Seksualiteit en borstkanker

Tmc over deze informatie
Als u borstkanker heeft verandert er veel. Uw gezondheid, uw idee over de toekomst, uw carrière en ook de relatie met uw partner. Door gevoelens van angst en machteloosheid kunnen veel spanningen optreden binnen uw relatie. Omdat u elkaar niet overstuur of bang wilt maken, communiceert u soms minder of anders met elkaar.

Minder zin

Tijdens behandelperiodes hebben de meeste vrouwen minder zin in seks. Spanningen, moeheid en je ziek voelen zijn vaak voorkomende redenen. U kunt in deze zware tijd juist wel veel behoefte hebben aan intimiteit met uw partner. Door de operatie, chemokuren of hormoontherapie herkent u misschien uw eigen lichaam niet meer. Dit alles kan gevolgen hebben voor uw intieme en seksuele relatie met uw partner. Het ontbreken van zin in seks kan nog lang na de behandelingen blijven bestaan.

Operatie aan uw borst(en)

De veranderingen aan uw borst(en) door de behandeling kunnen van grote invloed zijn op uw zelfbeeld. En daarmee ook op de zin in seks. Daarnaast kan het voor uw partner moeilijk zijn hier op een ‘normale’ manier mee om te gaan. 
Enkele voorbeelden:
  • Borstamputatie: u  mist uw borst(en). Borsten zijn vaak een onderdeel van het seksuele spel. Het hebben van borsten beïnvloedt uw  eigen gevoel van seksualiteit en dat van uw partner. Verder kan uw huid overgevoelig zijn voor aanraking of juist ongevoelig zijn geworden.
  • Het gevoel van uw borst kan ook na een borstsparende operatie veranderd zijn. Uw borst is minder gevoelig geworden of juist pijnlijk, de borst kan hard aan blijven voelen of de tepel wordt juist minder hard bij seksuele opwinding.
  • Als u een borstprothese hebt, lijkt uw borst meer op een gewone borst. Het gemis van een borst speelt dus een minder grote rol. Wel is vaak het gevoel aan de borst verminderd. Dit kan uw beleving van seks beïnvloeden.

Bijwerkingen van de medicatie

Door hormoontherapie of chemotherapie kunt u in de overgang komen. Dit heeft meer effecten dan alleen de opvliegers waarover iedereen het heeft. Uw zin in seks is veranderd, de kriebels ontstaan niet meer of minder snel omdat uw hormonen er gewoonweg haast niet meer zijn. Op zo’n moment moet u dus zin maken met uw hoofd. Maar als u moe of ziek bent, is het een hele kunst om dat voor elkaar te krijgen. Lichamelijke veranderingen die u kunt hebben door de overgang zijn:
  • Vaginale droogte. Bij geslachtsgemeenschap levert het pijn op en eventueel bloedingen. Ook bent u vatbaarder voor schimmelinfecties.
  • Depressieve gevoelens. Antidepressiva kunnen negatieve effecten hebben op uw seksuele gevoelens. Wel kan de zin in seks verbeteren doordat de depressie minder wordt of verdwijnt.

Oplossingen

Het is belangrijk om uw gevoelens over uw lichaam en het hebben van seks te delen met uw partner. Ook bij uw partner kunnen negatieve gevoelens leiden tot minder zin in seks. De angst u te verliezen door de ziekte borstkanker of u pijn te doen tijdens het vrijen, kunnen hierbij een rol spelen. Probeer hier openlijk met elkaar over te praten. Kijk samen wat jullie het lastigst vinden.

Tips

  • Laat knellende normen en waarden los. Seks hoeft niet altijd spontaan te zijn. En als jullie niet vrijen, kunnen jullie nog veel van elkaar houden.
  • Bespreek met uw partner dat behoefte aan intimiteit niet altijd wil zeggen dat er ook behoefte is aan seksualiteit.
  • Vervang negatieve gedachten door neutrale of positieve gedachten.
  • Plan het vrijen en vrij niet wanneer u te moe bent.
  • Breng variatie aan; vrijen is niet alleen het hebben van gemeenschap.
  • Zorg voor een prettige sfeer.
  • Neem de tijd om samen een nieuw vrijpatroon te ontdekken (plannen!).
  • Spelregels: rust en ontspanning, ‘samen-zijn’ en ‘samen-doen’.
  • Gebruik een pijnstiller (ook bij menstruatiekrampen) en glijmiddel bij vaginale droogte.

De gêne voorbij

Het Isala Oncologisch Centrum (Zwolle) ontwikkelt momenteel een richtlijn en een instrument om seksuele problemen bij borstkankerpatiënten systematischer te signaleren, beter bespreekbaar te maken en eenduidiger te behandelen. De ontwikkeling vindt plaats onder de naam ‘De gêne voorbij’. Pink Ribbon ondersteunt het zorgverbeteringstraject. Meer informatie over de ontwikkeling van de richtlijn vindt u op de website van Isala.

Hormonale therapie en seksualiteit vrouwen

Door de veranderde hormonale balans in het lichaam kan de vochtproductie van de vagina (schede) verminderd zijn. Dit kan het vrijen bemoeilijken. Bij de drogist zijn glijmiddelen verkrijgbaar die de geslachtsgemeenschap kunnen vergemakkelijken. De verminderde vochtproductie kan ook aanleiding geven tot een schrijnend, soms jeukend gevoel. Het slijmvlies van de vagina wordt gevoeliger voor infecties, die meestal ook jeuk en afscheiding veroorzaken. Er zijn medicijnen die dergelijke infecties bestrijden.

Kanker en seksualiteit bij vrouwen

In deze video vertellen vrouwen over de invloed van kanker op hun seksleven.