Erfelijke aanleg van borstkanker

Risicoverminderende borstverwijdering

Opslaan

Vrouwen met een BRCA-genmutatie kunnen ervoor kiezen hun borstklierweefsel uit voorzorg te laten wegnemen. Dat heet een risicoverminderende of preventieve borstoperatie.

Hierdoor wordt het risico op borstkanker aanzienlijk verkleind (meer dan 5%). Het risico wordt niet helemaal opgeheven. Er kan nog een beetje borstklierweefsel achterblijven. Het risico is wel lager geworden dan het risico van de gemiddelde Nederlandse vrouw om borstkanker te krijgen. Het risico neemt met meer dan 90% af.

Door regelmatige controle-onderzoeken wordt dit risico niet kleiner. De controle richt zich op het zo vroeg mogelijk ontdekken van borstkanker. Daarmee neemt de kans toe dat je geneest of langer blijft leven.

Belangrijke voorwaarden voor een risicoverminderende borstoperatie:

  • Het DNA-onderzoek laat zien dat je een verhoogde kans op borstkanker hebt.
  • Borstkanker komt zo vaak voor in de familie dat een preventieve operatie ook een optie is 
  • Je hebt informatie ontvangen over alle operatiemogelijkheden, zodat je een goede afweging kunt maken
  • Je hebt informatie ontvangen over alternatieven voor een operatie (screening)
  • Je krijgt psychosociale begeleiding bij het beslissingsproces en na de ingreep 
  • Je krijgt een consult bij een (oncologisch) chirurg 
  • Je krijgt een consult bij een plastisch chirurg
  • Je hebt voldoende bedenktijd om de beslissing voor een preventieve operatie te nemen

Voorgeschiedenis

Voor vrouwen die behandeld zijn voor borst- of eierstokkanker kunnen risico’s, geadviseerde onderzoeken en afwegingen over preventieve operaties verschillen van die van vrouwen die niet behandeld zijn voor borst- en eierstokkanker.

Het maken van keuzes over controles en operatie zijn ingrijpend en persoonlijk. Borstkankervereniging Nederland (BVN) biedt steun, onder andere via de website b-bewust.nl met informatie over erfelijke belasting en borstreconstructie.

De operatie

De oncologisch chirurg neemt bij een preventieve operatie het borstklierweefsel weg. Meestal verwijdert hij ook de tepel en de tepelhof. De borstspier en de lymfeklieren in de oksel blijven gespaard. Je kunt ook een borstreconstructie krijgen, direct tijdens de operatie of in een latere fase. Je gaat voor deze operatie onder narcose.

Na de operatie zit er in de wonden meestal een slangetje dat het wondvocht afvoert: een drain. De arts verwijdert deze drains meestal voor je het ziekenhuis verlaat. Je wordt voor deze operatie een paar dagen tot een week opgenomen in het ziekenhuis.

Risicoverminderende borstverwijdering bij vrouwen met borstkanker

Heb je borstkanker en een mutatie in het BRCA1- of BRCA2-gen? Dan heb je een iets groter risico dan andere vrouwen dat je:

  • Een nieuwe tumor in de gezonde borst krijgt
  • Na de behandeling opnieuw kanker krijgt in de behandelde borst

Dit kan voor je arts een reden zijn  om een borstbesparende behandeling af te raden. En ook de gezonde borst uit voorzorg te laten verwijderen. Praat hierover met je arts. Zijn advies zal onder andere afhangen van het stadium van de ziekte. 

Risicoverminderende operaties kunnen de kans op borst- en eierstokkanker verminderen. Vrouwen die kiezen voor een risicoverminderende operatie doen dat vaak uit angst om borst- en eierstokkanker te krijgen. Ook het verloop van de ziekte bij familieleden speelt vaak een rol.

De risicoverminderende operatie kan ervoor zorgen dat de angst voor kanker afneemt. Hoe moeilijk, verdrietig en ingrijpend de beslissing ook is. Psychisch is deze operatie ingrijpend. Laat je je borsten uit voorzorg verwijderen, dan heb je meestal tijd nodig om het gemis van je borsten te verwerken. Ook wanneer je (direct) een borstreconstructie hebt gehad. Je hebt dan je eigen borsten verloren. Er is tijd nodig om te wennen aan de nieuwe borsten. En misschien valt het resultaat tegen.

Leeftijd

Hoe jonger een vrouw is op het moment van een risicoverminderende operatie, hoe meer zij de kans op kanker verlaagt. Een jongere vrouw heeft in principe nog een heel leven voor zich. Het risico is daardoor groot dat zich in die jaren erfelijke borst- en eierstokkanker ontwikkelt. Een operatie kan dat risico sterk verkleinen.

Ben je ouder als de erfelijke aanleg wordt vastgesteld, bijvoorbeeld 65 jaar? Dan is het aantal verwachte levensjaren dat je wint kleiner. Het risico dat je alsnog borstkanker of eierstokkanker krijgtm is relatief kleiner. Daardoor is ook de mogelijke winst in levensjaren door risicoverminderende operaties kleiner.

Kiezen tussen controle of een risico-verminderende operatie

Voor veel vrouwen is het moeilijk om te kiezen tussen regelmatig controle-onderzoek of een risicoverminderende operatie. Heb je al erfelijke borst- en eierstokkanker, dan hangt het advies onder andere af van:

  • je leeftijd
  • het stadium van de ziekte
  • de behandelmogelijkheden

Daarnaast spelen emoties en herinneringen een rol. Zo kunnen je ervaringen met het verloop van de ziekte in je familie van grote invloed zijn op de keuze die je uiteindelijk maakt.

Uit onderzoek blijkt dat vrouwen die een risicoverminderende operatie hebben gehad gezonder en/of langer leven dan vrouwen die kiezen voor regelmatige controle.

Het is belangrijk dat je goed geïnformeerd bent over de gevolgen van alle mogelijkheden. Vraag je arts of klinisch geneticus daarnaar. Je kunt ook je huisarts hierbij betrekken.

Over deze pagina

De informatie in de bibliotheek is getoetst door medisch specialisten en andere deskundigen.

Laatste update: april 2015

Dit artikel is geschreven door KWF Kankerbestrijding.

Met medewerking van

Dr. Adank, M.A. (klinisch geneticus), Borstkankervereniging Nederland