Talgkliercarcinoom

Tmc over deze informatie

Talgklierkanker of talgkliercarcinoom is een zeldzame, maar agressieve vorm van huidkanker. Deze vorm van kanker ontstaat uit de epitheelcellen van de talgklier. Talgklieren zijn aanwezig in de huid en in de ooglidranden.

Talgkliercarcinoom is vaak agressief en kan snel groeien. De tumor kan terugkeren na behandeling. Ook kan de tumor uitzaaien. Dat gebeurt bij ongeveer een kwart van de patiënten.

Waar ontstaat een talgkliercarcinoom

Ongeveer driekwart van de talgkliercarcinomen ontstaat in de talgklieren van of rondom de oogkas. Een kwart ontstaat elders op de huid.

Talgkliercarcinoom in het gebied rondom de oogkas

Een talgkliercarcinoom in het gebied van de oogkas kan ontstaan in de talgklieren van:
  • de tarsus (bindweefselplaat van het ooglid, klieren van Meibom)
  • de oogharen (klieren van Zeis of Moll)
  • de carancula lacrimalis (traanheuvel): dit is een verhevenheid in de ooghoek aan de zijde van de neus.
  • de wenkbrauwen

Meestal zit het talgkliercarcinoom in het bovenste ooglid. Daar zitten de meeste talgklieren. De tumor kan zich van daaruit uitbreiden naar het onderooglid en naar binnen in de oogkas. Wordt de tumor niet of te laat behandeld, dan kan deze zich uitbreiden naar de voorhoofdsholten of ingroeien in de schedel.

Een talgkliercarcinoom op het ooglid komt vaker voor op hogere leeftijd (vanaf 60 jaar) en even vaak bij vrouwen als bij mannen.

Bij mensen met een donkere huid komen andere huidtumoren minder vaak voor. Daarom moet bij hen bij een tumor in het ooglid eerder aan een talgkliercarcinoom worden gedacht.

Talgkliercarcinomen op andere delen van de huid

Een talgkliercarcinoom kan ook ontstaan op andere plekken van de huid waar talgklieren zitten, inclusief de geslachtsdelen.

Diagnose lastig te stellen

Een talgkliercarcinoom in het ooglid lijkt soms op een chalazion of op een chronische blefaroconjunctivitis. Hierdoor kan de arts de diagnose missen. Of kan het langer duren voordat de juiste diagnose gesteld wordt.
  • Een chalazion is een pijnloze zwelling (bobbel) in het ooglid. Het ontstaat doordat de afvoergang van een van de talgklieren in de ooglidrand verstopt raakt, waarna een ontsteking ontstaat.
  • Chronische blefaroconjunctivitis is een chronische ontsteking van de haarzakjes van de wimpers en van de talgkliertjes die uitmonden in de ooglidrand.

Een talgkliercarcinoom lijkt soms ook op andere vormen van huidkanker zoals een plaveiselcelcarcinoom of een basaalcelcarcinoom. Ook daardoor kan er een verkeerde diagnose worden gesteld.

Prognose

Wordt talgklierkanker tijdig ontdekt en volledig verwijderd, dan is de prognose goed. De vijfjaarsoverleving is dan 90%.

De prognose is minder goed als de tumor 1 of meer van de volgende kenmerken heeft:
  • de tumor is doorgegroeid in de oogkas
  • zowel in het bovenste als onderste ooglid zit een tumor (of meerdere tumoren)
  • de tumor zit in de talgklieren van de traanheuvel
  • de tumor heeft een doorsnede van meer dan 10 mm
  • de tumor toont verspreiding van abnormale cellen in de opperhuid of onder het slijmvlies van het oog
  • de tumor geeft al langer dan 6 maanden klachten

Ook is de prognose slechter bij mensen ouder dan 80 jaar.

Talgklieren

De huid bevat duizenden talgkliertjes die talg maken. Talg is een vettige stof die de huid soepel houdt. Het maakt de huid ook beter waterafstotend. Daarnaast beschermt het de huid tegen infecties door bacteriën en schimmels.

Het talgkliercarcinoom komt het meeste voor op het hoofd: 
  • in de oogleden
  • in de nek  
  • in de T-zone van het gezicht (voorhoofd, neus en kin)

Op de voetzolen en aan de binnenkant van de handen zitten geen talgklieren. De tumor kan daar dus niet ontstaan.

Talgklieren in de oogleden

De klieren van Meibom zorgen ervoor dat het oogvocht minder snel verdampt.
De klieren van Zeis en Moll verzorgen de ‘smering’ van de wimperharen en voorkomen ophoping van vuil, celresten en micro-organismen.