Algemeen

Rechten en plichten

Opslaan

In het contact tussen patiënt en zorgverlener gelden rechten en plichten. Deze rechten en plichten zijn vastgelegd in de Wet op de Geneeskundige Behandelingsovereenkomst (WGBO). 

Plichten van de arts

De arts moet je in begrijpelijke taal informeren over:

  • je ziekte of aandoening
  • onderzoek en behandeling
  • gevolgen en risico's van de onderzoeken en behandelingen
  • eventuele andere behandelmogelijkheden

De informatie over onderzoek en behandeling is nodig zodat je hiervoor toestemming kunt geven. Je mag namelijk alleen behandeld worden met jouw toestemming. Volgens de WGBO beslissen jij en je arts samen over je behandeling. Maar uiteindelijk heb jij het laatste woord. Als je een behandeling niet wilt, kan niemand je daartoe verplichten.

Plichten van de patiënt

Als patiënt heb je ook plichten. Volgens de wet ben je verplicht je arts goed, eerlijk en volledig op de hoogte te brengen van je klachten. Dit is echt nodig, want zonder volledige informatie kan je arts je niet goed behandelen. Toch zijn er mensen die dingen niet of anders vertellen. Bijvoorbeeld uit schaamte of omdat ze denken dat het niet belangrijk is. Maar het is belangrijk dat de arts een zo volledig mogelijk beeld van je klachten krijgt.

Ook als je een speciaal dieet volgt of voedingssupplementen of kruidenmiddelen gebruikt, is het belangrijk dat je dit aan de arts vertelt. Sommige middelen of diëten kunnen namelijk een negatieve invloed op je behandeling hebben.

Recht op informatie

Je hebt recht op alle informatie die belangrijk is voor je behandeling. Wil je geen informatie hebben, dan kun je dat aangeven. De arts zal dit accepteren zolang dat niet heel nadelig is voor jezelf of een ander.

Jij blijft de baas over je leven, ook als je ziek bent. Wil je bepaalde dingen niet weten, zeg dat dan tegen je zorgverlener

Laat je belangrijke beslissingen liever over aan je arts, wees daar dan duidelijk over. Artsen horen meestal graag hoeveel je wilt weten en op welke manier je bij beslissingen betrokken wilt zijn.

Recht om je medisch dossier in te zien

Van iedere patiënt wordt een dossier met medische gegevens bijgehouden. Je hebt het recht je eigen dossier in te zien. Ook heb je recht op een kopie van je dossier. Het gaat tenslotte over jouw lichaam. Het ziekenhuis mag voor het verstrekken van een kopie een (redelijke) vergoeding vragen.

De medische gegevens die je arts in je medisch dossier verzamelt en vastlegt zijn in eerste instantie bedoeld voor artsen. Er staat dus medische vaktaal in. Het kan zijn dat je daardoor dingen niet goed begrijpt en verkeerde conclusies trekt. Vraag je zorgverlener om duidelijke uitleg over deze informatie.
 
Wil je je medisch dossier inzien, dan is je arts verplicht aan dit verzoek zo snel mogelijk gehoor geven. Er zijn 2 beperkingen.

  • Je mag alleen de gegevens over jezelf inzien, niet die van iemand anders. Zitten deze gegevens per ongeluk in je dossier, dan worden deze bij inzage tijdelijk verwijderd of afgeschermd.
  • Je mag de persoonlijke werkaantekeningen van je behandelaar niet inzien. Deze persoonlijke werkaantekeningen gaan over indrukken, vermoedens waar nog verder onderzoek voor nodig is. Het kunnen ook vragen zijn die de zorgverlener voor zichzelf heeft opgeschreven. De persoonlijke werkaantekeningen mogen ook niet gedeeld worden met andere zorgverleners.

Patiëntendossiers zijn meestal elektronisch.

Recht op verbetering, aanvulling of verwijdering van gegevens

Volgens de WGBO heb je het recht op verbetering, aanvulling of verwijdering van gegevens in je medisch dossier. Ook is het mogelijk om gegevens die feitelijk onjuist zijn of niet ter zake doen, af te schermen van de overige gegevens in het dossier.

Inzage van je medisch dossier door anderen

Je arts mag je dossier niet zomaar aan anderen laten lezen die niet bij jebehandeling zijn betrokken. Tenzij je daar toestemming voor geeft. Verpleegkundigen en andere artsen mogen het wel inzien, wanneer zij rechtstreeks bij de behandeling betrokken zijn. Zij mogen alleen gegevens opvragen die noodzakelijk zijn voor de behandeling.

Recht van bezwaar tegen registratie van je gegevens

Artsen hebben gegevens nodig van mensen die nu kanker hebben om wetenschappelijk onderzoek te kunnen doen. Deze gegevens worden verzameld in de Nederlandse Kankerregistratie.
 
De gegevens die nodig zijn worden geregistreerd in ziekenhuizen aan de hand van de medische dossiers. Dit zijn onder andere gegevens over: de ziekte, de behandelingen, hoe de ziekte verloopt 

Ook je naam en geboortedatum worden in de registratie opgenomen. Deze privacygevoelige gegevens worden zorgvuldig afgeschermd. Dat wil zeggen:

  • de gegevens worden in een versleutelde vorm onherkenbaar gemaakt. Zo zijn ze niet zonder meer tot 1 persoon te herleiden
  • alleen speciaal bevoegde werknemers met geheimhoudingsplicht hebben toegang tot deze gegevens

Heb je bezwaar tegen registratie van je  gegevens? Dan kun je dat tegen je arts zeggen. Hij noteert dit in je dossier en zorgt ervoor dat je gegevens niet worden geregistreerd.

Over deze pagina

De informatie in de bibliotheek is getoetst door medisch specialisten en andere deskundigen.

Laatste update: april 2017

Dit artikel is geschreven door KWF Kankerbestrijding, kanker.nl.

Met medewerking van

Drs. Kok, M.W.E. de, Patiëntenfederatie Nederland