Polyposis

Tmc over deze informatie
Polyposis is een erfelijke aandoening. Mensen met polyposis hebben veel poliepen in de darm. Tientallen, maar soms ook honderden of duizenden.

Bij de meeste mensen zitten ze in de dikke darm en de endeldarm. Bij sommige mensen komen de poliepen ook op andere plaatsen in het spijsverteringskanaal voor, zoals in de twaalfvingerige darm of de maag.

Poliepen

Poliepen zijn goedaardige gezwellen van het darmslijmvlies. Ze kunnen in grootte variëren van een millimeter tot enkele centimeters. Na verloop van tijd (10 tot 15 jaar) kan een poliep kwaadaardig worden. Dan is het kanker.

Omdat mensen met polyposis heel veel poliepen hebben, is de kans 100% dat zij kanker krijgen als zij niet behandeld worden.

Vormen van polyposis

De tekst op kanker.nl gaat over de volgende vormen van adenomateuze polyposis:
  1. FAP: familiare adenomateuze polyposis
  2. AFAP: atypische FAP
  3. MAP: MUTYH-geassocieerde polyposis
Er bestaan ook andere vormen van polyposis, zoals het Peutz-Jegherssyndroom en juveniele polyposis.

FAP

Ongeveer 1% van alle patiënten met dikkedarmkanker heeft de ziekte gekregen door FAP.

FAP is de afkorting van familiaire adenomateuze polyposis:

  • familiair: in de familie
  • polyposis: de aanwezigheid van veel poliepen
  • adenomateus: de naam van de soort poliepen waar het bij FAP om gaat

FAP is een erfelijke ziekte. Hierbij ontstaan in het slijmvlies van de dikke darm en de endeldarm veel poliepen. Vaak meer dan honderd of duizend. Dit zijn goedaardige bultjes die zich na vele jaren kwaadaardig kunnen ontwikkelen en dikke darmkanker worden. Een ander woord voor dit type poliepen is adenomen.

Groei poliepen

De poliepen kunnen plat of bol zijn of de vorm van een paddenstoel hebben. Ze variëren in grootte: van een speldenknop tot enkele centimeters. Mensen met een erfelijke aanleg voor FAP krijgen deze poliepen al op jonge leeftijd. Meestal als ze tussen de 10 en 30 jaar oud zijn.

De ziekte begint meestal in het laatste, dalende gedeelte van de dikke darm: het sigmoïd en de endeldarm. Geleidelijk ontstaan ook in de rest van dikke darm poliepen.

Risico op kanker

Mensen met FAP hebben een risico van bijna 100% op dikkedarmkanker als zij geen voorzorgsmaatregelen nemen. De adenomateuze poliepen worden langzaamaan kanker. Dit gebeurt meestal als iemand tussen de 35 en 45 jaar oud is. Maar soms ook al eerder.

Het risico op dikkedarmkanker:
  • wordt groter wanneer iemand met FAP ouder wordt
  • hangt af van het aantal en de grootte van de poliepen

AFAP en MAP

FAP is de 'klassieke vorm' van adenomateuze polyposis. Varianten zijn AFAP (atypische FAP) en MAP (MUTYH-geassocieerde polyposis). Bij deze varianten:

  • ontstaan er meestal minder poliepen dan bij FAP
  • begint de ziekte meestal op latere leeftijd dan bij FAP
  • ontstaan de poliepen meestal in de gehele darm tegelijk
  • zijn er minder verschijnselen buiten de darm dan bij FAP

Wanneer heeft u adenomateuze polyposis?

Er is sprake van adenomateuze polyposis als u meer dan 100 poliepen ofwel adenomen in de dikke darm en de endeldarm blijkt te hebben.

Wanneer heeft u misschien adenomateuze polyposis?

U heeft misschien adenomateuze polyposis:
  • Als u meer dan 10 poliepen ofwel adenomen in de dikke darm heeft. Dit is onder andere afhankelijk van de leeftijd waarop deze zijn ontdekt
  • Bij:
  - poliepen in de twaalfvingerige darm en maag
  - huidcysten
  - veranderingen in het netvlies van het oog
  - goedaardige bottumoren
  - bindweefselgezwellen in de buikwand of buikholte
  • Als er vaker veel poliepen in uw familie voorkomen op relatief jonge leeftijd.

Dikke darm

Dikke darm

Dikke darm

De dikke darm is ongeveer 80-100 cm lang en bestaat uit 3 delen:

  • de blindedarm: deze ligt rechtsonder in de buik, de dunne darm komt hierop uit
  • het colon
  • de endeldarm

Het colon is het grootste deel. Het is op te delen in:
  • het stijgende deel
  • het dwarslopende deel
  • het dalende deel
  • het s-vormige deel: een andere naam hiervoor is het sigmoïd

Het s-vormige deel gaat over in het laatste deel van de dikke darm: de endeldarm. Deze eindigt met de sluitspier en de anus. Een andere naam voor endeldarm is rectum.

De wand van de dikke darm bestaat uit verschillende lagen. Van binnen naar buiten zijn dat:
  • het slijmvlies met daarin klieren die slijm afscheiden
  • een bindweefsellaag
  • 2 spierlagen
  • een buitenlaag

De dikke darm ligt in de buikholte. Deze holte is van binnen bekleed met een speciaal weefsel: het buikvlies. Het buikvlies ligt om het grootste deel van de dikke darm heen. Maar niet om de endeldarm. Die ligt namelijk onder de buikholte in het bekken.

Spijsvertering

Voedsel komt via de slokdarm en de maag in de dunne darm terecht. Daar wordt het voor een groot deel afgebroken tot voedingsstoffen. Deze worden opgenomen in het bloed. Wat er daarna aan voedselresten overblijft, komt terecht in de dikke darm. Het restant voedsel dat uit de dunne darm in de dikke darm komt, is niet verder door het lichaam zelf af te breken. Dit restant bevat vooral plantaardige resten (vezels), water en verschillende zouten.

In de dikke darm zitten veel bacteriën. Deze breken alsnog een deel van de plantaardige resten tot voedingsstoffen af. Deze voedingsstoffen worden samen met veel vocht en zouten via het slijmvlies van de dikke darm in het bloed opgenomen. Daardoor dikt het voedselrestant in en blijft uiteindelijk de ontlasting over. Hierin zitten onverteerbare etensresten, water, slijm, afgestoten darmwandcellen, afvalproducten van het lichaam en veel bacteriën.

Organen in de buikholte - dikke darm

Organen in de buikholte - dikke darm