Gevolgen bij borstkanker

Seksualiteit en borstkanker

Opslaan

Borstkanker zorgt voor veranderingen op het gebied van seksualiteit en intimiteit. Door de chemokuur kun je te moe en te misselijk zijn om te vrijen. Of door een borstoperatie kun je je minder aantrekkelijk voelen en ga je seks liever uit de weg. Voor de één zijn de veranderingen op seksueel gebied ingrijpender dan voor de ander.

Lees verder over:

Klachten op seksueel gebied bij borstkanker

Van tevoren is niet te voorspellen welke impact borstkanker en de behandelingen hebben op jouw seksleven. Wat er door borstkanker verandert op seksueel gebied, is voor iedereen anders. En iedereen gaat ook weer anders met veranderingen om. Je kunt met verschillende veranderingen en problemen te maken krijgen.

Veelgehoorde klachten op seksueel gebied zijn:

  • afname of verlies van seksuele gevoelens: minder zin in seks, minder opgewonden raken
  • problemen met klaarkomen
  • overgangsklachten die het vrijen belemmeren, zoals opvliegers, stemmingswisselingen en vermoeidheid
  • pijn of ongemak tijdens het vrijen
  • vaginale droogte
  • veranderd gevoel in de borst en/of het litteken
  • verandering van je zelfbeeld
  • veranderingen in de relatie met je partner

Veranderingen en problemen op seksueel gebied kunnen op verschillende momenten voorkomen: op het moment van de diagnose, tijdens de behandeling en na de behandeling. Dit kan direct na afloop zijn, maar ook jaren erna.

Veranderingen in je leven bij de diagnose borstkanker

Borstkanker komt opeens in je leven, volkomen onverwacht. Na dat bericht verandert er veel en snel. Je gezondheid, je toekomstbeeld en soms ook de relatie met je partner. Gevoelens van angst en machteloosheid kunnen zorgen voor spanningen binnen je relatie. Omdat je elkaar niet overstuur of bang wilt maken, communiceer je soms minder of anders met elkaar.

Na het horen van de boodschap borstkanker kun je minder behoefte hebben aan seks. Dit kan komen doordat je zelfbeeld verandert. Bijvoorbeeld van een gezonde vrouw naar iemand die ernstig ziek is.

Sommige vrouwen associëren hun borsten na de diagnose met iets dat ziek en levensbedreigend is. En niet meer met iets dat mooi, aantrekkelijk en vrouwelijk is. De manier waarop je jezelf als seksuele partner ziet, beïnvloedt je seksleven. 

In deze onzekere periode hebben veel vrouwen meer behoefte aan intimiteit. Dichtbij je partner zijn, steun en vriendschap zijn dan belangrijk.

Gevolgen voor seksualiteit van onderzoeken en behandelingen

Na de diagnose volgen allerlei onderzoeken, daarna verschillende behandelingen. In deze eerste periode word je regelmatig onderzocht en door vreemden aangeraakt. Je kunt het gevoel krijgen dat je lichaam niet meer van ‘jou’ is, of een vijand is die met alle middelen moet worden bestreden.

De gedachte dat je plezier aan je lichaam kunt beleven, kan op de achtergrond raken. Het is niet zo vreemd als je in deze periode minder seksuele gevoelens hebt.  

Vooral de behandelingen van borstkanker zorgen voor veranderingen en mogelijke klachten op seksueel gebied. Hieronder lees je de veranderingen die de meestvoorkomende behandelingen teweeg kunnen brengen.

Seksuele problemen door de operatie en bestraling bij borstkanker

De borsten zijn voor veel vrouwen nauw verbonden met erotiek en vrouwelijkheid: ze zijn een intieme en erogene zone. Een operatie en bestraling van de borst kan hierin verandering brengen.

Na de operatie kan er een litteken zijn, of een verschil in grootte, vorm of kleur. Soms is een hele borst verwijderd. Ook kan een minder of ander gevoel in de borst of in de tepel optreden. 

Bestraling kan ook schade geven aan het gezonde weefsel in de borst. Deze veranderingen kunnen je seksuele leven (negatief) beïnvloeden. Bijvoorbeeld doordat je te maken krijgt met:

  • Angst voor aanraking van het geopereerde of bestraalde gebied: de (nieuwe) borst, de huid, het litteken
  • Een minder of pijnlijk gevoel bij aanraking van de borst
  • Minder hard worden van tepel bij opwinding
  • Gevoelsveranderingen van de borst en/of tepel waardoor je minder of niet opgewonden raakt
  • Lymfoedeem en/of een stijve schouder, waardoor je tijdens het vrijen pijn krijgt in je arm en je niet vrij kunt bewegen
  • Vermoeidheid en (angst voor) benauwdheid, waardoor je minder zin hebt in seks
  • Gevoel van minder vrouw-zijn
  • Minder zin in vrijen
  • Veranderd lichaamsbeeld

Seksuele gevolgen van chemotherapie, hormonale therapie en doelgerichte therapie

Een deel van de vrouwen met borstkanker krijgt voor of na de operatie een behandeling met medicijnen. Dit kan chemotherapie, hormonale therapie en/of doelgerichte therapie zijn. Ook bij uitgezaaide borstkanker zijn dit mogelijke behandelingen.

De medicijnen komen in je hele lichaam en kunnen een aantal gevolgen voor je seksualiteit hebben:

  • Droge slijmvliezen in de vagina, waardoor het vrijen pijnlijk kan zijn
  • Een grotere kans op vaginale infecties. Dit kan leiden tot klachten zoals jeuk, afscheiding en een branderig gevoel tijdens het vrijen. Laat je arts weten als je een vaginale infectie hebt, en overleg wat de beste behandeling is.
  • Een verminderd libido: minder zin in seks door verstoring van geslachtshormonen, vermoeidheid en kaalheid
  • Vaginale bloedingen
  • Overgangsklachten zoals stemmingswisselingen en opvliegers
  • Zenuwbeschadigingen, waardoor strelen of gestreeld worden minder prettig is, of waardoor je minder of niet opgewonden raakt
  • Een aantasting van de vruchtbaarheid
  • Andere bijwerkingen van de medicijnen kunnen ervoor zorgen dat je minder zin hebt in seks. Zoals diarree, misselijkheid, huiduitslag en vermoeidheid.

Een behandeling met chemotherapie en/of doelgerichte therapie duurt meestal een paar maanden tot een jaar. Hormonale therapie krijg je meestal voor 5 tot 10 jaar. Zolang je onder behandeling bent, kunnen bijwerkingen van de behandelingen je seksuele leven beïnvloeden. Van de bijwerkingen en de effecten ervan kun je tot enkele maanden na afloop last hebben.

Seksualiteit na de behandeling van borstkanker

Als de behandelingen zijn afgelopen, keert de rust langzaam terug. In deze periode krijgen de meeste vrouwen weer meer behoefte aan seks. Dit gebeurt geleidelijk, soms duurt het maanden voordat je er weer zin in krijgt.

Sommige veranderingen zijn van langere duur of onomkeerbaar. Hierdoor kunnen klachten lang(er) aanhouden. Je kunt er bijvoorbeeld moeite mee hebben dat je lichaam is veranderd. Je kunt je onaantrekkelijk vinden, je schamen voor het litteken of je minder vrouw voelen.

Door de behandelingen kun je ook langere tijd last houden van vermoeidheid.

De rol van je partner bij borstkanker

De ziekte en behandelingen hebben ook impact op het leven van je partner. Ook je partner moet zich net als jij aanpassen aan alle veranderingen. Ook het seksleven van je partner verandert. Hoe je partner reageert op die veranderingen heeft ook weer invloed op jou, op jullie relatie en op jullie seksleven.

Samen praten over deze veranderingen helpt bij seksuele problemen. Praten zorgt voor begrip en voorkomt misverstanden. Lees verder over borstkanker en je relatie.

Meer informatie

Over deze pagina

De informatie in de bibliotheek is getoetst door medisch specialisten en andere deskundigen.

Laatste update: februari 2020

Dit artikel is geschreven door kanker.nl.

Met medewerking van

Borstkankervereniging Nederland