbenen en bovenarmen. Het kan ook ontstaan in de buikholte.

Hoe vaak komt UPS voor?

Jaarlijks krijgen 1 of 2 op de 100.000 mensen de diagnose UPS.De meeste patiënten zijn tussen de 40 en 70 jaar als ze de diagnose krijgen. Maar de tumor kan op elke leeftijd ontstaan.

Minder vaak diagnose UPS

De kankercellen van een UPS lijken vaak niet meer op het weefsel waaruit de tumor ontstaan is. Tegenwoordig kunnen artsen met specifieke onderzoeken soms toch bepalen uit welk soort weefsel de tumor afkomstig is. Dat is belangrijk, want u kunt dan volgens de richtlijn van die specifieke tumorsoort behandeld worden. En hoe specifieker de behandeling, des te beter de uitkomsten over het algemeen zijn.

Na verder onderzoek blijkt een tumor die eerst UPS genoemd is, soms een van de volgende kankersoorten te zijn:

  • osteosarcoom: een bottumor die ontstaat uit de osteoblasten. Dat zijn de cellen die de beenderen vormen.
  • liposarcoom: kanker van de vetcellen
  • leiomyosarcoom: deze tumor ontstaat in de gladde spiercellen. Die zitten in de huid, het spijsverteringskanaal en in de wanden van de bloedvaten.

Betekening UPS

Waar komt de naam ongedifferentieerd pleiomorf sarcoom vandaan?

  • ongedifferentieerd: de kankercellen hebben geen onderscheidende kenmerken, omdat ze vaak niet meer lijken op het weefsel waaruit de tumor is ontstaan
  • pleiomorf: binnen een UPS zijn de kankercellen verschillend in grootte en vorm
  • sarcomen:kwaadaardige tumoren die in het steun- of bindweefsel ontstaan

Andere namen voor UPS

UPS heeft nog een paar andere namen:

  • op sommige websites staat de term ‘NOS-sarcoom’. Dit staat voor 'Not Otherwise Specified'. De Nederlandse vertaling hiervan is 'niet nader te classificeren'. Dit is dezelfde categorie als UPS. 
  • in het verleden gebruikten artsen nog een andere term: Maligne Fibreus Histiocytoom (MFH)

Uitzaaiingen

Kanker kan uitzaaien. Een ander woord voor uitzaaiing is metastase. Als UPS uitzaait, is dat meestal naar de longen.

Wat is een sarcoom?

Een sarcoom is een kwaadaardige tumor in het ondersteunende weefsel. Bijvoorbeeld in de spieren, zenuwen, bloedvaten, lymfevaten, bindweefsel, kraakbeen, vet en bot.

Deze weefsels komen in het hele lichaam voor. Een sarcoom kan dan ook overal in het lichaam ontstaan.

Sarcomen zijn zeldzame tumoren. Ze worden vaak niet als sarcomen herkend, maar worden bijvoorbeeld aangezien voor sportblessures of goedaardige gezwellen. 

Er bestaan meer dan 50 soorten sarcomen. Er zijn 2 categorieën:

Bottumoren kunnen goed- of kwaadaardig zijn. Is de tumor kwaadaardig? Dan heet het botkanker.

Bij botkanker gaan botcellen zich ongecontroleerd delen. De tumor ontstaat als eerste in de botten.

Misverstanden over botkanker

Mensen hebben het vaak over botkanker. Maar ze bedoelen dan soms:

  • Een uitzaaiing van een ander soort kanker in de botten. Dit is geen botkanker en heet dus ook niet zo. Een voorbeeld: wordt er bij prostaatkanker ook kanker in de botten gevonden, dan heeft u zeer waarschijnlijk geen botkanker. Dit zijn dan uitzaaiingen van prostaatkanker in de botten. De uitzaaiingen worden dan ook als prostaatkanker behandeld. Het verschil tussen botkanker en een uitzaaiing in de botten is dus de soort cellen waaruit de tumor in de botten is ontstaan.
  • Kanker van het beenmerg, zoals multipel myeloom. Een andere naam voor deze ziekte is de ziekte van Kahler. Dit is geen kanker van het bot, maar van het beenmerg dat in het bot zit. Multipel myeloom kan het botweefsel wel aantasten.

Over deze pagina

De informatie in de bibliotheek is getoetst door medisch specialisten en andere deskundigen.

Laatste update: augustus 2016

Dit artikel is geschreven door Contactgroep Sarcoma Nederland-België, kanker.nl, KWF Kankerbestrijding.

Met medewerking van

Dr. Steeghs, N. (medisch oncoloog), Dr. Coevorden, F. van (chirurg-oncoloog)