Bloedonderzoek bij prostaatkanker

Tmc over deze informatie

Is er een vermoeden voor prostaatkanker of krijgt u een controle hiervoor? Dan meet de arts de hoeveelheid PSA in uw bloed. PSA is de afkorting van prostaat specifiek antigeen. Het is een eiwit dat vooral in de prostaat wordt gemaakt.

Normaal komt PSA in kleine hoeveelheden voor in uw bloed. Oudere mannen hebben vaak een wat hoger PSA dan jongere mannen. Een PSA onder de 3 is normaal. Bij oudere mannen kan dit oplopen tot 6, omdat bij hen de prostaat groter is.

Oorzaken stijging PSA

De hoeveelheid PSA kan om verschillende redenen verhoogd zijn:
  • door goedaardige aandoeningen van de prostaat: bijvoorbeeld bij een ontsteking of prostaatvergroting
  • bij prostaatkanker: een verhoogde hoeveelheid PSA kan een aanwijzing zijn voor prostaatkanker. Het kan ook iets zeggen over hoe uitgebreid een tumor is en of er mogelijk uitzaaiingen zijn.

Bepaalde agressievere vormen van prostaatkanker maken geen PSA aan. Een laag PSA kan de aanwezigheid van prostaatkanker dus niet helemaal uitsluiten.

Verder onderzoek bij verhoogd PSA

Is de hoeveelheid PSA in uw bloed hoger dan 3, dan is verder onderzoek nodig.

Bijvoorbeeld:
  • rectaal onderzoek van de prostaat
  • een echografie met daarbij misschien een biopsie
  • urineonderzoek: de PCA3-test (geen standaardonderzoek)

PCA3-test

De PCA3-test wordt in sommige ziekenhuizen gedaan als aanvulling op de PSA-test. Deze test wordt ingezet als het PSA verhoogd is, maar bij de echografie met biopsie geen tumorcellen worden gevonden.

Bij dit onderzoek wordt hoeveelheid PCA3-gen in de urine gemeten. In geval van prostaatkanker is het PCA3-gen meer aanwezig. Bij goedaardige aandoeningen van de prostaat is dit gen niet verhoogd. Daardoor is de PCA3-test specifieker voor prostaatkanker.

De arts masseert de prostaat via een rectaal toucher. Door de massage komt het PCA3-gen in de urine terecht. Vervolgens wordt de urine opgevangen en in het laboratorium getest.

De PCA3-test vervangt de PSA-test niet, omdat het onderzoek kostbaarder is. Op dit moment wordt de PCA3-test niet vergoed door de zorgverzekeraar. De test kost ongeveer 300 euro.