Wat kun je doen

Adviezen en tips bij cognitieve problemen

Opslaan

Sommige mensen kunnen last hebben van concentratieverlies en geheugenproblemen na kanker. Misschien is dat ook bij jou het geval.

Door bewust aan de slag te gaan met de adviezen hieronder, kun je  proberen je situatie te verbeteren. Gaandeweg zal ook je zelfvertrouwen weer toenemen. Houd er rekening mee dat het tijd, energie en aandacht vraagt om vooruitgang te boeken. Het gaat meestal in kleine stapjes. 

Algemene tips

  • Neem regelmatig en voldoende rust.
  • Ga zo ontspannen mogelijk aan de slag met je activiteit.
  • Probeer de omstandigheden zo gunstig mogelijk te maken. Denk daarbij aan een goede voorbereiding, een goede organisatie, orde (spullen op een vaste plaats), regelmaat, zo min mogelijk afleiding (geen tv of muziek op de achtergrond), ruim voldoende tijd.
  • Bouw in het begin op door makkelijke dingen te doen. Doe deze een korte tijd. Voer geleidelijk aan de moeilijkheidsgraad op en verleng de tijd dat je bezig bent. 
  • Vertel mensen in je omgeving over je moeilijkheden, zodat ze reële verwachtingen hebben.

Beter onthouden

  • Pas PRET toe: Pauzeren, Rustige omgeving, Eén ding tegelijk, Tempo aanpassen.
  • Informeer je omgeving: leg uit wat de gevolgen zijn van de geheugenbeperkingen en geef aan wat jou helpt. Bijvoorbeeld: vragen om herhaling, tijd vragen om notities te maken.
  • Gebruik hulpmiddelen zoals agenda, post-its, planboard, checklijsten, foto’s, dagboek, mobiele telefoon of notitieboekje.
  • Gebruik strategieën om informatie te onthouden, zoals herhalen, ezelsbruggetjes, visualiseren, informatie structureren in bijvoorbeeld alfabet, categorieën, hoofd- of bijzaak. 
  • Gebruik deze strategieën ook deze weer om informatie boven te krijgen.
  • Ga op zoek naar herkenningspunten en associaties.
  • Probeer een situatie te reconstrueren, bijvoorbeeld visueel.
  • Zorg voor rust. Ingespannen zoeken naar informatie maakt het moeilijker bij de informatie te komen. 
  • Roep hulp van anderen in.

Betere concentratie

  • Zorg voor een goede werkhouding. Wees bedacht op fouten, let op details, formuleer de deelstappen van uw taak in uzelf of hardop en controleer achteraf. 
  • Stel prioriteiten, doe één ding tegelijk.
  • Stel haalbare doelen. Stem je activiteiten af op wat je kunt.
  • Wissel inspannende en ontspannende activiteiten af.
  • Verlaag zo nodig het tempo waarin je werkt.
  • Doe actief mee aan een gesprek: stel vragen en geef je mening. Hierdoor blijf je beter met je aandacht bij wat de ander vertelt. Bovendien ben je actiever met de gegeven informatie bezig dan wanneer je alleen luistert. 

Beter omgaan met tijdsdruk

  • Zorg voor een realistische dagplanning en ga hierbij uit van je huidige tempo. Ga ervan uit dat alles langer duurt dan je verwacht. Bereken daarom meer tijd om alles te doen. Het is handig om ongeveer 10 procent reservetijd in te plannen. 
  • Denk van tevoren na over situaties waarin je verwacht dat je onder tijdsdruk komt te staan. 
  • Ga na of er alternatieven zijn waardoor je voorkomt dat je onder tijdsdruk komt te staan. Ruim de ontbijtboel bijvoorbeeld pas op als de kinderen naar school zijn en niet voordat u ze naar school brengt. Of bereid ’s middags al het avondeten voor.
  • Ga na of de taak/activiteit in stukjes is op te delen. 
  • Bedenk wat je van tevoren al kan doen als er geen of minder sprake is van tijdsdruk. Voorbeeld: Als je een ingewikkeld gerecht wilt koken, lees dan eerst het recept goed door. Om het meer ‘eigen’ te maken, helpt het eigen aantekeningen op te schrijven. Daarna kun je alle ingrediënten overzichtelijk in de juiste volgorde neerzetten. Hierdoor zul je tijdens het koken zelf minder tijdsdruk ervaren. Een ander voorbeeld: iemand kon slecht tegen geluid. Ze had tijdens het koken last van het feit dat haar kinderen naar de tv keken. Daarom gaf ze haar kinderen een koptelefoon. 
  • Stel een soort ‘noodplan’ op voor situaties met tijdsdruk. Als je weet wat je kunt doen, raak je minder gauw in paniek. Het noodplan bestaat uit twee delen: bedenk wat je alvast kunt doen op momenten zonder tijdsdruk, als je de taak aan het uitvoeren bent. En bedenk wat je doet als je onder tijdsdruk komt te staan. Bijvoorbeeld: het gas uitdraaien als de telefoon gaat. 

Over deze pagina

De informatie in de bibliotheek is getoetst door medisch specialisten en andere deskundigen.

Laatste update: april 2017

Dit artikel is geschreven door kanker.nl.

Met medewerking van

Dr. Schagen, S. (overige deskundige)