Behandeling en bijwerkingen

Bijnierschorshormonen bij multipel myeloom

Opslaan

Onderdeel van de behandeling van multipel myeloom zijn bijnierschorshormonen in (zeer) hoge dosering, zoals prednison en dexamethason.

Een andere naam voor bijnierschorshormonen is corticosteroïden. Corticosteroïden hebben een direct effect op de kwaadaardige plasmacellen. Bijnierschorshormonen krijg je in tabletvorm.

Met alleen dexamethason of prednison kan al een grote vermindering van de plasmacellen bereikt worden. Om nog meer effect te bereiken, worden corticosteroïden gecombineerd met chemotherapie en/of met doelgerichte medicijnen.

Behandeling van fitte patiënten onder de 70 jaar

Bijnierschorshormonen zijn onderdeel van de behandeling van fitte patiënten jonger dan 70 jaar. De behandeling bestaat uit:

  • inductiebehandeling om het aantal kwaadaardige plasmacellen te verlagen
  • autologe stamceltransplantatie
  • soms nog een consolidatiekuur na de stamceltransplantatie. Het doel hiervan is om het aantal kwaadaardige plasmacellen nog verder te verlagen. 
  • soms gevolgd door een onderhoudsbehandeling. Je krijgt dan gedurende lange tijd een lage dosis doelgerichte therapie, bijvoorbeeld lenalidomide. 

Tijdens de inductiefase krijg je 3-4 kuren met 1 van de volgende combinaties van medicijnen:

  • bortezomib + thalidomide + dexamethason (VTD) 
  • bortezomib + cyclofosfamide + dexamethason (VCD) 

Bortezomib en thalidomide is doelgerichte therapie.
Dexamethason is een bijnierschorshormoon.
Cyclofosfamide is chemotherapie.

Behandeling patiënten ouder dan 70 jaar en van niet fitte patiënten

Ben je ouder dan 70 jaar, ben je niet fit of heb je naast kanker andere ziekten? Dan krijg je een combinatiebehandeling waar bijnierschorshormonen deel van uitmaken.

Meestal is dit:

  • melfalan + prednison + bortezomib (MPV)
  • melfalan + prednison + thalidomide (MPT)
  • lenalidomide + dexamethason

Melfalan is chemotherapie.
Prednison en dexamethason zijn bijnierschorshormonen.
Bortezomib, thalidomide en lenalidomide zijn doelgerichte medicijnen.

Heb je een ernstige zenuwbeschadiging (polyneuropathie), dan krijg je als doelgerichte therapie lenalidomide. Thalidomide en bortezomib kunnen namelijk polyneuropathie veroorzaken of verergeren.

Terugkeer multipel myeloom

Is de ziekte bij je teruggekomen? Dan kun je de volgende combinaties van medicijnen krijgen:

  • thalidomide en dexamethason
  • bortezomib en dexamethason 
  • lenalidomide en dexamethason
  • combinaties van nieuwere middelen 

Thalidomide, bortezomib en lenalidomide zijn doelgerichte medicijnen. Dexamethason is een bijnierschorshormoon.

Welke combinatie van medicijnen je krijgt, wordt onder andere bepaald door:

  • de medicijnen die je eerder hebt gekregen
  • hoe lang de ziekte rustig is gebleven 
  • de bijwerkingen die je hebt gehad

Soms krijg je ook nog een lage dosis chemotherapie.

Bijwerkingen bijnierschorshormonen

Het gebruik van corticosteroïden heeft een oppeppend effect: je kunt je beter beter gaan voelen. Maar je kunt ook last hebben van bijwerkingen als:

  • onrust
  • slapeloosheid
  • meer eetlust 
  • opgeblazen gezicht

Terugslag

Stop je met de corticosteroïden, dan kun je tijdelijk een terugslag hebben. Met terugslag wordt bedoeld dat de eigen functie van de bijnieren nog niet hersteld is. Corticosteroïden onderdrukken namelijk de eigen werking van de bijnier.

Is de terugslag hevig? Dan kan de arts de dosering aan het eind van de kuur langzaam verminderen, in plaats van het gebruik in 1 keer te stoppen. Dit heet uitsluipen.

Over deze pagina

De informatie in de bibliotheek is getoetst door medisch specialisten en andere deskundigen.

Laatste update: april 2017

Dit artikel is geschreven door KWF Kankerbestrijding.

Met medewerking van

Dr. Raymakers. R.A.P. (hematoloog), Sikkel, R. (ervaringsdeskundige)