Mantelzorg

Tmc over deze informatie

Zorgt u voor een partner, kind, familielid of vriend met kanker? Verdient u geen geld met deze zorg? En verleent u deze zorg vanuit de relatie, niet vanuit een vrijwilligersorganisatie? Dan bent u mantelzorger.

Mantelzorg is meestal langdurig en/of intensief. De hulp bestaat uit verzorging en/of hulp bij noodzakelijke dagelijkse activiteiten, zoals boodschappen doen en schoonmaken..

Meerdere rollen voor mantelzorgers

Als mantelzorger bent u niet alleen zorgverlener. U bent ook partner, kind, vader of moeder, familielid of vriend. Heeft u een betaalde baan, dan bent u daarnaast ook nog werknemer of collega. U moet uw zorg en aandacht dus verdelen. Dat is niet eenvoudig.

Het ziek zijn van uw dierbare zal u raken. U bent waarschijnlijk bang, verdrietig en onzeker. Ook kunt u zich machteloos voelen. Het is goed om daarbij stil te staan en ook tijd te nemen voor uw rol als naaste. Door aandacht te schenken aan uw gevoelens. Door te praten met iemand die u vertrouwt.

Risico op overbelasting

Zorg voor een naaste kan heel intensief zijn. Als mantelzorger loopt u het risico dat u alleen maar bezig bent met zorgen voor de ander. Daardoor heeft u geen tijd meer voor u zelf of voor andere mensen om u heen. Dat is niet goed, want daardoor raakt u overbelast en kunt lichamelijke en/of psychische klachten krijgen. Dat overkomt veel mantelzorgers.

Laat het niet zover komen:
  • Neem af en toe wat tijd voor uzelf. Probeer deze tijd ook in te plannen.
  • Zoek tijdig extra hulp:
    -  van uw directe omgeving, bijvoorbeeld van familieleden of vrienden
    -  van vrijwilligers bijvoorbeeld van de buddyzorg of vrijwillige thuishulp
    -  professionele hulp, zoals huishoudelijke hulp of medische zorg van een
       wijkverpleegkundige

U voelt zich misschien schuldig als u het even niet meer zien zitten en de zorg niet meer aankunt. Weet dat u niet de enige bent die hier mee worstelt. Mantelzorg kan nu eenmaal zwaar zijn.

Tips en adviezen voor mantelzorgers

Hieronder staan enkele tips en adviezen om te voorkomen dat u als mantelzorger overbelast raakt.

  • Zorg dat u zoveel mogelijk van de ziekte van uw naaste te weten komt. Dat geeft meer grip en voorkomt dat u zich onnodig zorgen maakt.
  • Vaak vindt de omgeving het vanzelfsprekend dat iemand voor zijn naaste zorgt. Daardoor krijgt u misschien niet vaak een schouderklopje of compliment. Het is belangrijk uzelf wel regelmatig een schouderklopje te geven. 
  • Probeer de ander te accepteren zoals hij is
  • Vergeef uzelf voor uw fouten
  • Maak uzelf niet onmisbaar
  • Let op signalen van spanning en neem deze serieus
  • Beloof nooit dat u tot de dood voor uw naaste zult zorgen
  • Geef niet toe aan piekeren
  • Maak elke dag even tijd vrij om iets leuks te doen
  • Concentreer u op problemen waar iets aan te doen is
  • Streeft niet naar perfectie
  • Voorkom dat u in een isolement raakt
  • Probeer ook aandacht te hebben voor de plezierige kanten van zorgen
  • Respecteer elkaars verwerkingsstijl.

Bron: Handleiding mantelzorg voor de oudere patiënt, EBCD Handleiding juni 2016.

Doe de mantelzorg in balanstest

Lukt het u om een goede balans te vinden tussen het zorgen voor een ander en tijd voor uzelf te maken? Hoe gaat u om met tegenslagen? En stelt u duidelijke grenzen? Maak de Mantelzorg in balanstest om te zien welk type mantelzorger u bent en lees de tips.

Ook op de website Gezondzorgen van Stichting Mirro kunt u testen of en in welke mate u last hebt van overbelasting. In de zelfhulpmodule krijgt u tips en oefeningen om op eigen kracht weer een balans te vinden in het zorgen voor anderen en het zorgen voor uzelf.

Doe de tijd voor jezelf test

U kunt alleen goed voor een ander zorgen wanneer u ook goed voor uzelf zorgt. Tijd voor uzelf is daarom belangrijk. Neemt u voldoende tijd voor uzelf? Doe de tijd voor jezelf test. Lees ook hoe u meer tijd voor uzelf kunt krijgen door de zorg te delen en welke organisaties dit mogelijk kunnen maken.

Hulp vragen van de directe omgeving

U kunt waarschijnlijk wel wat hulp gebruiken, maar wilt vrienden en bekenden ook niet voor het blok zetten. Hoe pakt u dat aan?

Een tip: Vraag een goede vriend of vriendin (uw tijdelijke 'persoonlijke assistent') om u te helpen in kaart te brengen waar u behoefte aan hebt. Vraag hem of haar vervolgens om binnen uw netwerk te kijken wie wat zou kunnen doen. Voor derden is het makkelijker om tegen deze tijdelijke 'persoonlijke assistent' te zeggen dat ze niet kunnen dan tegen u.

Vervangende zorg (respijtzorg)

Als mantelzorger heeft u ook af en toe vrije tijd nodig. U kunt dan vervangende zorg (respijtzorg) regelen. Een beroepskracht of vrijwilliger neemt de zorg dan over. Dat is meestal tijdelijk, maar kan ook structureel. Bijvoorbeeld elke maand een weekend. U kunt deze zorg aanvragen bij de gemeente waar u woont. 

Op de website van Mezzo vindt u een overzicht van respijtzorgaanbieders.

Vergoedingen voor mantelzorgers

Als mantelzorger kunt u aanspraak maken op een aantal vergoedingen. Bijvoorbeeld voor reizen en parkeren. Vanuit de aanvullende verzekering wordt soms ook een vergoeding gegeven voor vervangende zorg, of een mantelzorgmakelaar 

Organisaties voor mantelzorgondersteuning

In heel Nederland zijn diverse organisaties voor mantelzorgondersteuning. U kunt als mantelzorgers bij zo'n steunpunt terecht voor:
  • informatie, advies en persoonlijke begeleiding
  • gespreksgroepen en cursussen
  • ontmoeting en ontspanning
  • bemiddeling naar praktische hulp en respijtzorg
  • educatie en voorlichting

Mantelzorgmakelaar

Misschien kunt u hulp krijgen van een zogenaamde mantelzorgmakelaar. Zo iemand neemt regeltaken van u over, zodat u minder wordt belast. Bijvoorbeeld het invullen van formulieren. Of het informeren en bemiddelen bij uw werkgever. Heeft u een aanvullende zorgverzekering? Dan kan het zijn dat u de kosten (deels) vergoed krijgt.

Mantelzorglijn

Heeft u vragen over mantelzorg of de combinatie van werk en mantelzorg? Dan kunt u de Mantelzorglijn van Mezzo bellen. Deze is bereikbaar op maandag t/m vrijdag van 9.00 tot 13.00 uur op het telefoonnummer 0900-2020496 (€0,10 per minuut). U kunt ook mailen naar info@mezzo.nl

Kanker.nl Infolijn

U kunt ook bellen, mailen of chatten met de kanker.nl Infolijn. Om uw gevoelens en zorgen te delen, of voor advies. De kanker.nl Infolijn is telefonisch bereikbaar op maandag t/m vrijdag van 12.00-17.00 uur op het gratis telefoonnummer 0800-0226622.