Maaltijden maken

Tmc over deze informatie
Voor mensen met kanker is het soms noodzakelijk om voedsel op een andere manier klaar te maken.

Gemalen of vloeibaar voedsel

Gemalen of vloeibaar voedsel kan een oplossing zijn voor mensen die:
  • moeite hebben met kauwen en slikken 
  • zich makkelijk verslikken 
  • een pijnlijke mond of keel hebben 
  • een droge mond hebben 
  • vermoeid zijn  

Gemalen eten is wat grof, net zoals stamppot. U hoeft niet meer te kauwen, maar omdat het nog vrij dik en compact is, moet u nog wel kunnen slikken. Het is meestal niet nodig om de hele maaltijd te malen. Vaak is het voldoende om bijvoorbeeld alleen het vlees of vezelige groenten te malen.

Adviezen om maaltijden te maken

  • U kunt het eten fijn of grof malen. Hoe langer u iets maalt, hoe fijner het wordt. 
  • Is het eten nog te dik en vast, verdun het dan tot het vloeibaar wordt. U kunt het beste zelf uitproberen welke dikte u het beste bevalt. 
  • Maal het eten pas na de bereiding, dan blijft de smaak beter. 
  • Maal vlees niet te fijn, want dan wordt het stijf. Het is dan alleen weg te krijgen met veel jus of saus. Mager vlees als tartaar is soms te korrelig om te malen.
  • In plaats van rijst te malen kunt u rijstebloem gebruiken. Meng dit met hete bouillon. Koken is niet nodig. 
  • Deegwaren (pasta) zijn minder geschikt om fijn te malen omdat ze dan ‘lijmerig’ worden. 
  • Bonen en andere peulvruchten kunnen goed worden gemalen. 
  • Kant-en-klare babyvoeding en peutervoeding kunt u ook gebruiken. 

Hulpmiddelen

Een keukenmachine is handig en tijdbesparend als u voor langere tijd eten moet malen of vloeibaar moet maken. Staafmixers (met een hakmolentje) zijn een goed alternatief voor keukenmachines.

Maaltijden aantrekkelijker maken

Gemalen en vloeibare maaltijden zien er snel hetzelfde uit. Voedingsmiddelen zijn moeilijk te herkennen. Zeker als uw smaak is verminderd of ontbreekt, is afwisseling nog belangrijker om de maaltijden aantrekkelijk te maken.  

Tips:
  • Geef kleur aan de maaltijden. Vis en aardappelpuree zien er met tomaten- of paprikasaus en groene groente aantrekkelijker uit. Of roer groene kruiden (bieslook, dille, peterselie of selderie) door de aardappelpuree. 
  • Wissel de etenstemperatuur af. Neem bijvoorbeeld warme pap gevolgd door een beker koude yoghurtdrank of warme soep gevolgd door een ijsje. 
  • Wissel hartig en zoet af, bijvoorbeeld een korstloze boterham met ragout en een schaaltje vla toe. 
  • Gebruik kruiden en specerijen als u nog smaak heeft en uw mond/keel dit verdraagt.
  • Maal de maaltijdonderdelen apart en schep ze afzonderlijk op het bord. Hierdoor kunt u de smaak van de verschillende onderdelen beter proeven. Bovendien ziet het er zo aantrekkelijker uit. 
  • Zorg voor een gezellige sfeer. Dek de tafel, steek een kaarsje aan en zet een achtergrondmuziekje op.

Opwarmen

Opwarmen gaat eenvoudig in de magnetron, maar ook in een pannetje. Vloeibare gerechten kunt u direct in een pan doen. Vastere (gemalen of gepureerde) voeding kunt u beter ‘au bain-marie’ opwarmen: in een kommetje in een pannetje met heet water zetten.

Soep

Het makkelijke van soep is dat het al vloeibaar is. Maar soep kan een warme maaltijd niet vervangen. Het is minder voedzaam omdat het veel water bevat. Dit geldt nog meer voor bouillon. Bouillon bevat slechts zout en smaakstoffen uit groente en vlees. 

Hoe meer (gemalen) vulling, des te voedzamer de soep. Wanneer u een maaltijdsoep wilt eten of wanneer de vulling toch nog te grof is, kunt u de soep zeven, de vulling malen en die weer toevoegen. Of u kunt het geheel met een staafmixer fijn maken.

In 5 stappen een vloeibare maaltijd

1. Kook of bereid alle onderdelen op de gebruikelijke wijze. 
2. Maal de droogste maaltijdonderdelen, zoals vlees, vis, kip of een vegetarische vleesvervanger met een beetje jus, boter, saus of bouillon. 
3. Doe de groente erbij. 
4. Stamp de aardappelen (puree maken met melk, boter of room) voordat u ze bij het mengsel doet. Maal de aardappelen niet te lang mee, want dan worden ze ‘lijmerig’. Of gebruik aardappelpuree uit een pakje of kant-en-klaar. 
5. Voeg vocht toe tot het de gewenste dikte heeft. Gebruik bouillon, jus, melk, room, groentenat, tomatensap of groentesap.  

U kunt dit ook met kant-en-klaar maaltijden doen. Kant-en-klaar salades kunt u smeuïg maken met extra mayonaise of slasaus.

Kant-en-klaar mixmaaltijden

Er zijn poedervormige, complete mixmaaltijden verkrijgbaar in verschillende smaken. Vraag uw diëtist hiernaar.

Hulp als u zelf niet meer kunt koken

Het kan moeilijk zijn om zelf voor uw eten en drinken te zorgen. Bespreek met uw huisarts, wijkverpleegkundige of diëtist welke mogelijkheden er zijn. 

Denk daarbij aan:
  • tafeltje dekje
  • eten in een verzorgingshuis in de buurt
  • kant-en-klaar maaltijden
  • boodschappen thuis laten bezorgen
  • thuiszorg