Erfelijke aanleg van borstkanker

Controle bij erfelijke aanleg van borstkanker

Opslaan

Vrouwen krijgen het advies zich regelmatig te laten onderzoeken als:

  • er een mutatie in het BRCA1- of BRCA2-gen is aangetoond
  • de arts door de familiegegevens van de vrouw een verhoogd risico op borst- en/of eierstokkanker vermoedt

De bedoeling van de controle-onderzoeken is om borstkanker zo vroeg mogelijk op te sporen. Zo kun je sneller behandeld worden bij eventuele kanker en wordt de kans op overleving groter. Maar regelmatige controles geven geen garantie dat kanker vroeg ontdekt wordt. Vindt de arts bij de controles een afwijking? Dan volgt verder onderzoek.

Controle-adviezen en het beleid rondom controles kan veranderen. De hier genoemde adviezen kunnen daarom afwijken van wat je arts je adviseert.

Ben je BRCA-genmutatiedrager of heb je 50% kans op een mutatie? Dan krijg je de volgende controles:

  • Vanaf 25 jaar: jaarlijks borstonderzoek door specialist en jaarlijks een MRI van de borsten
  • Vanaf 30 jaar: jaarlijks borstonderzoek door specialist en jaarlijks een MRI en mammografie
  • Vanaf 60 tot 75 jaar: deelname aan het bevolkingsonderzoek borstkanker

In sommige ziekenhuizen krijg je een MRI en mammografie op dezelfde dag. In andere ziekenhuizen zit er een half jaar tussen beide onderzoeken.

Soms wijken de leeftijdsgrenzen voor controle af van de hierboven genoemde leeftijdsgrenzen. Dat kan te maken hebben met je familiegeschiedenis.

Een chirurg, internist of gespecialiseerd verpleegkundige bespreken de uitslagen van de controles met je.

Het wordt aanbevolen om een afspraak voor een MRI te plannen in de tweede week van de menstruele cyclus.

Vrouwen die de CHEK2*1100delC-mutatie dragen krijgen de volgende controle:

  • Van 35-60 jaar: jaarlijkse controle via de specialist (mammografie en lichamelijk onderzoek)

Controle vindt bij voorkeur plaats op een Polikliniek Erfelijke of Familiaire Tumoren met een multidisciplinair team.

Het is aan te raden om deel te nemen aan de Hebon-studie. Dit is een landelijk onderzoek onder families waar borst- en eierstokkanker veel voorkomt.

Borstzelfonderzoek

Je krijgt voorlichting en uitleg over borstzelfonderzoek en het voelen van knobbels, als je daarom vraagt. Voor vrouwen met een verhoogd risico op borstkanker, kan het borstzelfonderzoek als aanvulling op de andere screeningsmethoden van waarde zijn. 

Controle voor mannen

Het risico op borstkanker voor mannelijke BRCA-genmutatiedragers is iets verhoogd, maar zij krijgen geen controle-onderzoek aangeboden. Voel je zelf een afwijking rond de tepel/in borstregio? Laat je dan verder onderzoeken.

Als de arts iets vindt

Heeft je arts aanwijzingen dat je misschien borstkanker hebt, dan word je verder onderzocht. Heb je inderdaad borstkanker, dan bespreek je met je arts de mogelijkheden voor behandeling. De behandeling van erfelijke aanleg van borstkanker is bijna gelijk aan de behandeling van borstkanker. Kijk bij de informatie over borstkanker op kanker.nl.

Je kunt een borstsparende behandeling of een borstamputatie krijgen. De keuze voor de behandeling hangt af van:

  • je leeftijd
  • het stadium van de ziekte
  • de kans of de ziekte terugkeert in resterend borstklierweefsel
  • het risico dat je hebt om ook borstkanker in de andere borst te ontwikkelen

Spanning van de controle-onderzoeken

Regelmatig controle-onderzoek kan niet voorkomen dat je borstkanker krijgt. De controles richten zich op het vroeg ontdekken ervan.

Jezelf regelmatig moeten laten controleren op aanwijzingen voor kanker kan een belasting zijn. Zo vinden veel vrouwen een mammografie pijnlijk of vervelend. Ook vestigen controle-onderzoeken de aandacht op mogelijke ziekte. De arts kan tijdens de controles ook afwijkingen ontdekken die bij verder onderzoek toch geen kanker blijken te zijn.

Er zijn vrouwen die door de controles banger worden om borstkanker te krijgen. Daarom kun je eraan twijfelen of de onderzoeken zin hebben. Sommige vrouwen zeggen nerveus, kwaad of moe te worden van de controles. De psychische belasting kan veel druk leggen op iemands relatie.

Aan de andere kant hopen mensen dat door de regelmatige controles eventuele borstkanker vroeg ontdekt wordt. Dit verbetert de kansen op een langer leven. Ook kun je tijdens de controle-onderzoeken je arts vragen stellen.

De meeste vrouwen kunnen na een tijd beter omgaan met het onderzoek. Een maatschappelijk werker of psycholoog kan je daarbij ondersteunen.

Over deze pagina

De informatie in de bibliotheek is getoetst door medisch specialisten en andere deskundigen.

Laatste update: april 2015

Dit artikel is geschreven door KWF Kankerbestrijding, kanker.nl.

Met medewerking van

Dr. Adank, M.A. (klinisch geneticus), Borstkankervereniging Nederland