Niet meer beter worden

Tmc over deze informatie

U kunt te horen krijgen dat u niet meer beter wordt. De eerste tijd daarna is vaak een afschuwelijke periode. De kans is groot dat u zich bijna nergens meer op kunt concentreren.

De meeste mensen voelen zich de eerste tijd overspoeld door emoties, vragen en gedachten. Op sommige vragen is geen antwoord te geven. Op andere vragen kunt u misschien wel een antwoord krijgen. Maar moet u er zelf met nadruk om vragen bij uw huisarts, specialist of patiëntenorganisaties.

Dat u niet meer beter kunt worden, betekent dat u afscheid moet nemen van een aantal plannen en dromen. Uw toekomst is beperkt en onzeker geworden. U weet niet of u volgend jaar zomer lichamelijk nog goed genoeg bent om die verre reis te ondernemen. Of dat u nog meemaakt dat uw kind naar de middelbare school gaat of afstudeert.

Palliatieve fase

Heeft u gehoord dat u niet meer beter wordt, dan betekent dit niet per se dat u snel zult overlijden. Sommige soorten kanker kunnen namelijk lang worden afgeremd. U blijft onder controle bij uw specialist. Hij houdt bij hoe uw ziekte zich ontwikkelt en welke klachten u heeft.

Als genezing niet meer mogelijk is, richt de medische zorg zich op het remmen van de ziekte en/of het verminderen van de klachten. Daarbij speelt 'kwaliteit van leven' een belangrijke rol. We spreken dan van de palliatieve fase van de ziekte met de daarbij behorende palliatieve zorg.

Gevolgen voor uw omgeving

Niet alleen u moet leren omgaan met het feit dat u niet meer beter wordt. Ook uw partner, vrienden, familie, collega’s of buren worden hiermee geconfronteerd. Iedereen reageert op zijn eigen manier op het bericht dat u niet meer beter wordt. Relaties kunnen veranderen. Dat kan verwarrend zijn.

Partner

Uw partner kan hevige emoties voelen. Fysiek krijgt uw partner het waarschijnlijk ook zwaarder. Vooral als uw lichamelijk achteruitgaat.

De aandacht van de omgeving gaat meestal uit naar u. Uw partner wordt nogal eens vergeten. Een relatie kan daardoor onder druk komen te staan. U probeert om te gaan met uw eigen emoties. Dat is al moeilijk genoeg. Tegelijk wilt u uw partner misschien zo veel mogelijk ontzien. Het gevolg kan dan zijn dat u uw gedachten en gevoelens niet met elkaar deelt.

Juist in deze fase bent u waarschijnlijk veel meer op elkaar aangewezen dan u gewend bent. In zo'n situatie kunnen kleine ergernissen en irritaties makkelijk uitgroeien tot conflicten. Kleine of grote ruzies die eigenlijk over 'niets' gaan.

Sommige mensen krijgen het gevoel dat ze langzaam maar zeker uit elkaar drijven. Anderen ervaren juist dat hun relatie in deze periode hechter wordt. De franje en ballast verdwijnen, de kern blijft over.

Probeer te voorkomen dat u uit elkaar groeit:
  • Praat met elkaar en luister ook naar elkaar. Vertel elkaar wat u bezighoudt, waarvoor u bang bent, waarover u zich zorgen maakt en wat u zou willen.
  • Er gewoon zijn is vaak al een hele steun. Een gebaar of een aanraking kan meer betekenen dan woorden. Kleine dingen kunnen wonderen doen. Met een bloemetje, cadeautje of iets lekkers kunt u laten merken dat u uw partner waardeert.
  • Probeer samen te voorkomen dat het evenwicht tussen u beiden als gelijke partners verstoord raakt. Helemaal voorkomen kunt u dat misschien niet. Maar let erop dat de zieke partner zich niet meer dan nodig als een patiënt gedraagt. En dat de gezonde partner zich niet zorgzamer gedraagt dan op dat moment nodig is.
  • Vraag hulp of advies als u samen echt dreigt vast te lopen. Misschien kan een goede vriend helpen. Of misschien is uw huisarts de juiste persoon.

Familie en vrienden

Doordat u ziek bent en niet meer geneest, worden veel relaties min of meer op scherp gesteld. Veel mensen schrikken ervoor terug om contact te zoeken met iemand die er binnen afzienbare tijd  misschien niet meer is. Kun je iemand die niet meer zal genezen eigenlijk wel vragen hoe het met hem gaat? En waarover moet je praten?

Mensen in uw naaste omgeving weten misschien niet goed hoe ze zich moeten gedragen. Zij zijn mogelijk extra attent of proberen u zo veel mogelijk te ontzien.

Er zijn ook mensen die doen alsof er niets aan de hand is. Die roepen 'dat je positief moet blijven denken'. Die allerlei goedbedoelde, maar ongevraagde adviezen geven. Blijkt dat iemand – verwacht of onverwacht - nog jaren blijft leven, dan kunnen mensen erg ontactisch en zelfs hard reageren.

Mensen weten vaak niet precies wat er van hen verwacht wordt. Ze willen zich niet opdringen. En uiteindelijk laten sommigen dan niets meer van zich horen.

Er zijn ook mensen die contact zoeken, terwijl u hen eigenlijk niet meer wilt spreken. Om wat voor reden dan ook.

Gelukkig loopt het niet altijd zo. Vaak zijn er ook mensen die u precies blijken aan te voelen. En zijn er contacten die zich juist verdiepen, vriendschappen die hechter worden.

Tips

  • Maak duidelijk of u contact wilt houden. Zeg bijvoorbeeld dat u hoopt dat iemand iets van zich laat horen of binnenkort langskomt.
  • Wacht niet altijd tot iemand u opbelt. Wees niet bang om zelf het initiatief te nemen.
  • Laat u niet in een situatie brengen waaraan u eigenlijk geen behoefte heeft. Probeer dan 'nee' te zeggen. Dat kan in het begin moeilijk zijn, maar oefening baart kunst.
  • Probeer belangstelling op te brengen voor de mensen met wie u contact wilt houden.
  • Soms komen mensen met verhalen aan over anderen die ook kanker hebben en die wel beter werden. Of nog zieker waren. Wees niet bang te zeggen dat uw ziekte niet de ziekte is van die tante, oom, nicht of vader.

Alleenstaanden

Bent u alleenstaand, dan heeft u vroeg of laat waarschijnlijk praktische steun nodig. Voor huishoudelijke klussen, maar ook om u bij voorbeeld naar uw afspraken in het ziekenhuis te brengen.

Denk aan het inschakelen van een vrijwilligersorganisatie. Bijvoorbeeld de Zonnebloem, het Rode Kruis of Vrijwilligers Palliatieve Terminale Zorg. Zij bieden vrijwillig hulp aan patiënten thuis.
 
Ook kunt u vrienden en familieleden vragen. Probeer ervoor te zorgen dat de dingen gebeuren zoals u dat wilt. Zorg dat u bepaalt waaraan u behoefte heeft, en wanneer. Maak duidelijke afspraken over wat u uit handen wilt geven en wat niet.

Het ligt misschien moeilijker als u erg op uzelf bent en weinig contacten heeft. Of als uw familie ver weg woont. Bedenk dan dat hulp vragen geen schande is. Veel mensen willen u helpen, maar aarzelen om dit zelf aan te bieden.

Omgaan met de dood

Deze video laat een ervaringsverhaal zien van iemand die te horen krijgt dat hij niet meer beter wordt.

Omgaan met de dood

Deze video laat een ervaringsverhaal zien van iemand die te horen krijgt dat zij niet meer beter wordt.