Zorg

Rechten en plichten

Opslaan

In het contact tussen patiënt en zorgverlener gelden rechten en plichten. Deze rechten en plichten zijn vastgelegd in de Wet op de Geneeskundige Behandelingsovereenkomst (WGBO). 

Plichten van de arts

Volgens de WGBO moet uw arts u in begrijpelijke taal informeren over:

  • uw ziekte of aandoening
  • onderzoek en behandeling
  • gevolgen en risico's van de onderzoeken en behandelingen
  • eventuele andere behandelmogelijkheden

De informatie over onderzoek en behandeling is nodig zodat u toestemming hiervoor kunt geven. U mag namelijk alleen behandeld worden met uw toestemming. Volgens de WGBO beslissen u en uw arts samen over uw behandeling. Maar uiteindelijk heeft u het laatste woord. Als u een behandeling niet wilt, kan niemand u daartoe verplichten.

Plichten van de patiënt

Als patiënt heeft u ook plichten. Volgens de wet bent u verplicht uw arts goed, eerlijk en volledig op de hoogte te brengen van uw klachten. Dit is echt nodig, want zonder volledige informatie kan uw arts u niet goed behandelen. Toch zijn er mensen die dingen niet of anders vertellen. Bijvoorbeeld uit schaamte of omdat ze denken dat het niet belangrijk is. Maar het is belangrijk dat uw arts zo volledig mogelijk een beeld van uw klachten krijgt.

Ook als u een speciaal dieet volgt of voedingssupplementen of kruidenmiddelen gebruikt, is het belangrijk dat u dit aan de arts vertelt. Sommige middelen of diëten kunnen namelijk een negatieve invloed op uw behandeling hebben.

Recht op informatie

De WGBO geeft u het recht op alle informatie die belangrijk is voor uw behandeling. U kunt aangeven dat u geen informatie wilt hebben. De arts zal dit accepteren zolang dat niet voor uzelf of een ander heel nadelig is.

U blijft de baas over uw leven, ook als u ziek bent. Wilt u bepaalde dingen niet weten, zeg dat dan tegen uw zorgverlener

Laat u belangrijke beslissingen liever over aan uw arts, wees daar dan duidelijk over. Artsen horen meestal graag hoeveel u wilt weten en op welke manier u bij beslissingen betrokken wilt zijn.

Recht om uw medisch dossier in te zien

Van iedere patiënt wordt een dossier met medische gegevens bijgehouden. U heeft het recht uw eigen dossier in te zien. Ook heeft u recht op een kopie van uw dossier. Het gaat tenslotte over uw lichaam. Het ziekenhuis mag voor het verstrekken van een kopie een (redelijke) vergoeding vragen.

De medische gegevens die uw arts in uw medisch dossier verzamelt en vastlegt zijn in eerste instantie bedoeld voor artsen. Er staat dus medische vaktaal in. Het kan zijn dat u daardoor dingen niet goed begrijpt en verkeerde conclusies trekt. Vraag uw zorgverlener om duidelijke uitleg over deze informatie.
 
Wilt u uw medisch dossier inzien, dan is uw arts verplicht aan dit verzoek zo snel mogelijk gehoor geven. Er zijn 2 beperkingen.

  • U mag alleen de gegevens over uzelf inzien, niet die van iemand anders. Zitten deze gegevens per ongeluk in uw dossier, dan worden deze bij inzage tijdelijk verwijderd of afgeschermd.
  • U mag de persoonlijke werkaantekeningen van uw behandelaar niet inzien. Deze persoonlijke werkaantekeningen gaan over indrukken, vermoedens waar nog verder onderzoek voor nodig is. Het kunnen ook vragen zijn die de zorgverlener voor zichzelf heeft opgeschreven. De persoonlijke werkaantekeningen mogen ook niet gedeeld worden met andere zorgverleners.

Patiëntendossiers zijn meestal elektronisch.

Recht op verbetering, aanvulling of verwijdering van gegevens

Volgens de WGBO heeft u het recht op verbetering, aanvulling of verwijdering van gegevens in uw medisch dossier. Ook is het mogelijk om gegevens die feitelijk onjuist zijn of niet ter zake doen, af te schermen van de overige gegevens in het dossier.

Inzage van uw medisch dossier door anderen

Uw arts mag uw dossier niet zomaar aan anderen laten lezen die niet bij uw behandeling zijn betrokken. Tenzij u daar toestemming voor geeft. Verpleegkundigen en andere artsen mogen het wel inzien, wanneer zij rechtstreeks bij de behandeling betrokken zijn. Zij mogen alleen gegevens opvragen die noodzakelijk zijn voor de behandeling.

Recht van bezwaar tegen registratie van uw gegevens

Artsen hebben gegevens nodig van mensen die nu kanker hebben om wetenschappelijk onderzoek te kunnen doen. Deze gegevens worden verzameld in de Nederlandse Kankerregistratie.
 
De gegevens die nodig zijn worden geregistreerd in ziekenhuizen aan de hand van de medische dossiers. Dit zijn onder andere gegevens over: de ziekte, de behandelingen, hoe de ziekte verloopt 

Ook uw naam en geboortedatum worden in de registratie opgenomen. Deze privacygevoelige gegevens worden zorgvuldig afgeschermd. Dat wil zeggen:

  • de gegevens worden in een versleutelde vorm onherkenbaar gemaakt. Zo zijn ze niet zonder meer tot 1 persoon te herleiden
  • alleen speciaal bevoegde werknemers met geheimhoudingsplicht hebben toegang tot deze gegevens

Heeft u bezwaar tegen registratie van uw gegevens? Dan kunt u dat tegen uw arts zeggen. Hij noteert dit in uw dossier en zorgt ervoor dat uw gegevens niet worden geregistreerd.

Over deze pagina

De informatie in de bibliotheek is getoetst door medisch specialisten en andere deskundigen.

Laatste update: april 2017

Dit artikel is geschreven door KWF Kankerbestrijding.

Met medewerking van

Drs. Kok, M.W.E. de, Patiëntenfederatie Nederland