Hairy-cell-leukemie (HCL)

Tmc over deze informatie
Hairy-cell-leukemie (HCL) is een zeldzame vorm van beenmergkanker. Bij deze ziekte is er iets mis met een bepaald soort witte bloedcellen: de zogenaamde B-lymfocyten. Deze spelen een belangrijke rol spelen in het afweersysteem. De B-lymfocyten hopen zich op in het beenmerg en de milt. Daardoor ontstaan klachten. De ziekte is goed te behandelen, maar niet te genezen.

De ziekte heet hairy-cell-leukemie omdat de afwijkende B-lymfocyten een kenmerkende vorm hebben. Onder de microscoop is te zien dat deze cellen op de buitenkant dunne uitlopers hebben (‘haren’). In Nederland heet de ziekte ook wel haarcel-leukemie. Vaak wordt de Engelse naam gebruikt.

Verstoorde bloedaanmaak

Door de ophoping van afwijkende B-lymfocyten in het beenmerg raakt de functie van het beenmerg verstoord. Het kan niet meer voldoende rode bloedcellen, witte bloedcellen en bloedplaatjes aanmaken.

Er komen minder:
  • rode bloedcellen. Hierdoor ontstaat bloedarmoede.
  • witte bloedcellen. Hierdoor verslechtert de afweer en ontstaan eerder infecties.
  • bloedplaatjes. Hierdoor bloeden wondjes sneller en langer.

Vergrote milt

Door de ophoping van abnormale B-lymfocyten in de milt, wordt de milt groter. Dit kan een pijnlijk en zwaar gevoel geven links boven in de buik.

HCL vaak laat of per toeval ontdekt

Bij sommige patiënten wordt de ziekte min of meer bij toeval ontdekt, bijvoorbeeld bij een keuring of een onderzoek bij de huisarts. Meestal wordt de diagnose pas gesteld als er klachten zijn, zoals bloedarmoede, infecties en koorts, of klachten van een vergrote milt.

Prognose bij HCL

De ziekte verloopt meestal sluipend en ontwikkelt zich langzaam. Na de behandeling zijn de vooruitzichten goed. HCL is echter niet te genezen.

Bij HCL-variant, een andere vorm van HCL, zijn de vooruitzichten minder goed. Deze ziekte verloopt namelijk agressiever dan klassieke HCL. HCL-variant komt zeer zelden voor.

Hoe vaak komt HCL voor?

Elk jaar krijgen ongeveer 60-70 mensen HCL. De helft van de patiënten is jonger dan vijftig bij de diagnose, de helft is ouder. Bij mannen komt HCL 5 keer zo vaak voor als bij vrouwen.

Risicofactoren bij HCL

Geslacht is een risicofactor. Meer mannen dan vrouwen krijgen HCL (5:1). De ziekte is niet erfelijk.

Kanker is niet besmettelijk, HCL ook niet.